انتظارات ۱۴۰۵ برای ارزهای دیجیتال 

به گزارش صدای بورس، ارزهای دیجیتال در سال ۱۴۰۴ سالی متفاوت و پرنوسان را تجربه کرد. به‌طوری که در اوج بازار، ارزش کریپتوکارنسی‌ها حوالی اکتبر ۲۰۲۵ تا ۴.۴ تریلیون دلار رشد کرد و در ریزشی تاریخی در ابتدای ۲۰۲۶ به ۲.۴ تریلیون دلار رسید. بیت‌کوین هم به عنوان لیدر این بازار در ابتدای سال ۷۸ هزار دلار بود، در نیمه اول سال با رشد حدودا ۵۰ درصدی به ۱۲۶ هزار دلار رسید اما در نیمه دوم سال سقوط آزاد را تجربه کرد و حتی به سطح ۶۰ هزار دلار رسید.

حال نگاهی به عوامل و متغیرهای تأثیرگذار بر کریپتو برای سال آینده داشته باشیم. بازار کریپتو در سال آینده تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی و جریان نقدینگی جهانی خواهد بود.

سیاست‌های پولی آمریکا
نخستین متغیر تعیین‌کننده در سال ۱۴۰۵، مسیر سیاست پولی در اقتصادهای بزرگ به‌ویژه آمریکا است. تصمیمات نرخ بهره و مدیریت ترازنامه توسط فدرال رزرو همچنان نقش محوری در جهت‌دهی به دارایی‌های پرریسک ایفا می‌کند. در صورتی که روند کاهش نرخ بهره در نیمه نخست سال تداوم یابد، بهبود شرایط نقدینگی و تعدیل شاخص دلار شاید بتواند زمینه تقویت تقاضا برای دارایی‌های دیجیتال را فراهم آورد.
چشم‌انداز نرخ بهره در آمریکا مهم‌ترین متغیر جهت‌دهنده به دارایی‌های پرریسک بوده و درصورت کاهش نرخ بهره این فرصت برای دارایی پرریسکی مثل ارزهای دیجیتال فراهم می‌شود تا روند متفاوت‌تری نسبت به سال ۱۴۰۴ داشته باشند اما مقداری کار پیچیده شده است. مطرح شدن نام کوین وارش به عنوان گزینه نامزدی ریاست بانک مرکزی آمریکا که همواره منتقد سیاست‌های انبساطی شدید، نرخ بهره پایین و چاپ گسترده پول است و به‌نظر می‌رسد سیاست‌های انقباضی‌تری را دنبال کند، برای ارزهای دیجیتال خبر خوبی نخواهد بود. نکته دیگر بازگشت فشارهای تورمی یا وقوع شوک‌های ژئوپلیتیک بوده که ممکن است موجب افزایش نوسانات و اصلاح‌های میان‌دوره‌ای در بازار شود و احتمال ریزش ارزهای دیجیتال را تقویت کند.

حمایت نهادی‌ها از ارزهای دیجیتال
کریپتوها به عنوان یک کلاس دارایی پرریسک مورد توجه صندوق‌های بازنشستگی و مؤسسات سرمایه‌گذاری قرار گرفته‌اند و خرید ارز توسط این مؤسسات در کنار ورود نقدینگی به صندوق‌های ETF بیت کوین و اتریوم می‌تواند محرک خوبی برای حمایت از رشد قیمت این دارایی‌ها باشد. مورد دیگر اینکه حضور صندوق‌های قابل معامله در بورس و ورود تدریجی سرمایه‌گذاران شرکتی و بزرگ، موجب کاهش سهم معاملات هیجانی و دید سرمایه‌گذاری بلندمدت شده است.

نقش لیدری بیت کوین
باتوجه به نقش لیدری بیت کوین در ارزهای دیجیتال به بررسی شرایط و روند این ارز می‌پردازیم. بیت کوین که زمانی به عنوان جایگزین طلا شناخته می‌شد، در سال جاری همزمان با صعود فلزات گرانبها و سهام فناوری، واکنش مشابهی نشان نداد. به عبارتی بیت‌کوین دیگر آن پناهگاه امن نیست و در حالی که تحت تأثیر کاهش ارزش دلار و خوش‌بینی به کاهش نرخ بهره، طلا و نقره رشدهای پی در پی ثبت کردند، این ارز نتوانست بازدهی خوبی ثبت کند و حتی مالکان تتر نیز ذخایر عظیمی از طلا جمع‌آوری کرده‌اند که نشان‌دهنده تغییر تمرکز برخی از بزرگان بازار از کریپتو به فلزات گرانبها است. به‌نظر می‌رسد در دعوای اخیر بین شرکت‌های هوش مصنوعی و ریزش سهام نزدک، حکم تیر خلاص به بیت کوین هم زده شد و این دارایی که همبستگی بالایی با شاخص نزدک دارد دچار ریزش وحشتناکی شد و سرمایه‌گذاران حقیقی ترجیح دادند به سمت دارایی کم‌ریسک‌تر بروند. اما بیت کوین که جایگاه خود را به‌عنوان کم ریسک‌ترین و پرمعامله‌ترین ارز دیجیتال، بیش از پیش تثبیت کرده است شاید بتواند شرایط متفاوت‌تری را تجربه کند.
در سناریوی پایه سال ۱۴۰۵، انتظار می‌رود بیت‌کوین در بازه‌ای متعادل با نوسانات کنترل‌شده حرکت کند؛ هرچند حساسیت آن به داده‌های تورمی و اشتغال آمریکا همچنان بالا خواهد بود اما به‌نظر می‌رسد کاهش قیمت بیت کوین این جذابیت را برای سرمایه‌گذاران به دید خرید و نگهداری بلند افزایش دهد ولی در کوتاه مدت پر ریسک حساب می‌شود. نقاط قوت ارزهای دیجیتال در سال ۱۴۰۵ عبارتند از:
ورود نقدینگی به صندوق‌های ETF
ورود ارزهای دیجیتال به صندوق‌های بازنشستگی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری
در سال ۲۰۲۶، صندوق‌های قابل معامله در بورس مرتبط با بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال همچنان یکی از مهم‌ترین محورهای پذیرش نهادی و ورود سرمایه به بازار کریپتو بوده‌اند، به‌طوری‌که ساختار آنها در سال جدید به بلوغ رسیده و نقش استراتژیک‌تری ایفا می‌کنند.
از آغاز حرکت به سمت سرمایه‌گذاری در سال ۲۰۲۴ صندوق‌های ETF بیت‌کوین به‌طور گسترده مورد استفاده سرمایه‌گذاران سازمانی قرار گرفتند و به‌عنوان یک ابزار رسمی برای تخصیص دارایی به کریپتو عمل کرده‌اند.
تا پایان سال ۲۰۲۵، صندوق‌های ETF بیت‌کوین بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت جذب کردند و سهم مشهودی از سرمایه‌گذاران نهادی داشتند که به دنبال دسترسی قانون‌مند و شفاف به بازار بیت‌کوین بودند، حتی در شرایطی که نوسان قیمت وجود داشت. این جریان نقدینگی، علیرغم نوسانات قیمتی و برخی دوره‌های فشار فروش، نشانه‌ای از بازگشت سرمایه به فضای ETF و استفاده از این ابزار به‌عنوان بخشی از استراتژی سرمایه‌گذاری بلندمدت است.
یکی از راه‌های نجات کریپتوکارنسی‌ها در سال ۲۰۲۶ ورود نقدینگی بازیگران بزرگ است. بر اساس برآوردهای متعدد، جریان‌های سرمایه نهادی به سمت ETF های بیت‌کوین و کریپتو می‌تواند به ده‌ها میلیارد دلار برسد و مجموع دارایی تحت مدیریت این محصولات در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۸۰ تا ۲۲۰ میلیارد دلار افزایش یابد، اگر روند توزیع این محصولات در میان بانک‌ها و پلتفرم‌های بزرگ مالی ادامه یابد و تخصیص سرمایه نهادی به این کلاس دارایی گسترش پیدا کند.
بیت کوین در حال حاضر به‌عنوان دارایی پرریسک و پربازده در سبد بخشی از صندوق‌های بازنشستگی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و نهادهای مدیریت دارایی جای گرفته است. این تغییر رویکرد صرفاً ناشی از جذابیت بازدهی‌های تاریخی بیت‌کوین نیست، بلکه ریشه در ویژگی‌های ساختاری آن دارد: عرضه محدود و از پیش تعیین‌شده، شفافیت الگوریتمی، عدم وابستگی مستقیم به سیاست‌های پولی دولت‌ها و قابلیت انتقال سریع در مقیاس جهانی باعث شده برخی مدیران پرتفوی، بیت‌کوین را به‌عنوان دارایی مکمل طلا در استراتژی‌های تنوع‌بخشی به سبد دارایی (Diversification) در نظر بگیرند؛ به‌ویژه در دوره‌هایی که نگرانی درباره کسری بودجه دولت‌ها، رشد پایه پولی یا تضعیف ارزهای فیات افزایش می‌یابد.
از منظر مدیریت دارایی، ورود بیت‌کوین به پرتفوی‌های نهادی قابل توجیه است. هدف اصلی این تخصیص، بهبود نسبت بازده به ریسک و ایجاد همبستگی پایین‌تر با دارایی‌های سنتی در افق بلندمدت است. هرچند همبستگی بیت‌کوین با شاخص‌های سهام فناوری در برخی دوره‌ها افزایش یافته، اما در چارچوب‌های چندساله همچنان می‌تواند نقش متنوع‌کننده ایفا کند.
در عین حال، نگاه نهادی به بیت‌کوین با رویکرد سرمایه‌گذاران خرد تفاوت اساسی دارد. برای صندوق‌های بازنشستگی، بیت‌کوین نه ابزاری برای سفته‌بازی کوتاه‌مدت، بلکه یک دارایی جایگزین با افق زمانی بلندمدت است که می‌تواند در سناریوهای خاص از جمله بی‌ثباتی پولی یا کاهش اعتماد به ارزهای ملی نقش حفاظتی ایفا کند. به بیان دیگر، جانشینی طلا توسط بیت‌کوین زمانی می‌تواند معنا پیدا کند که بتواند همسو با رشد طلا بازدهی بالاتری داشته باشد و تا زمانی که بازدهی بهتری نداشته نباشد مورد توجه سرمایه گذاران خرد نخواهد بود.
در مجموع، سال ۱۴۰۵ سال پر چالشی برای ارزهای دیجیتال است و انتظار می‌رود نوسانات بالایی داشته باشد. از یک سو، انتظار رشد و بازگشت به سقف‌های قبلی وجود دارد و سمت دیگر بازار، درجا زدن قیمت و تثبیت در سطوح پایین است و پیشنهاد می‌شود اگر قصد سرمایه‌گذاری دارید، صرفا بر بیت کوین و اتریوم تمرکز کنید و فقط با بخشی از دارایی وارد شوید که برای سرمایه‌گذاری پرریسک در نظر گرفتید و فارغ از بازه زمانی، تارگت‌های خود را سقف قیمتی قبلی برای بیت کوین و اتریوم را در نظر داشته باشید. همچنین توجه داشته باشید ریسک سرمایه‌گذاری برای ایرانی‌ها باتوجه به رشد ارزش تتر کمتر خواهد بود. چراکه قیمت تتر در ابتدای امسال حوالی ۹۳ هزار تومان بود اما در انتهای بهمن ماه این رقم به ۱۶۵ هزار تومان رسید و رشد ۷۷ درصدی را تجربه کرد که به پوشش ریسک ارزهای دیجیتال کمک شایانی کرده و حالت ایده‌آل برای سال بعد رشد ارزهای دیجیتال در کنار تتر است.

• رضا مالمیر - کارشناس بازار سرمایه

• هفته نامه اطلاعات بورس۶۳۰