راز P/E مرداد فاش شد؛ بازار ارزان است یا در آستانه حباب؟

به گزارش صدای بورس، بازار سهام ایران در مردادماه ۱۴۰۵ با رشد قابل‌توجه نسبت قیمت به سود (P/E) همراه شد؛ رشدی که در نگاه اول می‌تواند نشانه‌ای از بهبود انتظارات و تقویت ارزش‌گذاری در بازار باشد، اما بررسی دقیق‌تر داده‌ها نشان می‌دهد این تغییر بیشتر از آنکه یک روند عمومی و بنیادی باشد، حاصل جابه‌جایی نقدینگی و تمرکز تقاضا در گروه‌های خاص است.

بر اساس داده‌های آماری، میانگین نسبت قیمت به سود بازار از ۵.۸۱ واحد در تیرماه به ۷.۱۴ واحد در مردادماه رسیده است؛ افزایشی معادل ۲۲.۹ درصد تنها در یک ماه. این رشد در شرایطی اتفاق افتاده که سودآوری شرکت‌ها در همین بازه زمانی تغییر معناداری نداشته و همین موضوع باعث شده بخش عمده افزایش P/E از سمت رشد قیمت‌ها و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران شکل بگیرد.

اما نکته کلیدی در تحلیل مردادماه، ماهیت غیرهمگن این رشد است. برخلاف تصور اولیه از یک افزایش فراگیر در کل بازار، داده‌ها نشان می‌دهد رشد ارزش‌گذاری به‌صورت متمرکز در چند صنعت خاص رخ داده و همین موضوع تصویر متفاوتی از وضعیت واقعی بازار ارائه می‌دهد.

در صدر این تحرکات، گروه‌های مرتبط با فناوری، ارتباطات و برخی صنایع فلزی قرار دارند. به‌طوری‌که وسایل ارتباطی با جهشی بیش از ۱۰۰ درصد در نسبت قیمت به سود، بیشترین نقش را در افزایش میانگین بازار ایفا کرده است. پس از آن، کانه‌های فلزی با رشد حدود ۶۳ درصدی و همچنین صنایع کامپیوتری، الکترونیکی و مخابرات با رشدهای ۵۰ تا ۶۰ درصدی قرار گرفته‌اند. این الگو نشان می‌دهد بخش مهمی از نقدینگی بازار به سمت صنایعی حرکت کرده که بیشترین وابستگی را به انتظارات آینده و فضای هیجانی معاملات دارند.

در مقابل، بخش دیگری از بازار همچنان در وضعیت کم‌تحرک‌تری قرار دارد. صنایعی مانند نفت و گاز، سیمان و پتروشیمی تغییرات بسیار محدودتری در نسبت قیمت به سود تجربه کرده‌اند و همچنان در سطوح پایین‌تری از ارزش‌گذاری باقی مانده‌اند. همچنین بانک‌ها و انبوه‌سازی اگرچه رشد ملایمی را ثبت کرده‌اند، اما در مقایسه با صنایع پیشرو، همچنان در محدوده‌های ارزندگی کم‌ریسک‌تر قرار دارند.

مجموع این داده‌ها نشان می‌دهد بازار در مردادماه با یک افزایش یکپارچه در ارزش‌گذاری مواجه نبوده، بلکه شاهد یک چرخش هدفمند نقدینگی از صنایع کم‌ریسک به سمت گروه‌های پرریسک‌تر و انتظاری بوده است. در چنین شرایطی، افزایش P/E کل بازار بیش از آنکه نشانه‌ای از گران شدن فراگیر بازار باشد، بازتابی از تغییر ترکیب رفتار سرمایه‌گذاران و تمرکز هیجان در بخش‌های خاص بازار است.

در نهایت، تصویر مردادماه بازار را می‌توان در یک دوگانه خلاصه کرد؛ از یک‌سو افزایش سریع نسبت قیمت به سود در سطح کلان، و از سوی دیگر باقی ماندن بخش قابل‌توجهی از بازار در سطوح پایین ارزشی. همین تضاد است که باعث می‌شود پرسش اصلی همچنان پابرجا بماند: بازار در مسیر ارزندگی قرار دارد یا در حال ورود به فاز حبابی در برخی گروه‌هاست؟