شکاف ۱۴ هزار تومانی میان دلار سهمیه‌ای و بازار آزاد؛ خرید ۱۰ هزار دلار چقدر جذاب است؟

به گزارش صدای بورس، بر اساس برنامه جدید ارزی بانک مرکزی، افراد بالای ۱۸ سال می‌توانند با ارائه کارت ملی تا سقف ۱۰ هزار دلار از بانک‌های منتخب خریداری کنند. در نخستین روز اجرای طرح، نرخ عرضه ۲۵۹ هزار تومان بود و در روز دوم، نرخ فروش دلار سهمیه‌ای به ۲۵۷ هزار تومان کاهش یافت.
در مقابل، دلار در بازار آزاد در محدوده ۲۷۱ هزار تومان معامله می‌شود. بنابراین در شرایط فعلی، اختلاف قیمت هر دلار سهمیه‌ای با بازار آزاد حدود ۱۴ هزار تومان است.

سود بالقوه خرید ۱۰ هزار دلار چقدر است؟
اگر نرخ خرید را ۲۵۷ هزار تومان و نرخ فروش آزاد را ۲۷۱ هزار تومان در نظر بگیریم:
• هزینه خرید ۱۰ هزار دلار: ۲ میلیارد و ۵۷۰ میلیون تومان
• ارزش ۱۰ هزار دلار در بازار آزاد: حدود ۲ میلیارد و ۷۱۰ میلیون تومان
• اختلاف قیمت: حدود ۱۴۰ میلیون تومان

البته این رقم را نباید سود قطعی تلقی کرد؛ زیرا خریدار تنها در صورتی می‌تواند چنین اختلافی را محقق کند که پس از دریافت ارز، امکان فروش آن در بازار آزاد با نرخ مورد نظر را داشته باشد و قیمت دلار نیز در این فاصله کاهش محسوسی نداشته باشد.

آیا خرید دلار سهمیه‌ای برای کسب سود منطقی است؟
پاسخ به این سؤال به چند متغیر بستگی دارد. مهم‌ترین نکته، ریسک کاهش شکاف میان نرخ رسمی و آزاد است. بانک مرکزی اعلام کرده برنامه عرضه تا سقف ۲ میلیارد دلار را در دستور کار دارد و در مرحله نخست، یک میلیارد دلار از طریق شعب منتخب بانک‌ها و صرافی‌های بانکی عرضه خواهد شد که می‌تواند از تقاضای موجود بکاهد و در صورت تداوم عرضه، بر قیمت بازار آزاد فشار وارد کند. در این شرایط، ممکن است بخشی یا حتی تمام اختلاف فعلی ۱۴ هزار تومانی از بین برود.
از سوی دیگر، اگر تقاضای بازار همچنان بالا بماند و قیمت آزاد در محدوده فعلی باقی بماند یا افزایش پیدا کند، فاصله میان دو نرخ می‌تواند برای دارنده ارز سهمیه‌ای جذاب باقی بماند.

قبل از خرید به چه نکاتی توجه کنیم؟

۱. قیمت روز را ملاک قرار دهید.
نرخ سهمیه‌ای ثابت نیست و در دومین روز عرضه از ۲۵۹ به ۲۵۷ هزار تومان رسیده است.

۲. اختلاف قیمت را سود قطعی در نظر نگیرید.
این اختلاف تنها در صورت امکان فروش ارز با نرخ آزاد و حفظ شکاف قیمتی قابل تحقق است.

۳. هزینه‌های جانبی و شرایط فروش را بررسی کنید.
خریدار باید پیش از پرداخت وجه، مقررات بانک عامل، نحوه تحویل ارز، کارمزدها و محدودیت‌های احتمالی مربوط به دریافت و فروش ارز را بررسی کند.

۴. همه سرمایه را صرفاً برای استفاده از سهمیه وارد نکنید.
خرید ۱۰ هزار دلار با نرخ ۲۵۷ هزار تومان به بیش از ۲.۵ میلیارد تومان نقدینگی نیاز دارد. بنابراین استفاده از سهمیه، بدون توجه به ریسک نقدشوندگی و نوسان بازار، صرفاً به دلیل مشاهده اختلاف قیمت توصیه نمی‌شود.

۵. سیاست بانک مرکزی را جدی بگیرید.
بانک مرکزی اعلام کرده هدف از این اقدامات، مدیریت نوسانات بازار ارز است و در صورت ضرورت از ابزارهای قانونی مداخله استفاده خواهد کرد.

در نتیجه، اختلاف حدود ۱۴ هزار تومانی فعلی جذاب به نظر می‌رسد، اما این فاصله را باید «شکاف قیمتی» دانست، نه سود تضمین‌شده. تصمیم برای خرید باید بر مبنای احتمال تغییر قیمت دلار آزاد، حجم عرضه بانک مرکزی، شرایط فروش ارز و افق زمانی سرمایه‌گذار گرفته شود.