۱۳ ضربه بیکاری‌های ناشی از جنگ به اجاره‌نشین‌ها

به گزارش صدای بورس،اجاره‌نشین‌ها در پی اتفاقات اسفند و فروردین، با «اصل‌اجاره‌بها» مشکل پیدا کرده‌اند. تعدیل نیروی‌کار، زندگی مستاجرهای بیکار شده را تقریبا به بن‌بست رسانده است. در تهران، عمده موجرها «یک ماه تنفس پرداخت» داده‌اند و مستاجرهای اخراجی،‌ گزینه «برداشت از پول‌پیش» را پیشنهاد کرده‌اند. مابقی نیز استرس «در نوبت تعدیل جدید» را دارند.

بخش عمده‌ای از مستاجرین با بیکاری یا عدم دریافت به موقع حقوق روبه‌رو هستند و در این رهگذر با درخواست زمان از موجر برای پرداخت اجاره‌بها یا درخواست برداشت از مبلغ ودیعه، مشکل را به تعویق می‌اندازند.

در کل کشور ۱۰۰ درصد مستاجرین در دهک اول فقیر و ۸۰ درصد مستاجرین در دهک دوم نیز در گروه افراد فقیر قرار دارند. گفت‌وگو با مستاجرین، موجران و فعالان عرصه املاک ۱۳ نکته ناشی از تبعات جنگ در رابطه میان موجر و مستاجر و واکنش هریک در شرایط کنونی را نمایان می‌کند.

نکته اول درخواست «وقت اضافه» از موجر از سوی مستاجرین بیکار شده برای پرداخت اجاره ماهانه است، نکته دوم پرداخت اجاره از «ودیعه در اختیار موجر» است. نکته سوم تصمیم به جابه‌جایی به خانه کوچک‌تر و محله‌ای ارزانتر است. نکته چهارم پرداخت اجاره اسفند با حقوق و دستمزد بهمن و نگرانی از چگونگی تامین اجاره‌بها در آینده به شمار می‌رود. پنجمین نکته حذف بیشتر مخارج زندگی و شروع «پس‌انداز شدید» است.

ششمین نکته تصمیم به مهاجرت به حاشیه است. هفتمین فروش احتمالی خودرو برای تامین ودیعه بالاتر است، نکته هشتم تصمیم برای رفتن به خانه پدری، نکته نهم دریافت حقوق بیکاری و کوچک بودن آن در مقایسه با بزرگی اجاره‌بها است. نکته دهم دهم کار در تاکسی اینترنتی که بخاطر اوضاع اقتصادی سایر شهروندان و کاهش تقاضای سفر، درآمد این شغل هم افت نشان می‌دهد.

نکته یازدهم مواجهه مستاجرها با «اقدام گزینشی موجرها» یعنی تمایل به وضع قرارداد اجاره با مستاجر دارای شغل تثبیت شده است. نکته دوازدهم شدت بالای «عدم توان پرداخت» در مناطق جنوبی شهر تهران و نکته سیزدهم احتمال پایین «رشد بالای اجاره‌بها» در قراردادهای جدید است.

بررسی‌ها حاکی از آن است که چگونگی تامین اجاره‌بها، تقریبا مهم‌ترین دغدغه اغلب خانوارهای مستاجر است. در عین حال افراد تعدیل شده یا کسانی که در مرز تعدیلی قرار دارند در ماه پایانی سال به فاز پس‌انداز و حذف هر هزینه‌ قابل حذفی رفته‌اند تا بتوانند چالش تامین اجاره‌بها را در کوتاه‌مدت مدیریت کنند.

مهم‌ترین راهکارهای اخذ شده برای پرداخت اجاره‌بها در کوتاه‌مدت عبارت هستند از «حذف سایر هزینه‌های ضروری تا اطلاع ثانوی»، «برداشت وجه از پس‌انداز اضطراری»، «دریافت قرض از بستگان و دوستان»، «برداشت از وجه سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی نظیر صندوق طلا».

به گفته فعالان بازار مسکن در ماه‌ها و به‌خصوص هفته‌های اخیر تعداد نسبتا قابل‌توجهی از مستاجرین با چالش پرداخت اجاره‌بها مواجه شده‌اند. «ریسک جنگ و تبعات آن بر اقتصاد»، «تورم» که به شکل مستمر در مسیر صعودی نوسان داشت و آغاز «تعدیل نیروی انسانی» از سوی بنگاه‌های اقتصادی که موج ابتدایی آن در سال ۱۴۰۴ پس از جنگ ۱۲ روزه (پایان خرداد و ابتدای تیرماه) رقم خورد، باعث شده تا در ماه‌های اخیر بخشی از مستاجران نتوانند اجاره‌بهای منزل مسکونی خود را به موقع بپردازند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد، موج بیکاری و عدم دریافت به موقع حقوق به تازگی بر روند بازار اجاره در مناطق میانی و شمالی شهر اثرگذار شده و در این مناطق برخی مستاجران به دنبال دریافت زمان بیشتر برای پرداخت اجاره‌بهای ماهانه هستند. به گفته مشاوران املاک در این زمان موجران نیز سختگیری بیشتری در قبول مستاجر دارند، به‌عنوان نمونه موجرهای قدیمی به دنبال مستاجر با کار تثبیت شده و حقوق با ثبات هستند تا چالش کمتری در دریافت ماهانه اجاره‌بها داشته باشند.