جهان کالاها بر لبه بحران

به گزارش صدای بوس ،در هفته‌های اخیر، بازارهای جهانی کامودیتی تحت‌تأثیر هم‌زمان سه نیروی مهم قرار گرفته‌اند: ریسک‌های ژئوپلیتیک، محدودیت‌های عرضه و انتظارات متغیر نسبت به سیاست پولی آمریکا. برآیند این سه عامل باعث شده فلزات پایه، فلزات گرانبها و بازار انرژی هر کدام با شدت و سازوکار متفاوتی واکنش نشان دهند.

مس؛ صعود با تکیه بر کمبود عرضه و روایت تقاضای ساختاری
بازار مس در شروع هفته با رشد قابل‌توجهی همراه شد و معاملات آتی این فلز به بیش از ۶.۴ دلار به ازای هر پوند رسید؛ سطحی که بالاترین نرخ در بیش از دو هفته اخیر محسوب می‌شود. محرک اصلی این رشد، تقویت هم‌زمان نگرانی‌های عرضه و خوش‌بینی نسبت به تقاضا بود.
در سمت عرضه، شیلی به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده مس جهان، ضعیف‌ترین تولید ماه آوریل خود را در ۲۳ سال اخیر گزارش کرد. این داده به‌تنهایی برای بازار یک سیگنال مهم بود، زیرا هرگونه افت پایدار در تولید شیلی می‌تواند توازن بازار جهانی مس را به‌سرعت تحت فشار قرار دهد. علاوه بر این، اظهارات رئیس جدید شرکت دولتی کودلکو مبنی بر تمرکز بیشتر بر سودآوری به‌جای حداکثرسازی حجم تولید، این برداشت را تقویت کرد که عرضه در کوتاه‌مدت الزاماً با شتاب بالا احیا نخواهد شد. در سمت تقاضا نیز چشم‌انداز بازار همچنان مثبت ارزیابی می‌شود. توسعه سریع فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، گسترش زیرساخت‌های مراکز داده و افزایش سرمایه‌گذاری در شبکه‌های برق، تقاضای ساختاری برای مس را تقویت کرده است. از سوی دیگر، روند گذار جهانی به سمت انرژی‌های پاک، نیاز به مس را در پروژه‌های انتقال برق، خودروهای برقی و زیرساخت‌های ذخیره‌سازی انرژی بالا نگه داشته است. به همین دلیل، بازار مس در حال حاضر نه‌فقط یک واکنش مقطعی، بلکه یک روایت میان‌مدت صعودی را نیز با خود حمل می‌کند.

نفت؛ قیمت‌گذاری بر مبنای نااطمینانی ژئوپلیتیک
بازار نفت همچنان بیش از هر چیز به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه حساس است. تداوم ابهام درباره توافق احتمالی میان ایالات متحده و ایران برای تمدید آتش‌بس و بازگشایی تنگه هرمز، ریسک پرمیوم بازار نفت را بالا نگه داشته است. اگرچه در روزهای اخیر میان واشنگتن و تهران پیام‌هایی درباره بازنگری در پیش‌نویس توافق رد و بدل شده، اما هنوز نشانه روشنی از پیشرفت قطعی دیده نمی‌شود.
هم‌زمان، گسترش دامنه تنش‌ها در منطقه، از جمله پیوند خوردن هر توافق احتمالی به آتش‌بس در لبنان، موجب شده بازار نفت همچنان احتمال اختلال در عرضه را جدی بگیرد. در جبهه‌ای دیگر، تشدید حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه و ممنوعیت صادرات سوخت جت از سوی مسکو تا ماه نوامبر نیز بر نگرانی‌ها افزوده است. این تحولات نشان می‌دهد که بازار نفت فقط با ریسک عرضه در خاورمیانه مواجه نیست، بلکه از سمت زیرساخت‌های انرژی روسیه نیز تحت فشار قرار دارد.
در مجموع، قیمت نفت با وجود نوسانات مقطعی، همچنان در سطوحی قرار دارد که تقریباً ۳۰ درصد بالاتر از پیش از شروع درگیری‌ها در اواخر فوریه است. این یعنی بازار هنوز ریسک‌های ژئوپلیتیک را به‌طور کامل تخلیه نکرده و هرگونه شکست در مذاکرات یا گسترش دامنه تنش می‌تواند دوباره به رشد قیمت‌ها دامن بزند.

طلا؛ پناهگاه امنی که زیر سایه نرخ بهره حرکت می‌کند
طلا پس از یک هفته پرنوسان، در سطوحی بالاتر از ۴۵۰۰ دلار در هر اونس تثبیت شد. مهم‌ترین عامل حمایت‌کننده طلا، تداوم نااطمینانی ژئوپلیتیک و نبود پیشرفت ملموس در مذاکرات مربوط به آتش‌بس بلندمدت میان آمریکا و ایران بود. به‌طور سنتی، هرگاه ریسک‌های سیاسی و امنیتی بالا می‌روند، طلا از تقاضای پناهگاه امن برخوردار می‌شود. با این حال، وضعیت طلا این بار کاملاً یک‌طرفه نیست. از اواخر فوریه، جهش قیمت انرژی و نگرانی از فشارهای تورمی باعث شده بازار نسبت به احتمال سیاست پولی انقباضی‌تر و حتی تداوم نرخ‌های بهره بالا حساس شود. این موضوع برای طلا یک مانع مهم است، زیرا افزایش نرخ بهره معمولاً هزینه فرصت نگهداری دارایی بدون بازدهی مانند طلا را بالا می‌برد.
در حال حاضر، سرمایه‌گذاران نگاه ویژه‌ای به گزارش اشتغال آمریکا دارند. اگر داده‌های بازار کار همچنان قوی باشد، ممکن است انتظارات برای تداوم سیاست سخت‌گیرانه فدرال رزرو تقویت شود؛ موضوعی که می‌تواند از شتاب صعودی طلا بکاهد. بنابراین طلا در نقطه‌ای قرار دارد که میان دو نیروی متضاد، یعنی تقاضای امن ناشی از بحران و فشار ناشی از نرخ‌های بهره بالا، در حال موازنه است.

نقره؛ فلزی میان دو هویت
نقره نیز همانند طلا پس از یک هفته پرنوسان، بالای ۷۵ دلار در هر اونس تثبیت شد. عوامل ژئوپلیتیک اثر مشابهی بر نقره داشته‌اند: نااطمینانی درباره آینده توافق، وضعیت تنگه هرمز، رشد قیمت انرژی و نگرانی‌های تورمی. اما تفاوت مهم نقره با طلا در این است که نقره تنها یک دارایی امن نیست؛ بلکه یک فلز صنعتی نیز هست. این ویژگی دوگانه باعث می‌شود نقره در دوره‌های خاص حتی حساس‌تر از طلا عمل کند. از یک طرف، در فضای تنش و تورم می‌تواند از جریان سرمایه به سمت دارایی‌های امن منتفع شود؛ از طرف دیگر، اگر نگرانی‌ها نسبت به رشد اقتصادی افزایش یابد، تقاضای صنعتی آن ممکن است تحت فشار قرار گیرد. بنابراین نقره معمولاً نوسان‌پذیرتر از طلاست و قیمت آن بیشتر به ترکیب انتظارات تورمی، نرخ بهره و چشم‌انداز فعالیت صنعتی وابسته است.

• سپهر طاهری - خبرنگار