نظام مالی جهان در تسخیر کریپتوها

به گزارش صدای بورس، در این بازار، ابزارهای متعددی برای انتقال پول، معامله و سرمایه‌گذاری ارائه می‌شود. گرچه منابع مختلف، آمارهای متفاوتی از تعداد کاربران بازار کریپتوکارنسی و مالکان دارایی‌های دیجیتال ارائه می‌کنند، اما بر یک نکته اتفاق نظر دارند: این روند همچنان صعودی است.

در این گزارش، نگاهی به تازه‌ترین آمارها داشته‌ایم.

شکل‌گیری بازار

ایده پرداخت امن دیجیتال به سال ۱۹۸۳ بازمی‌گردد. پیش از سال ۱۹۹۰، نخستین ارز دیجیتال متولد شد، اما شکل‌گیری واقعی بازار کریپتوکارنسی از زمان معرفی بیت‌کوین در سال ۲۰۰۹ آغاز شد. امروزه حضور کریپتوها را در همه جا مشاهده می‌کنیم، به طوری که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان اقدام به نگهداری یا خرید و فروش کریپتو می‌کنند. حتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری و بازنشستگی نیز به معامله یا نگهداری آنها اقدام کرده‌اند. در بازارهای نوظهور، کریپتوها به ابزارهای حیاتی برای انتقال پول یا تراکنش‌های روزانه تبدیل شده‌اند.

تعداد کاربران

منابع مختلف، آمارهای متفاوتی از تعداد کاربران کریپتوکارنسی در جهان ارائه می‌کنند. به عنوان مثال، Statista و Blockchain.com تعداد کاربران جهانی کریپتوکارنسی را بیش از یک میلیارد نفر تخمین می‌زنند، در حالی که Crypto.com این رقم را حدود ۵۶۰ میلیون نفر می‌داند. این آمار که حدود ۷ درصد جمعیت کنونی جهان است، بیش از تعداد کاربران جهانی Paypal (با ۴۲۹ میلیون) یا دارندگان کارت‌های اعتباری امریکن اکسپرس (با ۱۴۰ میلیون) است.

آمارها حکایت از آن دارند که ۱۰۶ میلیون نفر دست‌کم سهمی از بیت‌کوین (واحدهای کوچکتر بیت‌کوین را ساتوشی می‌نامند) را در اختیار دارند. عرضه این رمزارز به ۲۱ میلیون بیت‌کوین محدود است که از این رقم تاکنون ۱۹.۹۱ میلیون بیت‌کوین عرضه شده است. تا پایان سال ۲۰۲۴ بیش از ۴۲۰ میلیون نفر دارای کیف‌پول‌های شخصی بودند.

تعداد کریپتوها

تاکنون ده‌ها هزار کریپتوکارنسی وارد چرخه معاملات بازار شده‌اند با این حال، تنها تعداد معدودی مورد توجه قرار دارند. در زمینه تعداد کریپتوها نیز برآوردها مختلف است، اما تازه‌ترین بررسی‌ها نشان می‌دهند که حدود ۱۱ هزار کریپتو در بازارهای جهانی فعال هستند. از نظر آماری، ۲۰ رمزارز برتر حدود ۹۰ درصد بازار کریپتوکارنسی را در اختیار دارند. در این میان، بیت‌کوین و اتریوم به ترتیب با ۵۷.۶ درصد و ۱۴.۲ درصد (در مجموع حدود ۷۲ درصد) بیشترین سهم ارزش بازار کریپتوها را به خود اختصاص داده‌اند. بر پایه آمارهای سایت کوین‌مارکت‌کپ، تاکنون بیش از ۲۰ میلیون کریپتو خلق شده است.

در سال ۲۰۲۴، از نظر آماری ۶۱ درصد دارندگان کریپتوها در جهان، مردان و ۳۹ درصد زنان بوده‌اند. همچنین ۳۴ درصد دارندگان کریپتو بین ۲۵ تا ۳۴ سال سن داشته‌اند. نکته جالب توجه اینکه تا پایان سال گذشته، افراد بزرگسال (۵۰ سال یا بیشتر) نسبت به بازار کریپتوکارنسی اعتماد بسیار کمی داشته یا کاملا بی‌اعتماد بوده‌اند.

نسل Z

سایت نشریه «فورچون» درگزارشی اعلام کرد که سرمایه‌گذاران نسل Z به شدت به کریپتوها علاقه دارند به طوری که میزان سرمایه‌گذاری آنها در ارزهای دیجیتال تقریبا چهار برابر بیشتر از پولی است که به حساب‌های بازنشستگی اختصاص می‌دهند. کارشناسان امور مالی شخصی می‌گویند، شبکه‌های اجتماعی سرمایه‌گذاری را به کانون توجهات این نسل تبدیل کرده‌اند اما باید توجه داشت که این حوزه با ریسک‌هایی همراه است.

از میم‌کوین‌ها تا اتریوم، کریپتوکارنسی‌ها به عنصر اصلی در سرمایه‌گذاری و فرهنگ عامه تبدیل شده‌اند. اما این احتمال وجود دارد که شیفتگی نسل Z به ارزهای دیجیتال تحت تاثیر تبلیغات قرار گرفته باشد. آمارها نشان می‌دهند، حدود ۴۲ درصد سرمایه‌گذاران نسل Z مالک کریپتوکارنسی هستند. این رقم تقریبا چهار برابر کسانی است که دارای حساب بازنشستگی هستند. در مقایسه با دیگر نسل‌ها، آنها سرمایه‌گذاری بیشتری در بازار کریپتو انجام داده‌اند. بر پایه آمارها، ۳۶ درصد سرمایه‌گذاران نسل‌ هزاره، ۲۴ درصد نسل X و ۸ درصد نسل فرزندزایی دارای کریپتوکارنسی هستند.

علاقه نسل Z به کریپتوها اتفاقی نیست. آنها وقتی می‌بینند که اینفلوئنسرهای مالی و هنرپیشه‌های محبوبشان لاف درآمدزایی تنها با فشردن یک دگمه را می‌زنند، تحریک می‌شوند تا دست به اقدام مشابهی بزنند. کاساندرا راپ، مشاور ارشد در شرکت مدیریت سرمایه‌گذاری ونگارد در اینباره به فورچون گفت: دوست داریم داستان‌های خوبی از سرمایه‌گذاری‌های موفق بشنویم. مثلا کسی بگوید، با سرمایه‌گذاری اندک به سود زیادی دست پیدا کردم. اما متاسفانه کمتر چنین چیزی می‌شنویم. بسیاری از سلبریتی‌ها متهم به اجرای برنامه‌های تقلبی و اغفال دنبال‌کنندگانشان هستند. آنها با تبلیغات موجب جذب سرمایه‌گذاران می‌شوند و قیمت‌ها را افزایش می‌دهند اما بلافاصله اقدام به فروش می‌کنند و سود زیادی به جیب می‌زنند. به همین دلیل، در سال ۲۰۲۳ کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا علیه تعدادی از این سلبریتی‌ها اقدام به طرح شکایت کرد.

پراکندگی جغرافیایی

در زمینه میزان استفاده از کریپتوها و حجم تراکنش، منطقه آمریکای شمالی با رهبری ایالات متحده آمریکا پیشتاز است. از نظر حجم معاملات، منطقه آمریکای شمالی بزرگترین اقتصاد کریپتویی جهان را تشکیل می‌دهد. از جولای ۲۰۲۳ تا ژوئن ۲۰۲۴ بیش از ۱.۳ تریلیون دلار وارد بازارهای کریپتوکارنسی این منطقه شد. بر اساس آخرین آمارهای سال ۲۰۲۵، تعداد ۶۵.۷ میلیون آمریکایی مالک کریپتوکارنسی بوده‌اند. به طور کلی در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۷ درصد بزرگسالان آمریکایی در بازار کریپتوکارنسی سرمایه‌گذاری و خرید و فروش کرده یا از رمزارزها استفاده کرده‌اند.

بازار کریپتوکارنسی اروپا (به ویژه اروپای شرقی) بسیار پررونق است. بر اساس آمارهای سال ۲۰۲۴، اروپا دومین بازار بزرگ کریپتوکارنسی جهان است و بیش از ۱۷.۵ درصد از کل تراکنش‌های جهانی کریپتوها به این قاره اختصاص دارد. اروپا با ۳۱ میلیون کاربر کریپتوکارنسی پس از آسیا (۲۶۳ میلیون کاربر)، آمریکای شمالی (۵۷ میلیون کاربر) و آفریقا (۳۸ میلیون کاربر) قرار دارد.

بیشترین تعداد کاربران کریپتوکارنسی به قاره آسیا تعلق دارد. با این حال، نرخ رشد این منطقه در مقایسه با سایر مناطق کاهش یافته که علت آن، مقررات سخت و ممنوعیت استفاده از کریپتوها به ویژه در چین بوده است. بر پایه داده‌های سال ۲۰۲۴، بیشترین تعداد دارندگان کریپتوکارنسی در آسیا حضور دارند. آسیا همچنین بیشترین تعداد توسعه‌دهندگان کریپتوکارنسی را به خود اختصاص داده است. ۳۲ درصد از کل دارایی‌های دیجیتال در این قاره خلق شده‌اند. در سال ۲۰۲۳ کشور هند بیشترین تعداد کاربران کریپتوکارنسی در جهان را داشت. در همان سال چین، آمریکا، ویتنام و پاکستان رتبه‌های بعدی را در اختیار داشتند.تا سال ۲۰۲۱ چین پیشتاز استخراج بیت‌کوین در جهان بود اما پس از آن، استخراج بیت‌کوین را غیرقانونی اعلام کرد.

آمریکای لاتین بالاترین نرخ رشد استفاده از کریپتوکارنسی را دارد. در سال ۲۰۲۴ آمریکای لاتین پنجمین منطقه بزرگ از نظر معاملات کریپتوکارنسی بود و ۹ درصد ارزش معاملات را به خود اختصاص داد. از سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ تعداد کاربران کریپتو در این منطقه ۱۱۷ درصد رشد کرد. انتظار می‌رود ارزش بازار کریپتوکارنسی آمریکای جنوبی در سال ۲۰۲۵ به ۳.۷ میلیارد دلار برسد. همچنین پیش‌بینی می‌شود که در سال جاری نزدیک به ۱۴ درصد از ساکنان این منطقه کاربر بازار کریپتوکارنسی باشند.

از نظر ارزش تراکنش و مالکیت کریپتوها، آفریقا در رتبه پایینی قرار دارد با این حال، این قاره حجم بسیار بالایی از تراکنش‌های کوچک را به خود اختصاص داده است. بر اساس آمارهای سال ۲۰۲۳، نیجریه بزرگترین بازار آفریقایی و هشتمین کشور جهان از نظر تعداد کاربران کریپتو بوده است. نزدیک به ۶ درصد از مردم نیجریه مالک ارزهای دیجیتال هستند. در سال ۲۰۲۳ کشورهای جنوب صحرای آفریقا با ۸۰ درصد، بیشترین سهم را از پرداخت‌های خرد جهان (کمتر از ۱۰۰۰ دلار) داشتند.

• حبیب علیزاده - روزنامه‌نگار

• شماره ۶۰۲ هفته نامه اطلاعات بورس