دلار عقب نشست/ پیام انتخابات آمریکا چه بود؟

به گزارش صدای بورس، قیمت دلار در بازار آزاد پس از ثبت نرخ‌های بالاتر در روزهای گذشته و رسیدن به محدوده ۲۷۴ هزار تومان اکنون با عقب‌نشینی همراه شده و به ۲۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.

کاهشی که هم‌زمان با انتشار نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس سنا و نمایندگان رخ داده و بار دیگر نقش تحولات سیاسی بین‌المللی در شکل‌گیری انتظارات بازار ارز را برجسته کرده است.

بررسی تحولات بازارهای جهانی نشان می‌دهد نتیجه انتخابات آمریکا تنها یک رویداد سیاسی نبوده و واکنش سرمایه‌گذاران به ترکیب جدید قدرت در کنگره بازار ارز، سهام و اوراق قرضه این کشور را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

دموکرات‌ها در انتخابات روز گذشته توانستند اکثریت هر دو مجلس کنگره را به دست آورند، اتفاقی که می‌تواند در ادامه دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، مسیر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و مالی دولت آمریکا را با محدودیت‌های بیشتری مواجه کند.

پس از مشخص شدن نتایج انتخابات، شاخص دلار در برابر سبدی از ارزهای معتبر جهانی حدود ۰.۶ درصد افت کرد و به سطح ۱۰۱.۲۷ رسید، پایین‌ترین سطح یک‌ماهه این شاخص.
هم‌زمان، بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا نیز کاهش یافت و سرمایه‌گذاران با افزایش تقاضا برای اوراق قرضه، بخشی از دارایی‌های خود را از بازارهای پرریسک خارج کردند.

یکی از دلایل واکنش منفی بازار به پیروزی دموکرات‌ها، افزایش احتمال محدود شدن برنامه‌های اقتصادی دولت ترامپ و دشوارتر شدن تصویب سیاست‌های مالی و بودجه‌ای در کنگره است.
از سوی دیگر، نگرانی درباره تشدید نظارت بر شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی نیز بر انتظارات سرمایه‌گذاران اثر گذاشته است چراکه احتمال اعمال محدودیت‌های بیشتر بر این صنعت می‌تواند چشم‌انداز رشد اقتصادی آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد.

در چنین شرایطی، کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره در سال آینده و افت بازده اوراق خزانه‌داری، فشار مضاعفی بر ارزش دلار وارد کرده است به این ترتیب، بخشی از افت اخیر دلار در بازارهای جهانی را می‌توان ناشی از بازنگری سرمایه‌گذاران در چشم‌انداز سیاست‌های اقتصادی آمریکا پس از انتخابات دانست.

اثر تحولات آمریکا بر بازار ارز ایران

در بازار داخلی نیز کاهش قیمت دلار پس از ثبت سقف‌های اخیر، در شرایطی اتفاق افتاده که فضای انتظاری معامله‌گران نسبت به تحولات سیاسی و اقتصادی همچنان یکی از عوامل اثرگذار بر قیمت‌هاست. نرخ فعلی دلار در محدوده ۲۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان قرار دارد؛ در حالی که این ارز در روزهای گذشته تا ۲۷۴ هزار تومان افزایش یافته بود.

البته باید توجه داشت که افت شاخص دلار در بازارهای جهانی الزاماً به معنای کاهش متناسب قیمت دلار در بازار آزاد ایران نیست. نرخ ارز در داخل کشور علاوه بر ارزش جهانی دلار، از عواملی مانند انتظارات تورمی، وضعیت عرضه و تقاضای ارز، درآمدهای ارزی، شرایط تجارت خارجی و ریسک‌های سیاسی تأثیر می‌پذیرد.

از همین رو، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا را می‌توان یکی از عوامل اثرگذار بر فضای روانی و انتظارات بازار ارز دانست، اما برای ارزیابی میزان اثرگذاری آن بر قیمت دلار در ایران، باید تحولات داخلی و مسیر روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور را نیز در نظر گرفت.

کاهش دلار ماندگار خواهد بود؟

نکته مهم در بررسی روند فعلی بازار ارز، تفاوت میان واکنش کوتاه‌مدت معامله‌گران به یک رویداد سیاسی و تغییر پایدار در متغیرهای بنیادی اقتصاد است. هرچند نتیجه انتخابات آمریکا در نخستین واکنش بازارهای جهانی به تضعیف دلار منجر شده اما این روند لزوما به معنای تداوم کاهش ارزش این ارز نیست.

پس از عبور از فضای انتخاباتی، توجه سرمایه‌گذاران دوباره به داده‌های اقتصادی آمریکا و سیاست‌های پولی این کشور معطوف خواهد شد در صورت انتشار داده‌های اقتصادی قدرتمند و تقویت احتمال افزایش نرخ بهره، دلار می‌تواند بخشی از افت خود را جبران کند.
همچنین تحولات خاورمیانه و احتمال تشدید تنش‌ها از جمله عواملی هستند که می‌توانند مسیر بازارهای جهانی ارز و انرژی را تغییر دهند.