فرمول جدید خوراک؛ کدام نمادهای پتروشیمی سود می‌برند؟

به گزارش صدای بورس در پی ابلاغ مصوبه، پتروشیمی نوری در ۲۲ مهرماه با انتشار افشای اطلاعات بااهمیت گروه «ب» از دریافت تصویب‌نامه خبر داد. این شرکت اعلام کرد آثار مالی تغییرات در دست بررسی است و پس از نهایی‌شدن محاسبات، اطلاعات تکمیلی منتشر خواهد شد. نماد نوری با پیام ناظر بازار به دلیل همین افشا متوقف شد.

صبح شنبه ۲۵ مهرماه، پتروشیمی بوعلی‌سینا نیز با انتشار افشای اطلاعات گروه «ب» اعلام کرد فرمول جدید از اول مهر اعمال می‌شود و مبادلات انجام‌شده تا پایان شهریور تحت تأثیر قرار نمی‌گیرند. این شرکت نیز هنوز رقم مشخصی برای آثار مالی مصوبه ارائه نکرده است.

فرمول جدید چگونه محاسبه می‌شود؟

بررسی پیوست مصوبه نشان می‌دهد قیمت پایه نفت خام سبک و سنگین از میانگین ماهانه سه شاخص نفت عمان، دوبی و برنت ICE محاسبه می‌شود. مطابق فرمول از این میانگین برای نفت سبک دو دلار و برای نفت سنگین ۴٫۱ دلار به‌ازای هر بشکه کسر خواهد شد.

مهم‌ترین تغییر برای پتروشیمی‌های خوراک مایع به میعانات گازی مربوط است. طبق بخشنامه قیمت هر بشکه میعانات گازی پارس جنوبی بر اساس میانگین قیمت اعلامی نشریه پلتس، منهای ۳٫۱ دلار تعیین می‌شود. تخفیفی که پیش‌تر حدود دو دلار بود و اکنون تقریبا ۱٫۱ دلار افزایش یافته است. قیمت نفتای طبیعی تحویلی به مجتمع‌های مشمول نیز برابر قیمت خوراک میعانات گازی همان ماه خواهد بود.

علاوه بر تخفیف پایه، قیمت نهایی بر اساس اختلاف درجه API، خروج از محدوده کیفی مجاز و میزان گوگرد تعدیل می‌شود. برای نفت خام سه ضریب تعدیل و برای میعانات گازی دو ضریب در فرمول لحاظ شده است. بنابراین رقم نهایی هر شرکت الزاما برابر قیمت مرجع منهای تخفیف ثابت نیست.

چه نمادهایی منتفع می‌شوند؟

از منظر بنیادی افزایش تخفیف میعانات می‌تواند هزینه تامین خوراک نوری و بوعلی را کاهش دهد؛ با این تفاوت که میزان بهره‌مندی هر شرکت تابع سهم میعانات و نفتای مشمول در ترکیب خوراک آن است.

طبق اطلاعات عملکرد نیمه نخست ۱۴۰۵، حدود ۶۶٫۶ درصد خوراک نوری را میعانات گازی و ۳۳٫۴ درصد را فرآورده‌های نفتی تشکیل داده‌اند؛ بنابراین اهمیت تخفیف جدید برای نوری بالاست.

بوعلی نیز مصرف‌کننده میعانات گازی است، ولی بخشی از خوراک خود را از نفتا و بنزین پیرولیز تأمین می‌کند. بنابراین تخفیف ۱٫۱ دلاری اضافه را نباید به تمام حجم خوراک شرکت تعمیم داد.

مالکیت ۴۹ درصدی تاپیکو در پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس، مهم‌ترین مسیر اثرگذاری تخفیف میعانات بر این هلدینگ است. ستاره خلیج فارس در گزارش‌های ۱۴۰۵ ظرفیت دریافت ۴۵۰ هزار بشکه میعانات در روز را اعلام کرده است. هلدینگ خلیج فارس نیز از مسیر سهامداری در نوری و بوعلی می‌تواند از بهبود سود این دو شرکت بهره‌مند شود.

شتران؛ ابهام نرخ خوراک همچنان پابرجاست

در ادامه ماجرای توقف نمادهای پالایشی و ابهام در نحوه قیمت‌گذاری خوراک، شرکت پالایش نفت تهران نیز با انتشار توضیحات تکمیلی درباره دستورالعمل جدید نرخ خوراک، از تداوم برخی ابهامات خبر داد. نمادهای شپنا، شبندر، شتران، شبریز، شراز و شاوان از ۱۱ مهرماه به دلیل مسائل مربوط به شفافیت اطلاعاتی تعلیق شده بودند و بازگشایی آن‌ها با انتشار افشاهای مربوط به نرخ خوراک گره خورده است.

شتران در افشای ۲۵ مهرماه خود اعلام کرده که طبق دستورالعمل جدید، تخفیف نفت خام سبک از ۵ به ۲ دلار و نفت خام سنگین از ۶ به ۴٫۱ دلار در هر بشکه کاهش یافته است؛ با این حال، اجرای فرمول جدید به اعلام پایان شرایط اضطراری از سوی وزارت نفت وابسته خواهد بود.

این شرکت برای عملکرد نیمه دوم سال دو سناریو ارائه کرده که در آن، مازاد درآمد فرآورده‌ها بر بهای نفت خام در شرایط اضطراری حدود ۳۰٫۷ همت و در شرایط عادی حدود ۱۳۵٫۸ همت برآورد شده است. اختلاف بیش از ۱۰۵ همتی این دو سناریو، حساسیت سودآوری پالایشگاه به شیوه قیمت‌گذاری را نشان می‌دهد.

شتران تأکید کرده است که محاسبات فعلی برآوردی بوده و آثار نهایی پس از تعیین تکلیف شرایط اضطراری، دریافت نرخ‌های رسمی و بررسی صورت‌حساب‌ها مشخص خواهد شد.