تاب‌آوری مالی، شرط بقا در اقتصاد بحران‌زده

به گزارش صدای بورس، در نشست تخصصی اتاق بازرگانی تهران با محوریت تاب‌آوری مالی در شرایط بحران برگزار شد، کوروش پرویزیان، رئیس پژوهشکده پولی و بانکی نیز در این نشست به طور صریح به چالش‌های نااطمینانی مالی و ضرورت بازنگری در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی بنگاه‌ها در شرایط فعلی کشور پرداخت.

در ابتدای سخنان خود، پرویزیان با اشاره به تفاوت نقش بخش مالی در اقتصادهای باثبات و اقتصادهای بحرانی گفت: در اقتصادهای با ثبات، بخش مالی در خدمت رشد اقتصادی است؛ اما در اقتصادهای پرالتهاب، این بخش پیش‌شرط بقای اقتصاد محسوب می‌شود و مسئله اصلی، حفظ تداوم فعالیت در محیط نااطمینانی است.

به گفته رئیس پژوهشکده پولی و بانکی، تاب‌آوری مالی، تصمیم‌گیری مالی با هدف بقا در شرایط بحرانی است، او تأکید کرد که در شرایط تورمی و پرریسک فعلی، خطاهای مالی با هزینه‌ بالا همراه‌اند و می‌توانند در مدت کوتاهی از سطح یک اشتباه مدیریتی به بحران بقا تبدیل شوند.

پرویزیان توضیح داد که محیط تصمیم‌گیری مالی در ایران با تورم مزمن، نوسان شدید متغیرهای کلیدی، محدودیت در دسترسی به منابع مالی، ضعف پیش‌بینی‌پذیری و فشار بر زنجیره تأمین همراه است.

وی چارچوب تاب‌آوری مالی را چنین توصیف کرد: تاب‌آوری مالی یعنی تأمین به‌موقع منابع مالی، مدیریت ریسک‌های اصلی، تشخیص زودهنگام نقاط شکست، طراحی سناریوهای بقا و حفظ تداوم در شرایط نااطمینانی.

پرویزیان در ادامه به معرفی یک مدل راهبردی تحت عنوان مثلث بقای مالی پرداخت و گفت: سه ضلع آن تأمین مالی متنوع و منضبط، سیاست نقدینگی محتاطانه و پویا و نظام هشدار زودهنگام و سناریوهای بقا است.

وی با تاکید مسئله اصلی فقط میزان تأمین مالی نیست، بلکه کیفیت آن است و افزود: منطق درست در تأمین مالی، تنوع‌بخشی به منابع، تناسب زمان‌بندی سررسید با چرخه عملیات، پرهیز از اتکای مطلق به سیستم بانکی و تقدم کیفیت تأمین مالی بر حجم آن است.

پرویزیان با اشاره به کارایی تأمین مالی زنجیره‌ای در شرایط محدودیت اعتباری گفت: گردش اعتبار بر مبنای روابط تجاری واقعی نه‌تنها فشار بر نقدینگی مستقیم را کاهش می‌دهد، بلکه پایداری تولید را تقویت و تقاضای نامولد برای منابع بانکی را نیز می‌کاهد.

رئیس پژوهشکده پولی و بانکی در این زمینه به نقش ابزارهای بازار سرمایه اشاره کرد و افزود: بازار سرمایه و ابزارهای مکمل آن، نقش مؤثری در تکمیل معماری تأمین مالی دارند؛ از جمله فراهم‌سازی منابع میان‌مدت و بلندمدت، کاهش فشار بدهی‌های کوتاه‌مدت، توسعه شفافیت و انضباط مالی و تقویت تأمین مالی پروژه‌محور.

در بخش دیگری از نشست، پرویزیان سیاست‌های نقدینگی در دوران تورمی را بررسی کرد و گفت: در شرایط فعلی، سود اسمی لزوماً نشانه امنیت مالی نیست. سرمایه در گردش نیازمند بازسازی مداوم است و شکاف میان سود حسابداری و جریان نقدی واقعی باید دیده شود،‌نگهداری نقدینگی احتیاطی نشانه عقلانیت است و انضباط در دریافت و پرداخت، شرط بقاست.

وی ریسک‌های اصلی پیش‌ روی بنگاه‌ها را نرخ ارز، تورم و ساختار بدهی‌ها دانست و هشدار داد که غفلت از این عوامل می‌تواند مسیر بقای مالی را مختل کند.

رئیس پژوهشکده پولی و بانکی بر ضرورت تصمیم‌گیری پیش از وقوع بحران تأکید کرد و گفت: پیش از بحران باید آستانه‌های خطر شناسایی شود، سناریوهای کاهش فروش و افزایش هزینه‌ها تعریف شوند، اولویت‌بندی هزینه‌ها و تعهدات مشخص شود و مسیر نقدسازی دارایی‌ها طراحی گردد و در نهایت، آمادگی برای محدودیت منابع بانکی باید در دستور کار قرار گیرد.

پرویزیان جمع‌بندی کرد که در شرایط پرریسک و پرتلاطم اقتصادی کنونی، تنها بنگاه‌هایی قادر به ادامه فعالیت خواهند بود که صورت‌های مالی خود را به ابزاری پویا برای پیش‌بینی و تصمیم‌سازی بدل کنند و نگاهشان به تاب‌آوری مالی نه به‌عنوان شعار، بلکه به‌عنوان راهبرد بقا باشد.