حبس پول به دستور ناظر / این بار صندوق های نقره

سه روز از توقف صندوق‌های نقره گذشته و در این مدت، سرمایه‌گذاران فقط یک چیز دیده‌اند آن هم سکوت؛ سکوتی سنگین از سوی مقام ناظر که نه توضیح شفافی داده، نه زمان مشخصی برای بازگشایی اعلام کرده و نه حتی تلاشی برای کاهش نگرانی هزاران سرمایه گذار این صندوق‌ها انجام داده است. نتیجه روشن است؛ حبس دارایی سرمایه‌گذاران، آن هم در بازاری که قرار بود نماد شفافیت و نقدشوندگی باشد.
صندوق‌های کالایی، به‌ویژه صندوق‌های نقره، با وعده مدیریت حرفه‌ای، نظارت دقیق و امکان خروج سریع سرمایه به مردم فروخته شدند. حالا اما همان سرمایه‌گذاران باید نظاره‌گر قفل شدن دارایی‌های خود باشند، بدون اینکه بدانند این قفل چه زمانی باز می‌شود و بر اساس کدام منطق بسته شده است. آیا این همان بازاری است که مقام ناظر قرار بود اعتماد عمومی را تقویت کند؟
رفتار مقام ناظر بیش از آنکه نشانه احتیاط باشد، یادآور تصمیمات یک‌طرفه و غیر پاسخگوست. وقتی بازاری بدون اطلاع‌رسانی شفاف متوقف می‌شود، این پیام به سرمایه‌گذار مخابره می‌شود که حق انتخابی برای تو وجود ندارد. این دقیقاً همان زخمی است که ماجرای سهام عدالت بر اعتماد عمومی وارد کرد؛ دارایی‌هایی که مال مردم بود، اما اختیار آن از دست مردم خارج است.
تکرار چنین تجربه‌ای در صندوق‌های نقره، آن هم در شرایطی که بازار سرمایه از کمبود اعتماد رنج می‌برد، خطایی استراتژیک است. سرمایه‌گذار وقتی می‌بیند در زمان بحران نه امکان معامله دارد، نه صدای او شنیده می‌شود و نه نهادی خود را موظف به پاسخگویی می‌داند، طبیعی است که به‌دنبال خروج از این بازار باشد؛ خروجی که تبعات آن فقط متوجه صندوق‌های نقره نیست، بلکه کل بازار را تحت فشار قرار می‌دهد.
اگر توقفی لازم بوده، چرا توضیح داده نمی‌شود؟ اگر مشکلی وجود دارد، چرا ابعاد آن شفاف‌سازی نمی‌شود؟ و اگر قرار است بازگشایی انجام شود، چرا زمان آن مشخص نیست؟ این پرسش‌ها، حداقل حق سرمایه‌گذارانی است که با اعتماد به ساختار رسمی بازار، سرمایه خود را وارد این صندوق‌ها کرده‌اند.
باید به این نکته توجه داشت که بازار سرمایه با دستور و حبس دارایی اصلاح نمی‌شود. از همه مهمتر اعتماد، با شفافیت، پاسخگویی و احترام به حق مالکیت ساخته می‌شود. هر روز تأخیر در بازگشایی صندوق‌های نقره، نه‌تنها زیان مالی، بلکه هزینه‌ای جدی برای اعتبار بازار سرمایه است؛ هزینه‌ای که پرداخت آن، دیر یا زود، دامن تصمیم‌گیران امروز را خواهد گرفت.
البته باید تاکید کرد سرمایه گذاران همچنان در انتظار برگزاری نشست خبری وعده داده شده از سوی رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس هستند، وعده ای که زمان تحقق آن همچنان مبهم است.