بازار سرمایه زیر فشار نااطمینانی و موانع تأمین مالی

به گزارش صدای بورس، رئیس سازمان بورس امروز در نشست هم‌افزایی مدیران شرکت‌های تأمین سرمایه از تدوین برنامه بلندمدت و برنامه کوتاه‌مدت شش‌ماهه بازار سرمایه خبر داد و اعلام کرد: سه سناریوی جنگ، توافق و تداوم وضعیت فعلی در حال بررسی است.

در نشست هم‌افزایی مدیران شرکت‌های تأمین سرمایه که امروز برگزار شد، حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، حسین عبده‌تبریزی، صاحب‌نظر بازار سرمایه، هادی اخلاقی، مدیرعامل بانک تجارت و مصطفی امیدقائمی، مدیرعامل تأمین سرمایه کاردان، به تشریح مهم‌ترین چالش‌های بازار سرمایه، ضرورت تقویت تأمین مالی بنگاه‌ها و موانع توسعه نهادهای مالی پرداختند.

سه سناریوی پیش‌روی بازار سرمایه را بررسی می‌کنیم

حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، با اشاره به دغدغه مدیران نهادهای مالی و شرکت‌های بورسی درباره نحوه مواجهه با تحولات پیش‌بینی‌نشده، بر ضرورت هماهنگی میان بنگاه‌ها تأکید کرد و گفت: تصمیمات مناسب هر بنگاه، لزوماً در کنار یکدیگر به نتایج مطلوب برای اقتصاد منجر نمی‌شوند.

او با اشاره به نقش نهادهای مالی در دوره جنگ رمضان اظهار کرد که عملکرد این نهادها به افزایش تاب‌آوری بازار سرمایه و بازگشت سریع‌تر آن به تعادل نسبی کمک کرد.

به گفته رئیس سازمان بورس، بازار سرمایه در شرایطی فعالیت می‌کند که تقریباً هر روز اخبار جدیدی منتشر می‌شود، اما با وجود این تحولات، فعالیت بازار ادامه دارد.

صیدی با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای مدیریت شرایط پیش‌رو اعلام کرد که یک برنامه بلندمدت برای بازار سرمایه و همچنین برنامه‌ای کوتاه‌مدت با افق شش‌ماهه تدوین شده است.

او با تأکید بر اینکه بازار سرمایه تا عید همچنان با نوساناتی همراه خواهد بود، از بررسی سه سناریوی اصلی در جلسات سازمان بورس خبر داد: وقوع جنگ، دستیابی به توافق و تداوم وضعیت فعلی.

بازار سرمایه باید در خدمت توسعه باشد

حسین عبده‌تبریزی در این نشست، عبور از وضعیت تعلیق و حرکت به سمت توسعه اقتصادی را یکی از مهم‌ترین مسائل کنونی کشور دانست.

او با اشاره به تجربه‌های تاریخی ایران در مسیر توسعه گفت که کشور در مقاطعی، از جمله دهه ۴۰، فرصت‌هایی برای توسعه در اختیار داشته، اما این روند به‌صورت پایدار ادامه پیدا نکرده است.

عبده‌تبریزی با طرح این پرسش که بازار سرمایه چه نقشی می‌تواند در ایجاد و تداوم توسعه اقتصادی ایفا کند، بر ضرورت تعیین هدفی مشترک برای حرکت مجموعه فعالان اقتصادی تأکید کرد.

به اعتقاد او، با وجود اختلاف‌نظرها میان فعالان و نهادهای مختلف، دستیابی به توسعه مستلزم آن است که یک هدف مشترک تعریف شود و همه بخش‌ها در مسیر تحقق آن حرکت کنند.

این صاحب‌نظر بازار سرمایه، تقویت رقابت را یکی از مسیرهای حرکت به سمت توسعه دانست و تأکید کرد: هر اندازه بازار سرمایه بتواند رقابت را تقویت کند و فضای اقتصادی را به سمت رقابتی‌تر شدن سوق دهد، به توسعه نزدیک‌تر خواهد شد.

او همچنین آزادسازی قیمت‌ها را از عوامل کمک‌کننده به توسعه برشمرد و بر ضرورت استفاده از فرصت‌های موجود برای تحقق این هدف تأکید کرد.

بازار سرمایه باید نقش پررنگ‌تری در تأمین مالی داشته باشد

هادی اخلاقی، مدیرعامل بانک تجارت با اشاره به نقش مکمل بازار پول و بازار سرمایه در رشد و توسعه اقتصادی کشور، بر ضرورت تقویت همکاری میان این دو بخش تأکید کرد.

او با بیان اینکه بازار پول با چالش‌هایی در حوزه نقدینگی، تورم و احتمال شکل‌گیری ابرتورم مواجه است، گفت: سیاست‌های بانک مرکزی برای کنترل این متغیرها، محدودیت‌هایی برای فعالیت بانک‌ها ایجاد کرده و توان آنها را برای حمایت مالی از بنگاه‌ها و تولیدکنندگان کاهش داده است.

اخلاقی با اشاره به تغییر شرایط تأمین مالی در کشور اظهار کرد که بازار پول دیگر نمی‌تواند مانند گذشته پاسخگوی نیازهای مالی بنگاه‌های اقتصادی باشد؛ بنابراین انتظار می‌رود بازار سرمایه نقش پررنگ‌تری در تأمین مالی شرکت‌ها ایفا کند.

به گفته مدیرعامل بانک تجارت، طی دو تا سه سال اخیر، نقش بازار سرمایه در تأمین مالی به کمک ابزارهایی که ارتباط میان بازار پول و بازار سرمایه را تقویت کرده‌اند، افزایش یافته است.

او هشدار داد که در صورت تقویت نشدن این ارتباط، پاسخگویی به نیازهای مشتریان و نیازهای کلان کشور با مشکل مواجه خواهد شد.

اخلاقی همچنین نرخ‌های غیرواقعی را از عوامل شکل‌گیری سرمایه‌گذاری‌های ناموجه در اقتصاد دانست و تأکید کرد: چنین سرمایه‌گذاری‌هایی الزاماً بازدهی متناسبی ایجاد نمی‌کنند.

تأمین سرمایه‌ها با محدودیت منابع و ابزار مواجه‌اند

مصطفی امیدقائمی، مدیرعامل تأمین سرمایه کاردان نیز به تشریح چالش‌های شرکت‌های تأمین سرمایه پرداخت و محدودیت‌های موجود برای حفظ سهم این شرکت‌ها از سپرده‌های بانکی را یکی از مشکلات اصلی این نهادهای مالی دانست.

او با اشاره به کاهش سالانه این سهم گفت: شرکت‌های تأمین سرمایه برای حفظ منابع خود با محدودیت‌های متعددی مواجه‌اند؛ مسئله‌ای که در کنار افزایش تورم و ریالی بودن بخش عمده منابع و فعالیت‌های آنها، فشار بیشتری بر این شرکت‌ها وارد می‌کند.

امیدقائمی تأکید کرد: برای توسعه فعالیت شرکت‌های تأمین سرمایه، به ابزارهای جدید و شبکه‌های گسترده‌تر نیاز است. به گفته او، در شرایطی که نرخ سود سپرده‌های بانکی و صندوق‌ها تقریباً برابر است، مزیت رقابتی مشخصی برای جذب منابع از این مسیر وجود ندارد.

مدیرعامل تأمین سرمایه کاردان همچنین محدودیت‌های مقرراتی بانک مرکزی برای بانک‌ها در حوزه فعالیت‌های مرتبط با بازار سرمایه و شرکت‌های تأمین سرمایه را از چالش‌های مهم این بخش برشمرد.

تأمین مالی تولید در کانون توجه مدیران بازار سرمایه

مجموع دیدگاه‌های مطرح‌شده در حاشیه نشست امروز، سه مسئله اصلی را برجسته می‌کند: ضرورت افزایش تاب‌آوری بازار سرمایه در برابر تحولات سیاسی و اقتصادی، تقویت نقش این بازار در تأمین مالی بنگاه‌ها و رفع موانع ساختاری توسعه نهادهای مالی.

در حالی که سازمان بورس بر آمادگی برای مواجهه با سناریوهای مختلف و مدیریت نوسانات ماه‌های پیش‌رو تأکید دارد، مدیران بازار پول و سرمایه نیز محدودیت‌های شبکه بانکی، دشواری جذب منابع و موانع مقرراتی را از مهم‌ترین چالش‌های تأمین مالی اقتصاد می‌دانند.

از سوی دیگر، تأکید بر تقویت رقابت و آزادسازی قیمت‌ها نشان می‌دهد که توسعه بازار سرمایه صرفاً به افزایش حجم معاملات یا تنوع ابزارهای مالی محدود نمی‌شود و اصلاح سازوکارهای اقتصادی نیز در این مسیر اهمیت دارد.

با این حال، افزایش سهم بازار سرمایه در تأمین مالی تولید، به توسعه ابزارهای مالی، تقویت ارتباط با شبکه بانکی و رفع موانع مقرراتی وابسته است؛ مسائلی که تحقق آنها می‌تواند ظرفیت نهادهای مالی را برای پاسخگویی به نیازهای بنگاه‌های اقتصادی افزایش دهد.