افت نرخ بازده اخزا؛ سیگنال دوگانه به بورس در میانه چرخش نقدینگی

به گزارش صدای بورس، کاهش نرخ بازده تا سررسید اوراق خزانه اسلامی در دومین هفته مرداد، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های بازار بدهی، بار دیگر توجه فعالان بازار سرمایه را به خود جلب کرده است.

بر اساس داده‌های اداره تحلیل‌های اقتصادی و ریسک سازمان بورس و اوراق بهادار، نرخ بازده تا سررسید (YTM) اوراق اخزا از ابتدای هفته گذشته تا چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ با کاهش ۰.۵۳ واحد درصدی به سطح ۳۹.۲۳ درصد رسیده است؛ کاهشی که در کنار ثبت حجم معاملات بیش از ۸ میلیون ورقه، نشان از تحرک قابل توجه در این بازار دارد.

بررسی جزئیات معاملات نیز حاکی از آن است که بازار اوراق بدهی در این بازه زمانی با مشارکت فعال سرمایه‌گذاران همراه بوده و ثبت اوج معاملات در روز ۱۱ مرداد، مؤید افزایش تقاضا برای این ابزار مالی کم‌ریسک است. به بیان ساده‌تر، افت نرخ بازده در چنین شرایطی نه ناشی از کاهش معاملات، بلکه نتیجه افزایش تمایل خرید و رشد قیمت اوراق بوده است.

اما آنچه این تحول را حائز اهمیت می‌کند، پیام آن برای سایر بازارها به‌ویژه بازار سهام است. در ادبیات مالی، نرخ بازده اوراق خزانه به‌عنوان نماینده‌ای از نرخ بهره بدون ریسک شناخته می‌شود؛ بنابراین هرگونه تغییر در آن، مستقیماً بر رفتار سرمایه‌گذاران و جریان نقدینگی اثرگذار است.

در کوتاه‌مدت، کاهش YTM اخزا معمولاً به معنای افزایش جذابیت نسبی اوراق بدهی و در نتیجه، حرکت بخشی از نقدینگی به سمت این بازار است. این موضوع می‌تواند به‌صورت مقطعی فشار فروش در بازار سهام را افزایش دهد، چرا که بخشی از سرمایه‌گذاران، به‌ویژه بازیگران محافظه‌کار، ترجیح می‌دهند در فضای ابهام، منابع خود را به دارایی‌های با ریسک کمتر منتقل کنند.

با این حال، در یک افق میان‌مدت، ماجرا متفاوت تفسیر می‌شود. افت نرخ بازده بدون ریسک، عملاً به معنای کاهش نرخ تنزیل در مدل‌های ارزش‌گذاری است؛ موضوعی که می‌تواند به افزایش ارزش ذاتی سهام منجر شود. به بیان دیگر، هرچه نرخ بهره پایین‌تر بیاید، ارزش فعلی جریان‌های نقدی شرکت‌ها بالاتر محاسبه شده و در نتیجه، بازار سهام از منظر تحلیلی جذاب‌تر می‌شود.

از این منظر، کاهش اخیر نرخ بازده اخزا را می‌توان دو وجهی ارزیابی کرد: از یک سو نشانه‌ای از افزایش احتیاط و چرخش موقت نقدینگی به سمت بازار بدهی، و از سوی دیگر، سیگنالی بالقوه مثبت برای بورس در صورت تداوم روند نزولی نرخ‌های بهره.

در مجموع، به نظر می‌رسد بازار سرمایه در شرایطی قرار گرفته که رفتار نرخ‌های بهره می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌تری نسبت به گذشته ایفا کند؛ جایی که هر تغییر در بازار بدهی، نه‌تنها یک داده آماری، بلکه سیگنالی جهت‌دهنده به انتظارات سرمایه‌گذاران در کل بازارهای مالی تلقی می‌شود.