افزایش نرخ سود بانکی چه اثری بر بورس دارد؟

ابوالفضل شهرآبادی، مدیرعامل و نایب‌رئیس هیئت‌مدیره شرکت سبدگردان داریک، در گفت‌وگو با صدای بورس با اشاره به اثر سیاست‌های پولی بر بازار سرمایه اظهار داشت: افزایش نرخ سود بانکی معمولاً اثری منفی بر بازار سرمایه دارد، زیرا بخشی از نقدینگی را از سهام به سمت ابزارهای کم‌ریسک‌تر مانند سپرده‌های بانکی، صندوق‌های درآمد ثابت و اوراق بدهی هدایت می‌کند.

شهرآبادی ادامه داد:زمانی که نرخ سود افزایش می‌یابد، سرمایه‌گذاران برای باقی ماندن در بازار سهام انتظار بازده بیشتری دارند و اگر بازار نتواند چنین بازدهی فراهم کند، بخشی از منابع از بورس خارج می‌شود. به همین دلیل حتی انتشار شایعه افزایش نرخ سود نیز می‌تواند موجب احتیاط معامله‌گران، کاهش تقاضا و افزایش فشار فروش در بازار شود.

وی افزود: در بازارهای مالی، نرخ سود بانکی در عمل به‌عنوان یک نرخ مرجع کم‌ریسک شناخته می‌شود. هرچه این نرخ بالاتر باشد، جذابیت نگهداری سرمایه در ابزارهای بدون ریسک افزایش می‌یابد و تمایل سرمایه‌گذاران برای پذیرش ریسک کاهش پیدا می‌کند. این موضوع تنها بر جریان ورود و خروج نقدینگی اثر نمی‌گذارد، بلکه بر ارزش‌گذاری سهام نیز فشار وارد می‌کند؛ زیرا سرمایه‌گذار در مقایسه میان بازده مورد انتظار سهام و بازده مطمئن سپرده یا اوراق، معمولاً گزینه کم‌ریسک‌تر را ترجیح می‌دهد.

شهرآبادی ادامه داد: البته اثر افزایش نرخ سود بانکی تا حد زیادی به شرایط بازار سرمایه بستگی دارد. اگر بورس در دوره رونق قرار داشته باشد و ظرفیت بالایی برای جذب نقدینگی و تأمین مالی تولید از طریق عرضه‌ها و افزایش سرمایه‌ها وجود داشته باشد، افزایش ناگهانی نرخ سود می‌تواند این روند را مختل کند. در چنین شرایطی جریان پول از بازار سهام منحرف می‌شود و برنامه‌های توسعه بازار سرمایه با چالش مواجه خواهد شد. اما اگر بازار سهام در فاز اصلاحی یا رکودی قرار داشته باشد، افزایش نرخ سود می‌تواند بخشی از نقدینگی سرگردان را به سمت سپرده‌ها و ابزارهای درآمد ثابت هدایت کند.

وی اظهار داشت: مسئله اصلی در این میان، خود افزایش نرخ سود نیست، بلکه زمان‌بندی و هماهنگی این سیاست با شرایط سایر بازارهاست. بازار پول و بازار سرمایه هر دو نقش مهمی در جذب و هدایت نقدینگی دارند، اما اگر سیاست‌ها به‌صورت ناهماهنگ اجرا شوند، ممکن است رقابت منفی میان این بازارها شکل بگیرد؛ به‌گونه‌ای که یک بازار با خروج سرمایه و کاهش اعتماد مواجه شود و بازار دیگر نیز تنها به‌طور موقت از ورود منابع بهره‌مند شود. بنابراین سیاست‌گذار باید میان کنترل تورم، مدیریت نقدینگی و حمایت از بازار سرمایه تعادل ایجاد کند.

مدیرعامل سبدگردان داریک تصریح کرد: اعتماد فعالان بازار سرمایه بسیار حساس است و تصمیم‌های ناگهانی می‌تواند انتظارات سرمایه‌گذاران را تغییر دهد. اگر سرمایه‌گذاران احساس کنند سیاست‌های پولی بدون توجه به وضعیت بازار سرمایه اتخاذ می‌شود، ریسک ادراکی بازار افزایش می‌یابد و حتی سهام ارزنده نیز ممکن است با فشار فروش مواجه شوند. در مقابل، ثبات در تصمیم‌گیری و اطلاع‌رسانی شفاف می‌تواند از بروز رفتارهای هیجانی در بازار جلوگیری کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: افزایش نرخ سود بانکی در اصل ابزاری مهم برای کنترل تورم است، اما اثر آن بر بازار سرمایه معمولاً منفی است. از این رو، اجرای این سیاست باید با دقت، تدریج و هماهنگی با شرایط بازار انجام شود تا نه اعتماد سرمایه‌گذاران آسیب ببیند و نه مسیر تأمین مالی تولید از طریق بازار سرمایه با اختلال مواجه شود.