چرا بورس منفی شد؟

به گزارش صدای بورس، بازار سرمایه امروز با موج سنگین عرضه مواجه شد و شاخص کل بورس بیش از ۱۰۰ هزار واحد افت کرد؛ ریزشی که بخش قابل‌توجهی از نمادها را در محدوده منفی قرار داد و این پرسش را مطرح کرد که چه عواملی سمت‌وسوی معاملات را تغییر داده است.
در این راستا صدای بورس در گفت‌وگو با کارشناسان بازار سرمایه، دلایل افت بازار و چشم‌ انداز معاملات روزهای آینده را بررسی کرد.

شناسایی سود در پایان یک رالی صعودی
شاهین احمدی، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با صدای بورس، با اشاره به افت بیش از ۱۰۰ هزار واحدی شاخص کل بورس در معاملات امروز شناسایی سود پس از رشد ماه‌های اخیر، تغییر انتظارات نسبت به نرخ دلار و عوامل تکنیکال را از مهم‌ترین دلایل افزایش فشار فروش در بازار عنوان کرد و گفت: بخشی از این افت به شناسایی سود بازمی‌گردد؛ بازار طی سه تا چهار ماه گذشته رشد قابل‌ توجهی داشته و طبیعی است که با افزایش نوسان و ارزش معاملات، بخشی از معامله‌گران نسبت به شناسایی و تثبیت سود خود اقدام کنند.
وی افزود: موضوع نرخ دلار نیز در رفتار امروز بازار مؤثر بوده است، زمزمه‌های مربوط به توافق و تغییر انتظارات درباره مسیر نرخ ارز ممکن است باعث شده باشد بخشی از معامله‌گران نسبت به تداوم سودآوری شرکت‌ها با فرض نرخ‌های فعلی ارز، محتاط‌تر شوند.
کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: در کنار عوامل بنیادی، از منظر تکنیکال نیز شاخص کل پس از عبور از سطوح مختلف و رشد قابل‌توجه، ممکن است از نگاه برخی معامله‌گران در محدوده‌ای قرار گرفته باشد که نیاز به اصلاح و استراحت داشته باشد.
وی ادامه داد: در دوره‌ای که ریسک‌های سیاسی و جنگی از اقتصاد کشور فاصله می‌گیرد، طبیعی است که بسیاری از نمادها همزمان رشد کنند، اما پس از آن باید میان شرکت‌ها تفاوت ایجاد شود و شرکت‌هایی که سودآوری، مدیریت، طرح توسعه یا شرایط بنیادی بهتری دارند، عملکرد متفاوتی نسبت به سایر نمادها داشته باشند.
احمدی افزود: برای نمونه، در صنایع وابسته به قیمت‌های جهانی مانند مس، رشد کامودیتی‌ها می‌تواند بر عملکرد شرکت‌ها اثرگذار باشد و در یک صنعت نیز شرکتی که طرح توسعه دارد، با شرکتی که فاقد چنین طرحی است، شرایط یکسانی نخواهد داشت.
وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی گزارش‌های مالی، گزارش‌های شش‌ماهه و فصلی و همچنین افشای اطلاعات شرکت‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و می‌تواند تفاوت میان نمادها را مشخص کند.
این کارشناس بازار سرمایه اظهار داشت: با توجه به مجموعه این عوامل، دیگر نمی‌توان انتظار داشت کل بازار به صورت یکسره مثبت یا یکسره منفی حرکت کند و احتمالاً به تدریج نمادهایی که از نظر بنیادی شرایط مناسب‌تری دارند، رفتار متفاوتی از خود نشان خواهند داد.

تغییر انتظارات ارزی در کنار اصلاح تکنیکال
محمدحسین علی‌ بخشی، کارشناس بازار سرمایه مهم‌ترین عامل افت امروز بازار را افزایش ریسک‌های موجود دانست و گفت: نشانه‌های خروج پول‌های درشت از برخی نمادهای بزرگ از هفته گذشته در تابلوی معاملات قابل مشاهده بود و این روند احتمال ورود بازار به فاز اصلاح را افزایش داده بود.
وی افزود: در روزهای گذشته در نمادهایی مانند فملی، با وجود تشکیل صف خرید، عرضه‌های سنگین وارد بازار شد و هر بار که تلاش می‌شد صف خرید مجدداً شکل بگیرد، سفارش‌های فروش سنگین در تابلو ظاهر می‌شد. در ادامه نیز رفتار مشابهی در نماد اهرم مشاهده شد و تابلوی معاملات از افزایش فشار فروش حکایت داشت.
علی‌بخشی تصریح کرد: در کنار این موضوع، از منظر تکنیکال شاخص کل طی این مدت رشد قابل‌توجهی داشته و اکنون به میدلاین یک کانال صعودی رسیده است؛ محدوده‌ای که معمولاً می‌تواند با اصلاح و استراحت شاخص همراه شود.
وی ادامه داد: فشار فروش سنگین در برخی نمادها از جمله ذوب نیز به فضای بازار دامن زد و در شرایطی که بخشی از معامله‌گران طی ماه‌های گذشته سود کسب کرده‌اند، طبیعی است که برای جلوگیری از کاهش سود خود اقدام به شناسایی سود کنند.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: تسویه اعتبارات برخی کارگزاری‌ها در شهریورماه نیز می‌تواند از مسیر افزایش نیاز به نقدینگی، فشار فروش بازار را بیشتر کرده باشد و مجموعه این عوامل در کنار یکدیگر شرایط امروز را رقم زده‌اند.
وی درباره مسیر بازار در روزهای آینده گفت: در دوره اخیر، هر زمان فروشنده قدرتمندی وارد بازار می‌شد، خریداران توان جذب عرضه‌ها را داشتند، اما رفتار معاملات امروز تا حدی متفاوت بود و نشانه‌هایی از افزایش فشار فروش و عرضه بیشتر مشاهده شد.
علی‌بخشی خاطرنشان کرد: با توجه به رشد قابل‌توجه بازار در این مدت، دست‌به‌دست شدن سهام و شناسایی سود اتفاق غیرعادی نیست و باید در روزهای آینده رفتار خریداران و فروشندگان و میزان قدرت نقدینگی در بازار را بررسی کرد.
وی افزود: در کنار عوامل معاملاتی، وضعیت ریسک‌های منطقه‌ای نیز می‌تواند بر رفتار بازار اثرگذار باشد و افزایش این ریسک‌ها در روزهای آینده می‌تواند بر انتظارات معامله‌گران تأثیر بگذارد.

ریسک‌های سیستماتیک همچنان در مرکز توجه
از سوی دیگر، برزو حق‌شناس، کارشناس بازار سرمایه، افزایش عرضه‌ها پس از رشد اخیر بازار را اتفاقی طبیعی دانست و گفت: بازار سرمایه طی روزهای گذشته رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده بود و بر اساس ساختار بازار، طبیعی است که پس از هر روند صعودی در مقاطعی شاهد افزایش حجم عرضه‌ها و شناسایی سود باشیم.
وی افزود: در کنار شناسایی سود، افزایش سطح ریسک‌ها و ابهامات نیز به فشار فروش امروز دامن زده و همزمانی این شرایط با نزدیک شدن به فصل انتشار گزارش‌های ۶ ماهه شرکت‌ها موجب شده بازار محتاطانه‌تر رفتار کند.
حق‌شناس تصریح کرد: در حال حاضر باید منتظر انتشار گزارش‌های ماهانه و عملکرد ۶ ماهه شرکت‌ها ماند تا وضعیت واقعی سودآوری صنایع مشخص شود و پس از آن بتوان جهت‌گیری دقیق‌تر بازار را ارزیابی کرد.
وی در ادامه گفت: روند آتی بازار و عمق اصلاح به وضعیت ریسک‌های سیستماتیک، کیفیت گزارش‌های دوره‌ای شرکت‌ها و همچنین رویکرد و رفتار بازارساز بستگی دارد.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: باید دید بازارساز همچنان حمایت‌های قوی و منسجم خود را ادامه می‌دهد یا حمایت‌ها را به سطوح و قیمت‌های پایین‌تر موکول خواهد کرد؛ چراکه تداوم روند یا بازگشت تعادل به بازار به این عوامل وابسته است.

بازار از حرکت یکپارچه فاصله می‌گیرد؟
در مجموع، اظهارات کارشناسان نشان می‌دهد افت امروز بورس حاصل همزمانی چند عامل از جمله شناسایی سود، افزایش فشار فروش، تغییر انتظارات ارزی، عوامل تکنیکال، ریسک‌های سیستماتیک و نزدیک شدن به فصل انتشار گزارش‌های مالی بوده است؛ عواملی که حالا رفتار بازار در روزهای آینده را به متغیرهای مهمی برای تعیین مسیر معاملات تبدیل کرده‌اند.