پشت پرده کاهش اعتبارات کارگزاری‌ها/آیا روند صعودی شاخص متوقف می‌شود؟

احسان بدیعی، عضو هیئت مدیره گروه مالی نهایت‌نگر، در گفت‌وگو با صدای بورس با اشاره به سازوکار این ابزار افزود: زمانی که ضرایب ارزش تضمین افزایش می‌یابد، این پیام به فعالان بازار مخابره می‌شود که دارایی‌ها در محدوده ارزندگی قرار دارند و ریسک افت قیمت‌ها کاهش یافته است. در مقابل کاهش این ضرایب معمولا با هدف بازنگری در سطح ریسک بازار یا کنترل سرعت ورود اعتبارات جدید صورت می‌گیرد.

وی با اشاره به رشد قابل توجه شاخص کل در هفته‌های اخیر گفت: از زمان بازگشایی بازار در ۲۹ اردیبهشت تا ۲۷ خرداد، شاخص کل حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است. با توجه به اینکه شاخص میانگینی از عملکرد بازار محسوب می‌شود، در بسیاری از صنایع و نمادها رشدهایی فراتر از این میزان به ثبت رسیده و طبیعتا سطح قیمت‌ها و ارزش بازار نیز افزایش یافته است.

بدیعی بخشی از این رشد را به واسطه اعتبارات اعطایی کارگزاری‌ها به سرمایه‌گذاران دانسته و اظهار داشت: این اعتبارات موجب افزایش قدرت خرید معامله‌گران شده و به رشد ارزش و حجم معاملات کمک می‌کند. از سوی دیگر، با کاهش ریسک‌های سیستماتیک و بهبود فضای عمومی اقتصاد، بازار سرمایه همچنان از جذابیت بالایی برای سرمایه‌گذاری برخوردار است.

عضو هیئت مدیره گروه مالی نهایت‌نگر درباره اثر تصمیم اخیر بر روند معاملات اظهار داشت: کاهش سقف اعتبارات لزوما به معنای افت ارزش معاملات یا کاهش نقدینگی بازار نیست؛ بلکه بیشتر می‌تواند سرعت ورود منابع اعتباری را کنترل کند. همچنان این امکان وجود دارد که بخشی از سرمایه‌های جدید به صورت نقدی وارد بازار شوند و جایگزین منابع اعتباری شوند.

وی با بیان اینکه هنوز نشانه‌ای از شکل‌گیری حباب در بازار مشاهده نمی‌شود، افزود: با این حال رشد ۴۰ درصدی شاخص در مدت زمانی کوتاه باعث شده مدیران بازار برای کنترل هیجانات احتمالی، از ابزارهای نظارتی و اعتباری استفاده کنند تا روند صعودی بازار با شیب متعادل‌تری ادامه یابد.

بدیعی در پاسخ به این پرسش که آیا تصمیم اخیر را می‌توان یک سیاست انقباضی تلقی کرد، گفت: این اقدام هم جنبه انقباضی دارد و هم در راستای مدیریت ریسک ارزیابی می‌شود. از یک سو ورود منابع اعتباری به بازار را محدود می‌کند و از سوی دیگر مانع از افزایش بیش از حد اهرم مالی و شکل‌گیری ریسک‌های احتمالی در آینده می‌شود.

وی در پایان درباره احتمال ایجاد فشار فروش ناشی از تسویه اعتبارات فعلی مشتریان عنوان کرد: با توجه به اینکه بازار هنوز وارد فاز اصلاح یا افت جدی نشده است، انتظار نمی‌رود تعدیل اعتبارات موجود فشار فروش قابل توجهی به بازار تحمیل کند. در شرایط فعلی بخش زیادی از سرمایه‌گذاران از محل سودهای کسب‌شده قادر به مدیریت یا تسویه اعتبارات خود هستند و به همین دلیل اثر این موضوع بر روند کلی معاملات محدود خواهد بود.