به گزارش صدای بورس،بازار سرمایه در تیرماه ۱۴۰۵ تصویری متناقض اما قابلتحلیل از خود به نمایش گذاشت؛ بازاری که در مقیاس ماهانه نشانههای رکود و افت را بروز داد، اما در مقیاس سالانه همچنان در مسیر رشد قابل توجه قرار دارد. بررسی دادههای رسمی نشان میدهد این «دوگانگی آماری» به یکی از مهمترین ویژگیهای این مقطع زمانی بورس تبدیل شده است.
در مهمترین متغیر، ارزش معاملات بازار سرمایه تا پایان تیرماه به رقم ۲۰۰ هزار و ۶ میلیارد و ۴۳۱ میلیون ریال رسید؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل بیش از ۱۰۴.۷ درصد رشد را نشان میدهد. به بیان ساده، حجم گردش نقدینگی در بازار نسبت به سال گذشته تقریباً دو برابر شده است.
با این حال، همین متغیر در مقیاس کوتاهمدت تصویر متفاوتی ارائه میدهد. ارزش معاملات در تیرماه نسبت به خردادماه ۹.۱۶ درصد کاهش داشته؛ افتی که نشان میدهد بازار در سطح ماهانه با کاهش تحرک مواجه شده است.
این تضاد آماری دقیقاً همان نقطهای است که تحلیلگران از آن بهعنوان «دوگانگی بازار» یاد میکنند؛ بازاری که در بلندمدت رشد میکند، اما در کوتاهمدت با افت مواجه است.
افت همزمان شاخصها و نقدشوندگی
همزمان با کاهش ارزش معاملات، شاخصهای بازار نیز در تیرماه عملکرد منفی ثبت کردند.
شاخص کل بورس تهران در پایان تیر به ۳ میلیون و ۷۱۳ هزار و ۹۵۶ واحد رسید که نسبت به ماه قبل ۴.۷۲ درصد افت را نشان میدهد. این در حالی است که همین شاخص نسبت به پایان سال گذشته همچنان ۳۱.۵ درصد رشد دارد.
در کنار شاخص کل، دادههای معاملاتی نیز از کاهش عمق بازار حکایت دارد. بهعنوان نمونه، حجم معاملات در بورس تهران ۲۷.۳۳ درصد کاهش یافته و به حدود ۱.۱۸۶ میلیون سهم رسیده است.
کاهش همزمان شاخص و حجم معاملات، معمولاً نشانهای از افت تمایل معاملهگران و افزایش احتیاط در بازار تلقی میشود.
غلبه بازار بدهی بر معاملات
یکی دیگر از نکات مهم در تحلیل ترکیب معاملات، غلبه اوراق بدهی بر بازار است. بر اساس آمار، ۶۸.۴۳ درصد از کل ارزش معاملات به اوراق بدهی اختصاص دارد، در حالی که سهم معاملات سهام تنها ۷.۴۱ درصد است.
این ترکیب نشان میدهد بخش قابل توجهی از نقدینگی به سمت ابزارهای کمریسکتر حرکت کرده و بازار سهام سهم کمتری از گردش پول را به خود اختصاص داده است؛ موضوعی که خود میتواند یکی از دلایل رکود نسبی معاملات سهامی باشد.
تغییر رفتار بازیگران بازار
بررسی جریان نقدینگی نیز نشانههای روشنی از تغییر رفتار سرمایهگذاران ارائه میدهد. در بورس تهران:
ارزش خرید حقیقیها ۶.۰۷ درصد کاهش یافته اما در مقابل، ارزش فروش حقیقیها ۱۰.۸۲ درصد افزایش داشته است.
این دادهها بیانگر این است که سرمایهگذاران خرد در تیرماه بیشتر در نقش فروشنده ظاهر شدهاند؛ موضوعی که معمولاً با افزایش نااطمینانی یا تمایل به خروج موقت از بازار همراه است.
از سوی دیگر، دادههای روزانه نیز این رفتار محتاطانه را تأیید میکند؛ بهطوریکه در برخی روزهای تیرماه، بازار با خروج چند هزار میلیارد تومانی پول حقیقی و فشار فروش همراه بوده است.
رشد پرشتاب بازار مشتقه؛ استثنای روند
در حالی که بخش نقدی بازار با افت مواجه بوده، بازار مشتقه روند متفاوتی را تجربه کرده است.
ارزش معاملات این بازار نسبت به سال قبل بیش از ۳۷۶ درصد رشد داشته و ارزش مفهومی معاملات نیز بیش از ۳۲۲ درصد افزایش یافته است.
این رشد قابل توجه نشان میدهد بخشی از فعالان بازار به سمت ابزارهای پوشش ریسک و معاملات حرفهایتر حرکت کردهاند.
افت سرمایهگذاری خارجی
در بخش سرمایهگذاری خارجی نیز روندی مشابه با فضای احتیاطی بازار دیده میشود.
ارزش سبد سرمایهگذاران خارجی در تیرماه به ۲۷۰ هزار و ۲۳۲ میلیارد ریال رسیده که نسبت به ماه قبل ۵.۴۴ درصد کاهش داشته است.
این کاهش، هرچند محدود، اما میتواند نشانهای از کاهش جذابیت کوتاهمدت بازار برای سرمایهگذاران خارجی باشد.
جمعبندی: تصویر دوگانه از بازار سرمایه
برآیند دادههای آماری تیرماه ۱۴۰۵ نشان میدهد بازار سرمایه در یک وضعیت دوگانه قرار گرفته؛ وضعیتی که در آن، نماهای کوتاهمدت و بلندمدت روایتهای متفاوتی از عملکرد بازار ارائه میدهند.
از یک سو، در مقیاس سالانه، شاخصهای کلان بازار همچنان صعودی هستند؛ رشد بیش از ۱۰۰ درصدی ارزش معاملات، تداوم بازدهی مثبت شاخصها نسبت به ابتدای سال و گسترش ابزارهای مالی، همگی از تداوم جریان رشد در لایههای بنیادی بازار حکایت دارد.
در مقابل، در بازه زمانی کوتاهمدت، نشانههای عقبنشینی بهوضوح قابل مشاهده است؛ کاهش ماهانه ارزش معاملات، افت شاخصها، افزایش فشار فروش از سوی سرمایهگذاران حقیقی و افت سطح مشارکت معاملاتی، بیانگر فضایی محتاطانه و متمایل به اصلاح در بازار است.
در مجموع، بازار سرمایه در شرایط فعلی نه در مسیر رکود کامل قرار دارد و نه در یک روند صعودی پرقدرت؛ بلکه در میانه این دو، در حال تجربه یک فاز تعدیل و بازتنظیم است. تداوم یا تغییر این وضعیت، بیش از هر چیز به بازگشت جریان نقدینگی و متغیرهای اثرگذار بیرونی در ماههای پیشرو وابسته خواهد بود.
نظر شما