نگرانی در اقتصاد جهان بعد از بسته شدن تنگه هرمز

به گزارش صدای بورس،رسانه‌های غربی گزارش دادند که تهران در سومین روز حملات انتقام جویانه خود بعد از آغاز جنگ علیه ایران توسط آمریکا و اسرائیل، متمرکز بر هدف قرار دادن نفتکش‌ها در منطقه خلیج فارس شده است.

گزارش بلومبرگ از فشار بر اقتصاد دنیا بعد از بسته شدن تنگه هرمز

به گزارش خبرگزاری بلومبورگ، هزینه تانکرهای گاز طبیعی در حوزه اقیانوس اطلس افزایش ۱۰۰ درصدی داشته و هزینه یک تانکر گاز طبیعی در این منطقه به بیش از ۲۰۰ هزار دلار در روز رسیده است. افزایش شدید قیمت تانکرها پس از آن رخ داد که قطر تولید گاز طبیعی مایع (LNG) خود را متوقف کرد.

جرمی نیکسون، مدیرعامل شرکت اوشن نتورک اکسپرس، گفت که کشتی‌های کانتینری تقریباً ۱۰۰ کشتی از ۷۵۰ کشتی سرگردان به دلیل وضعیت تنگه هرمز، پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، را تشکیل می‌دهند.

نیکسون در کنفرانسی در مورد حمل و نقل کانتینری که توسط موسسه استاندارد اند پورز گلوبال مارکت اینتلیجنس برگزار شد، توضیح داد که “حدود ۱۰ درصد از ناوگان حمل و نقل کانتینری جهان در این وضعیت گیر افتاده‌اند و بنابراین محموله‌های آنها همچنان انباشته خواهد شد.

محافل اقتصادی بین‌المللی تاکید کردند که شرکت‌های بیمه دریایی، پوشش سفرهای دریایی از طریق تنگه هرمز، آبراه بین ایران و عمان که حدود یک پنجم از عرضه نفت جهان و همچنین مقادیر قابل توجهی گاز را حمل می‌کند، متوقف کرده‌اند، زیرا ایران در حال تلافی حملات آمریکا و اسرائیل است.

افزایش سرسام آور هزینه حمل نفت از خاورمیانه

همچنین اطلاعات گروه بورس لندن امروز نشان داد که هزینه اجاره ابرنفتکش‌ها برای حمل نفت از خاورمیانه به چین به بالاترین حد خود رسیده و از ۴۰۰۰۰۰ دلار در روز فراتر رفته است، زیرا درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران تشدید شده و نیروهای ایرانی کشتی‌هایی را که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، هدف قرار می‌دهند.

بر اساس این اطلاعات، قیمت حمل و نقل استاندارد برای نفتکش‌های بسیار بزرگ (VLCC) از طریق این مسیر به ۴۲۳،۷۳۶ دلار در روز افزایش یافته است.

تنگه هرمز، برگ برنده ایران در اقتصاد جهانی

ناظران بین المللی در این زمینه اعلام کردند: همانطور که انتظار می‌رفت، جرقه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران سایه خود را بر اقتصاد جهانی انداخته است، به ویژه بر قیمت نفت، مسیرهای صادراتی و هزینه‌های حمل و نقل. با توجه به اهمیت تنگه هرمز، که ایران را از کشورهای خلیج فارس جدا می‌کند، و نقش آن به عنوان شریان حیاتی برای تجارت بین‌المللی و تأمین انرژی،با عبور روزانه تا ۲۵ درصد از صادرات نفت جهان، معادل تقریباً ۲۰ میلیون بشکه، و ۳۵ درصد از صادرات گاز طبیعی مایع از آن،خطرات چندوجهی را برای اقتصاد جهانی فراهم می کند.

علاوه بر این خطرات، این واقعیت را نیز باید در نظر گرفت که بسیاری از کشورهای منطقه تقریباً به طور کامل برای صادرات خود به تنگه هرمز متکی هستند، به ویژه قطر که تمام گاز آن از این تنگه عبور می‌کند، و عراق که تقریباً ۹۰ درصد از صادرات نفت خود را از طریق این آبراه انجام می‌دهد.

روزنامه الاخبار در گزارشی به این منظور اعلام کرد که تنگه هرمز یک برگ برنده برای ایران است و با توجه به مزایایی که این آبراه باریک برای ایران فراهم می‌کند،که یک سوم محموله‌های نفتی دریایی جهان با سرعت ۲۰ تا ۳۰ تانکر روزانه از آن عبور می‌کنند،می‌تواند ترافیک دریایی را به ویژه در باریک‌ترین نقاط آن (که بیش از ۳ کیلومتر عرض ندارند) کنترل کند.

بر اساس این گزارش، به نظر می‌رسد ایران قادر است اقتصاد جهانی را فلج کند و ارتباط کشورهای تولیدکننده نفت خاورمیانه را با بازارهای اصلی خود، به ویژه بازارهای آسیایی مانند چین و ژاپن که طبق آمار آژانس بین‌المللی انرژی حدود ۸۰ درصد از صادرات نفت خلیج فارس را وارد می‌کنند، قطع کند.

در ادامه این گزارش آمده است که ایران می‌تواند تنگه هرمز را غیرقابل عبور کند،و این کار را از قبل شروع کرده است،چه با استقرار کشتی‌های جنگی و چه با قرار دادن مین‌های دریایی. هزینه هر مین بین ۳ تا ۳۰ دلار است، در حالی که حذف آنها بین ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار هزینه دارد، عملیاتی پر زحمت که می‌تواند هفته‌ها طول بکشد و به گفته کارشناسان نیاز به استقرار مین‌روب‌ها، کشتی‌های تخصصی، ناوشکن‌ها و هواپیماها دارد که میلیاردها دلار هزینه دارد. در این راستا، برآوردها نشان می‌دهد که ایران تاکنون صدها مین دریایی، که برخی از آنها تولید داخل هستند، را در چندین منطقه ساحلی تنگه هرمز کار گذاشته است.

در حالی که برخی از کشورهای خلیج فارس در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند تا مسیرهای صادراتی جایگزین، مانند مسیرهایی که تنگه را دور می‌زنند،مانند امارات متحده عربی، با بنادر خود در دریای عرب و اقیانوس هند، یا عربستان سعودی که ساخت کانال ملک سلمان به دریای سرخ را آغاز کرده است،پیدا کنند، ناظران امور تاکید دارند که این مسیرها یا هنوز آماده نیستند تا به عنوان جایگزین‌های سریع تنگه هرمز عمل کنند، یا به اندازه کافی دریایی نیستند تا حجم زیاد نفت و تجارت عبوری از این آبراه حیاتی را جبران کنند. علاوه بر این، این مسیرهای جایگزین، که از قبل هم محدود بوده‌اند، در صورت مختل شدن ناوبری در تنگه باب المندب به دنبال ازسرگیری احتمالی عملیات های یمن علیه منافع غرب به طور کلی و منافع آمریکا و اسرائیل به طور خاص، می‌توانند کارایی خود را از دست بدهند.

فروپاشی شاخص‌های اقتصادی جهان با بسته شدن تنگه هرمز

بر اساس این گزارش، تحلیلگران تاکید دارند که بسته ماندن تنگه هرمز حتی به شکل موقت و حداقلی‌ترین شکل آن، یعنی بستن جزئی، منجر به فروپاشی شاخص‌های اقتصادی متعددی خواهد شد. نشانه‌های این امر از همان روز اول تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران شروع به پدیدار شدن کرده است.

در مورد هزینه‌های حمل و نقل، داده‌های گروه بورس لندن نشان دهنده افزایش شدید هزینه اجاره یک کشتی بزرگ نفت خام (LCC) برای حمل دو میلیون بشکه نفت خام از خاورمیانه به چین است که به بیش از ۲۰۶۰۰۰ دلار در روز رسیده است که بالاترین سطح از آوریل ۲۰۲۰ است.

اما در مورد قیمت نفت، با توجه به تهدیدهای مداوم ایران برای بستن آبراه استراتژیک و هدف قرار دادن اخیر چندین نفتکش، به ویژه نفتکش‌های متعلق به شرکت‌های غربی، این نگرانی وجود دارد که حملات مداوم به نفتکش‌ها، همراه با عدم تمایل شرکت‌های کشتیرانی برای عبور از تنگه هرمز که در حال حاضر شاهد تجمع کشتی‌های منتظر در مرزهای خود است، منجر به افزایش غیرقابل مهار آن در هر بشکه شود.

طبق برخی برآوردها، با افزایش سطح ریسک و عدم وجود هیچ نشانه‌ای از آتش‌بس قریب‌الوقوع، قیمت نفت همچنان افزایش خواهد یافت و احتمالاً از مرز ۱۰۸ دلار عبور کرده و احتمالاً از ۱۲۰ دلار در هر بشکه فراتر خواهد رفت.

با توجه به اینکه انرژی در ۹۵ درصد از فعالیت‌های اقتصادی (از تولید گرفته تا حمل و نقل، خدمات و سایر بخش‌ها) استفاده می‌شود، افزایش قیمت نفت در دوره آینده، در صورت تحت تأثیر قرار گرفتن عرضه انرژی از طریق تنگه هرمز، منجر به موجی از فشار تورمی جهانی خواهد شد. این شامل افزایش قیمت کالاهای غیرنفتی در بازارهای بین‌المللی، مانند مواد غذایی، به ویژه از آنجا که ۱۱ درصد از حجم این کالاها از طریق تنگه هرمز حمل می‌شود، خواهد بود.

علاوه بر موارد فوق، با توجه به افزایش هزینه‌های حمل و نقل و بیمه، آسیب‌های پیش‌بینی‌شده به صنایع سنگین حیاتی برای کشورهای بزرگ و اختلال در زنجیره‌های تأمین بین‌المللی نیز پیش‌بینی می‌شود که این کشورها با چالش‌های لجستیکی فراتر از زمان طولانی حمل و نقل و افزایش هزینه‌ها مواجه خواهند شد.

طبق برآوردهای اقتصادی، سناریوهایی شامل بسته شدن کامل یا جزئی تنگه هرمز می‌تواند با افزایش بی‌ثباتی مالی و کاهش رشد اقتصادی جهانی، از جمله اقتصاد ایالات متحده، همراه باشد. همچنین انتظار نوسانات شدید در بازارهای مالی بزرگ، افزایش دارایی‌های مرتبط با نفت، کاهش سهام حساس به انرژی و افزایش تقاضا برای پناهگاه‌های امن مانند طلا وجود دارد.

این هشدارها بعد از آن است که سردار ابراهیم جباری، مشاور فرمانده‌کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اشاره به تحولات اخیر منطقه، از بسته شدن تنگه راهبردی منطقه خبر داد و تأکید کرد: قیمت نفت به ۸۱ دلار رسیده است و دنیا در انتظار افزایش بیشتر آن است؛ در حالی که روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر منتقل می‌شد.

وی با بیان اینکه هرگونه تردد نفتکش‌ها با واکنش نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد شد، تصریح کرد: قهرمانان فداکار ما در نیروی دریایی سپاه و ارتش با هر کشتی متخلف برخورد قاطع خواهند کرد و اجازه نخواهند داد نفت از این منطقه صادر شود، خطوط لوله نیز در تیررس ما قرار دارد و اجازه نخواهیم داد منابع انرژی منطقه در اختیار دشمنان قرار گیرد.

سردار جباری افزود: آمریکایی‌ها با بدهی‌های هزاران میلیارد دلاری، به نفت منطقه وابسته‌اند اما بدانند حتی یک قطره نفت نیز به آن‌ها نخواهد رسید.

مشاور فرمانده‌کل سپاه همچنین خطاب به کشورهای همسایه هشدار داد: جمهوری اسلامی ایران در روزهای سخت به یاری برخی همسایگان شتافت و از آن‌ها حمایت کرد؛ امروز نیز انتظار می‌رود هوشیار باشند و دشمن را یاری نکنند، این مقطع تاریخی ثبت خواهد کرد که چه کشورهایی کنار ملت ایران ایستادند و چه کشورهایی با استکبار جهانی همراه شدند.