۲ سناریو برای آینده نرخ ارز/ قیمت‌ها به کدام سو می روند؟

مرتضی افقه، اقتصاددان در گفت‌وگو با صدای بورس در خصوص وضعیت نرخ ارز با وجود جنگ ، گفت: با توجه به ابهامی که درباره آینده وجود دارد و این‌که جنگ چه زمانی و به چه شکلی به پایان برسد، امکان پیش‌بینی قطعی وجود ندارد؛ با این حال می‌توان چند سناریوی محتمل را مطرح کرد. در سناریوی نخست، جنگ با یک توافق به پایان می‌رسد و این توافق شامل کاهش تنش‌ها و رفع تحریم‌ها خواهد بود.

وی‌افزود:در چنین شرایطی، به طور طبیعی هم اثر روانی فوری برای کاهش قیمت ارز و طلا ایجاد می‌شود و هم پس از برقراری جریان فروش نفت و تجارت خارجی، آثار عملی آن در اقتصاد ظاهر خواهد شد. بنابراین در این سناریو احتمال کاهش قیمت‌ها وجود دارد. البته حتی در صورت تحقق چنین شرایطی نیز پیش‌بینی نمی‌شود که کاهش قیمت به شکل چشمگیری رخ دهد.

افقه خاطرنشان کرد: ممکن است یک شوک اولیه حتی باعث شود قیمت دلار برای مدتی به زیر ۱۰۰ هزار تومان نیز برسد، اما با توجه به اینکه برای مدت‌ها قیمت ارز در محدوده ۱۰۰ هزار تومان قرار داشته و اقتصاد کشور طی دو تا سه ماه اخیر خود را با این سطح قیمتی تطبیق داده است، انتظار نمی‌رود در میان‌مدت کاهش چشمگیری در قیمت رخ دهد. در نتیجه ممکن است قیمت‌ها تا حدی کاهش پیدا کنند، اما احتمالاً برای مدتی در حوالی ۱۰۰ هزار تومان باقی خواهند ماند تا در بلندمدت و با تغییر شرایط اقتصادی، امکان تعدیل بیشتر فراهم شود.

وی به دیگر سناریو ها اشاره کرد و ادامه داد: در سناریوی دوم، ممکن است توافقی حاصل نشود یا جنگ به پایان برسد اما تحریم‌ها همچنان پابرجا بمانند و سطح تنش‌ها ادامه پیدا کند. در چنین وضعیتی دو پیامد محتمل قابل تصور است. از یک سو، اقتصاد کشور به دلیل خسارت‌های گسترده‌ای که متحمل شده با فشار زیادی مواجه خواهد بود؛ زیرا دولت ناچار است هزینه‌های قابل توجهی برای بازسازی مراکز اقتصادی، جبران خسارت‌های واردشده به دارایی‌های مردم و همچنین ترمیم خسارت‌های نظامی پرداخت کند. این وضعیت می‌تواند فشار قابل توجهی بر بازار ارز وارد کرده و موجب افزایش شدید قیمت ارز شود.

به گفته افقه، عاملی که ممکن است سرعت این افزایش را تا حدی کندتر کند، افزایش قابل توجه قیمت نفت در نتیجه جنگ است. اگر این افزایش ادامه پیدا کند و حتی پس از پایان جنگ نیز قیمت نفت به سطح قبلی بازنگردد و در حدود ۱۰۰ دلار باقی بماند، می‌تواند منبع درآمدی مهمی برای کشور ایجاد کند. در چنین شرایطی احتمال دارد ایران بتواند تا حدی تحریم‌ها را بیشتر دور بزند و در نتیجه فشار زیادی بر منابع ارزی وارد نشود؛ مشابه آنچه در دوره‌های گذشته تجربه شده است. البته این موضوع مشروط به آن است که کشور بتواند وجوه حاصل از فروش نفت را دریافت کند و محدودیت‌های مالی و بانکی که تاکنون مانع انتقال این درآمدها بوده‌اند، مانع دریافت این منابع نشوند.

این اقتصاددان در پایان گفت: در مجموع می‌توان گفت اگر جنگ بدون رفع تحریم‌ها و بدون کاهش تنش‌ها به پایان برسد، به احتمال زیاد قیمت‌ها به صورت نسبی با افزایش شدیدی مواجه خواهند شد.