واردات طلا در سال جاری با افت قابل توجهی مواجه شده و کاهش ۹۲ درصدی آن، پرسشهایی را درباره دلایل این اتفاق و پیامدهای احتمالی آن برای بازار داخلی ایجاد کرده است. این کاهش در شرایطی رخ داده که واردات شمش طلا طی سالهای گذشته به یکی از مسیرهای مهم تأمین مواد اولیه مورد نیاز بخش تولید تبدیل شده بود و نقش قابل توجهی در تأمین نیاز صنعت طلا داشت.
یکی از عوامل مؤثر در افزایش واردات شمش طی سالهای گذشته، سیاستی بود که به صادرکنندگان اجازه میداد بخشی از تعهدات ارزی خود را از طریق واردات طلا و شمش ایفا کنند. این سیاست در مقطعی باعث شد جریان ورود شمش به کشور افزایش پیدا کند و همزمان، بخشی از نیاز تولیدکنندگان مصنوعات طلا به مواد اولیه نیز تأمین شود.
چرا طلا وارد نمیشود؟
با این حال، شرایط در ماههای اخیر تغییر کرده است. کاهش صادرات، مشکلات ناشی از شرایط جنگی و محدودیتهای ایجادشده در فرآیندهای تجاری میتواند از جمله عواملی باشد که جریان واردات طلا را تحت تأثیر قرار داده است. البته برای تعیین علت دقیق کاهش ۹۲ درصدی واردات، بررسی آمارهای بانک مرکزی، مرکز مبادله ارز و طلا و همچنین اطلاعات مربوط به تجارت خارجی ضروری است و نمیتوان این افت را تنها به یک عامل نسبت داد.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که نقش شمش را در زنجیره تولید طلا در نظر بگیریم. شمش، ماده اولیه اصلی بسیاری از واحدهای تولیدی است و کاهش ورود آن در صورت تداوم میتواند دسترسی تولیدکنندگان به مواد اولیه را محدود کند. در چنین شرایطی، افزایش هزینه تأمین مواد اولیه و دشوارتر شدن فرآیند تولید میتواند در نهایت بر قیمت مصنوعات طلا نیز اثرگذار باشد.
با این حال، کاهش واردات لزوماً به معنای ممنوعیت یا توقف ورود طلا به کشور نیست. مسیرهای قانونی واردات همچنان وجود دارد و فعالان اقتصادی واجد شرایط میتوانند از طریق مراجع مربوطه و گمرک نسبت به واردات اقدام کنند. مسئله اصلی، کاهش انگیزه اقتصادی برای واردات در شرایط فعلی است.
شکاف قیمت اونس و طلای داخلی
یکی از نکات مهم در بررسی این روند، تغییر فاصله میان قیمت داخلی و قیمت جهانی طلاست. در برخی مقاطع، قیمت طلا در بازار داخلی پایینتر از ارزش آن در بازار جهانی قرار گرفته است. در چنین شرایطی، واردکننده با یک مسئله اقتصادی مواجه میشود؛ چراکه ممکن است طلای وارداتی با هزینه بالاتری تأمین شود، اما امکان فروش آن با قیمت متناسب در بازار داخلی وجود نداشته باشد. بنابراین کاهش صرفه اقتصادی واردات میتواند یکی از دلایل کاهش جریان ورود شمش باشد.
هشدار برای زنجیره تولید
در مجموع، افت ۹۲ درصدی واردات طلا را باید حاصل برهمخوردن مجموعهای از عوامل اقتصادی و تجاری دانست. شرایط جنگی، کاهش صادرات، تحولات بازار ارز و تجارت خارجی و همچنین تغییر نسبت قیمت داخلی و جهانی، همگی میتوانند در این روند نقش داشته باشند. با این حال، تداوم کاهش واردات میتواند زنگ هشداری برای زنجیره تولید طلا باشد؛ چراکه پیامد اصلی آن ممکن است ابتدا در کاهش دسترسی به شمش و سپس در افزایش هزینه تولید و قیمت مصنوعات نمایان شود. از این منظر، روند واردات طلا تنها یک آمار تجاری نیست، بلکه شاخصی مهم برای سنجش وضعیت آینده بازار و صنعت طلا محسوب میشود.
-
نادر بذرافشان - رئیس اتحادیه طلا، جواهر، نقره و سکه تهران
-
هفتهنامه اطلاعات بورس ۶۴۳
نظر شما