بورس در پیچ ارزی

به گزارش صدای بورس، بازار ارز در روزهای اخیر شاهد عبور دلار از مرز روانی ۲۰۰ هزار تومان بوده است؛ سطحی که تا همین چند روز پیش به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مقاومت‌های بازار شناخته می‌شد. دلار در معاملات هفته ‌گذشته در محدوده بالای ۲۰۰ هزار تومان نوسان کرده و نرخ‌های ثبت‌شده در بازار آزاد تا حدود ۲۰۳ تا ۲۰۵ هزار تومان گزارش شد.
عبور دلار از این مرز در شرایطی رخ داده که بازار ارز طی هفته‌های گذشته روندی صعودی داشته است. این روند، علاوه بر بازار ارز، توجه فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران بازار سرمایه را نیز به آثار افزایش نرخ ارز بر سودآوری شرکت‌ها و ارزش‌گذاری دارایی‌ها معطوف کرده است.

افزایش هزینه و بدهی‌های ارزی شرکت‌ها
هومن عمیدی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با اطلاعات بورس درباره آثار افزایش نرخ ارز بر بازار سرمایه گفت: تغییر نرخ دلار، ارزش‌گذاری‌ها را در کل اقتصاد تحت تأثیر قرار می‌دهد و همزمان با افزایش انتظارات تورمی، هزینه تمام‌شده واردات و ارزش ریالی بدهی‌های ارزی شرکت‌ها را افزایش می‌دهد. به گفته او، تغییرات نرخ ارز تنها به بازار ارز محدود نمی‌شود و می‌تواند بر سودآوری شرکت‌ها، هزینه‌های تولید، ارزش دارایی‌ها و در نهایت رفتار سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه اثرگذار باشد.
وی با تأکید بر اینکه نرخ ارز غیرواقعی نیز می‌تواند برای اقتصاد مشکل‌ساز باشد، افزود: همان‌طور که پایین نگه داشتن غیرواقعی دلار می‌تواند به فرار سرمایه و تضعیف انگیزه صادرات منجر شود، نرخ‌های غیرواقعی بالا نیز تبعات اقتصادی خود را خواهد داشت. بنابراین نرخ ارز باید متناسب با واقعیت‌های اقتصادی و میزان عرضه و تقاضا شکل بگیرد تا از ایجاد اختلال در تصمیم‌گیری فعالان اقتصادی جلوگیری شود.
عمیدی درباره اثر افزایش دلار بر شرکت‌های بورسی نیز اظهار کرد: شرکت‌های صادرات‌محور بیشترین ظرفیت بهره‌مندی از افزایش نرخ ارز را دارند و رشد دلار می‌تواند درآمد و سودآوری آنها را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، بازار سرمایه هنوز خود را با نرخ‌های جدید ارز تطبیق نداده و همچنان با دلار قبلی حرکت می‌کند. از این منظر، در صورت تثبیت نرخ‌های جدید ارز، امکان تغییر در انتظارات سرمایه‌گذاران و بازنگری در ارزش‌گذاری برخی شرکت‌ها وجود خواهد داشت.

کاهش ارزش دلاری بورس؛ سیگنالی برای سرمایه‌گذاران
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به افت قابل توجه ارزش دلاری بازار سرمایه گفت: اگر ارزش بازار سرمایه در سال ۱۳۹۹ حدود ۳۸۰ میلیارد دلار در نظر گرفته شود، ارزش دلاری فعلی بازار به حدود ۸۰ میلیارد دلار رسیده است. به گفته عمیدی، افزایش نرخ دلار در کنار رشد نکردن متناسب ارزش ریالی بازار باعث شده ارزش دلاری بورس به شکل محسوسی کاهش پیدا کند. وی ادامه داد: کاهش ارزش دلاری بازار سرمایه می‌تواند به‌عنوان یک سیگنال برای سرمایه‌گذاران مورد توجه قرار گیرد، هرچند پایین بودن ارزش دلاری به‌تنهایی به معنای ارزندگی همه شرکت‌ها نیست و انتخاب سهم همچنان باید بر مبنای تحلیل بنیادی، سودآوری، چشم‌انداز فروش و شرایط هر شرکت انجام شود.

کدام صنایع از جهش دلاری اثرپذیری دارند؟
عمیدی با بیان اینکه بانک‌ها، پتروشیمی‌ها، فولادی‌های صادراتی و شرکت‌های سیمانی دارای صادرات را از جمله گروه‌هایی دانست که می‌توانند از تغییر نرخ ارز اثر بپذیرند گفت: در گروه بانکی، تغییر نرخ تسعیر ارز می‌تواند بر عملکرد بانک‌ها اثرگذار باشد و در صنایع صادرات‌محور نیز افزایش نرخ ارز، در صورت فراهم بودن سایر شرایط، می‌تواند در درآمد و سودآوری شرکت‌ها منعکس شود.
با این حال، افزایش دلار لزوماً به معنای رشد یکپارچه بورس نیست. اثر نرخ ارز بر هر شرکت به ساختار درآمد و هزینه، میزان صادرات، بدهی‌های ارزی، قیمت‌گذاری محصولات و حاشیه سود آن بستگی دارد. از این رو، در شرایطی که دلار وارد کانال جدیدی شده، بازار سرمایه بیش از گذشته در انتظار مشخص شدن میزان ماندگاری این نرخ و انعکاس آن در صورت‌های مالی شرکت‌هاست.

• محمدعلی ایروانیان - خبرنگار