لزوم شفاف‌سازی کامل در بازگشایی بازار سهام

به گزارش صدای بورس،مهدی آقا لطفی، مدیرعامل کارگزاری فیروزه آسیا، با تاکید بر حساسیت بازگشایی بازار سهام پس از وقفه معاملاتی گفت: هدف اصلی، بازگشت سریع بازار به تعادل و جریان طبیعی معاملات است و برای این منظور باید با تمهیداتی مانند انعطاف موقت در دامنه نوسان و به‌کارگیری مکانیزم‌های کنترلی، فشار عرضه و تقاضای انباشته به‌طور کارآمد تخلیه و کشف قیمت‌ها تسهیل شود تا معاملات در کوتاه‌ترین زمان ممکن، روان و با حداقل اختلال انجام گیرد.

مهدی آقالطفی، مدیرعامل کارگزاری فیروزه آسیا به بررسی الزامات و شرایط لازم برای بازگشایی بازار سهام پس از وقفه ایجادشده در معاملات پرداخت و تأکید کرد: با توجه به شرایط اخیر بازار سرمایه، نحوه بازگشایی بازار سهام از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است؛ چرا که این تصمیم می‌تواند بر روند کوتاه‌مدت و حتی میان‌مدت بازار اثرگذار باشد.

او ادامه داد: بازگشایی بازار در چنین شرایطی نیازمند رویکردی مرحله‌بندی‌شده، مبتنی بر شفافیت و همراه با در نظر گرفتن شرایط متفاوت شرکت‌ها است. حساسیت این موضوع به اندازه‌ای است که اگر همه جوانب آن مورد توجه قرار نگیرد، ممکن است آسیب‌های جدی به بازار سرمایه و فعالان آن وارد شود.

مدیرعامل کارگزاری فیروزه آسیا ضمن اشاره به نقش شفاف‌سازی اطلاعات قبل از بازگشایی بازار سهام توضیح داد: به نظر می‌رسد پیش از بازگشایی بازار، لازم است شرکت‌ها بر اساس میزان تأثیرپذیری از شرایط اخیر به سه دسته تقسیم شوند: نخست، شرکت‌هایی که به‌طور مستقیم دچار آسیب شده‌اند؛ دوم، شرکت‌هایی که به‌صورت غیرمستقیم و از طریق زنجیره تأمین یا اختلال در تأمین مواد اولیه تحت تأثیر قرار گرفته‌اند؛ و سوم، شرکت‌هایی که عملاً از این شرایط متأثر نشده‌اند. در چنین چارچوبی، انتشار اطلاعیه‌های شفاف و به‌موقع از سوی ناشران درباره وضعیت عملیاتی، تولید، فروش و چشم‌انداز فعالیت می‌تواند به کاهش عدم‌اطمینان در بازار و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر سرمایه‌گذاران کمک کند.

آقا لطفی تشریح کرد: در مرحله بازگشایی، مهم‌ترین هدف باید بازگشت سریع بازار به تعادل و جریان طبیعی معاملات باشد. بنابراین لازم است شرایطی فراهم شود تا فشارهای انباشته عرضه و تقاضا به‌صورت کارآمد تخلیه شود. در این راستا، بررسی اعمال موقت انعطاف در دامنه نوسان یا برخی مکانیزم‌های کنترلی می‌تواند به کشف سریع‌تر قیمت‌ها و کاهش شکل‌گیری صف‌های معاملاتی کمک کند. هدف نهایی این است که معاملات در کوتاه‌ترین زمان ممکن به‌صورت روان، پیوسته و با حداقل اختلال انجام شود.

او ضمن اشاره به ملاحظاتی که باید در خصوص اعتبارات اعطایی کارگزاری‌ها در این شرایط به آن توجه داشت، گفت: یکی از نکات کلیدی در فرآیند بازگشایی بازار، مدیریت اعتبارات اعطایی به مشتریان و در عین حال تقویت تعامل میان کارگزاری‌ها و شبکه بانکی است. در شرایط فعلی، بخشی از مشتریان اعتباری دارای پرتفویی هستند که شامل سهام شرکت‌های آسیب‌دیده—چه به‌صورت مستقیم و چه غیرمستقیم—است و به دلیل محدودیت‌های اخیر امکان مدیریت یا نقدشوندگی مناسب دارایی‌های خود را نداشته‌اند. در چنین شرایطی اگر سازوکارهای حمایتی به‌موقع طراحی نشود، فشار هزینه‌های مالی می‌تواند به‌صورت زنجیره‌ای افزایش یابد.

مدیرعامل کارگزاری فیروزه آسیا تصریح کرد: در این زمینه می‌توان چند اقدام را مدنظر قرار داد؛ از جمله ارزیابی تفکیکی پرتفوی مشتریان اعتباری بر اساس میزان تأثیرپذیری ناشران، اعمال رویکردهای منعطف در مدیریت اعتبار مانند بازنگری در مهلت‌های بازپرداخت، تعدیل نرخ مؤثر هزینه مالی و مدیریت منطقی اخطارهای افزایش وجه تضمین (Margin Call)، از سوی دیگر، تقویت تعامل میان کارگزاری‌ها و بانک‌ها درباره نحوه تسویه و بازپرداخت تسهیلات و همچنین تنظیم نرخ‌های مالی در دوره‌های خاص بازار اهمیت زیادی دارد. چنین هماهنگی‌ای می‌تواند به کارگزاری‌ها کمک کند تا مدیریت بهتری بر شرایط مشتریان به‌ویژه با تفکیک آن‌ها بر اساس سطح ریسک و ترکیب پرتفوی داشته باشند و از انتقال فشار هزینه‌های مالی به سرمایه‌گذاران خرد جلوگیری شود.

او به تمهیدات لازم قبل از بازگشایی بازار مشتقه اشاره کرد و راهکارهایی را برای مدیریت بهتر این بازار بعد از بازگشایی تشریح کرد:با توجه به ویژگی‌های خاص بازار مشتقه و حساسیت آن نسبت به وقفه‌های معاملاتی، چند اقدام می‌تواند مدنظر قرار گیرد. نخست، محدودسازی موقت ایجاد موقعیت‌های فروش در سررسیدهای جاری؛ به این معنا که برای مدیریت ریسک و جلوگیری از تشدید نوسانات، امکان اخذ موقعیت فروش جدید در سررسیدهای فعال به‌طور موقت محدود شود تا صرفاً موقعیت‌های موجود مدیریت شوند. دوم، در صورت امکان، سررسید قراردادهای مشتقه متناسب با مدت توقف معاملات تعدیل شود تا از ایجاد فشار زمانی غیرمنطقی بر فعالان بازار جلوگیری شود. همچنین پیشنهاد می‌کنم فعال‌سازی مجدد بازار مشتقه به‌صورت تدریجی و پس از تثبیت بازار نقدی انجام گیرد تا از انتقال نوسانات به این بازار جلوگیری شود.

آقا لطفی در پایان خاطرنشان کرد: به‌طور کلی، بازگشایی موفق بازار سرمایه نیازمند ترکیبی از شفاف‌سازی اطلاعات، طراحی دقیق سازوکارهای معاملاتی و مدیریت هوشمند ریسک است. توجه هم‌زمان به وضعیت شرکت‌ها، رفتار سرمایه‌گذاران و ساختار اعتباری بازار می‌تواند به اتخاذ تصمیماتی منجر شود که ضمن حفظ ثبات، از بروز فشارهای ناخواسته بر فعالان بازار جلوگیری کرده و زمینه بازگشت سریع‌تر اعتماد و تعادل را در بازار فراهم کند.