مهم برای سهامداران پتروشیمی‌/دو متغیر اثرگذار بر سودآوری

به گزارش صدای بورس، در حالی که بازار سرمایه ایران همچنان تحت تاثیر عوامل داخلی و خارجی نوسانات شدیدی را تجربه می‌کند، ابلاغیه جدید وزارت نفت در خصوص نرخ خوراک گاز واحدهای پتروشیمی، موجی از نگرانی‌ها را در میان سرمایه‌گذاران این بخش برانگیخته است.

بر اساس مصوبه هیئت دولت، نرخ پایه خوراک گاز برای واحدهای پتروشیمی تا پایان برنامه هفتم توسعه (۱۴۰۲-۱۴۰۶) بر مبنای ابلاغیه مورخ ۲۶ دی‌ماه ۱۳۹۴ وزارت نفت تعیین خواهد شد. این تصمیم که به جهت ساماندهی هزینه‌های تولید در صنعت پتروشیمی اتخاذ شده، اخیراً با اعلام نرخ جدید برای سال ۱۴۰۴ از سوی معاون برنامه‌ریزی وزارت نفت در تاریخ ۲۱ بهمن‌ماه، وارد فاز اجرایی شده است.

طبق این ابلاغیه، نرخ خوراک گاز طبیعی برای واحدهای پتروشیمی در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته و به طور خاص، برای واحدهای تولید متانول، این نرخ معادل ۹۵ درصد نرخ پایه خوراک گاز طبیعی تعیین شده است. البته این نرخ مشروط به تسویه بهای خوراک ظرف ۳۰ روز پس از دریافت صورت‌حساب اعمال می‌شود. این تغییر ریالی، که به معنای افزایش هزینه‌های عملیاتی برای شرکت‌های پتروشیمی است، بلافاصله تاثیر خود را بر بازار سهام نشان داد و منجر به بازدهی منفی هفتگی در بسیاری از نمادهای این گروه شد.
در هفته‌ای که گذشت، گروه پتروشیمی یکی از ضعیف‌ترین عملکردها را در تابلوی بورس تهران به ثبت رساند. بررسی بازدهی هفتگی سهام این گروه نشان می‌دهد که اکثر نمادها با افت قابل توجهی مواجه شدند. در صدر لیست سهام با بیشترین بازدهی منفی، نمادهای شکف، شسم و شتولی با بازدهی منفی ۱۰۰ درصد قرار گرفتند، که این رقم نشان‌دهنده توقف کامل معاملات یا فشار فروش سنگین است. پس از آنها، نماد خراسان با بازدهی منفی ۸۶.۳ درصد، یکی از بیشترین زیان‌ها را تجربه کرد.با این حال، در میان این موج نزولی، برخی نمادها توانستند عملکرد مثبتی از خود نشان دهند. نماد شمواد با بازدهی مثبت ۱۴.۵۱ درصد، شپلی با ۱۱.۹۸ درصد و قرن با ۴.۰۵ درصد، جزو معدود سهام‌هایی بودند که در برابر روند کلی بازار مقاومت کردند. این عملکرد مثبت می‌تواند ناشی از عوامل داخلی شرکت‌ها مانند گزارش‌های مالی قوی یا قراردادهای جدید باشد، اما کلیت گروه پتروشیمی تحت تاثیر افزایش هزینه‌های خوراک، بازدهی منفی را برای اکثریت سهامداران به ارمغان آورد.
نگاهی دقیق‌تر به معاملات این گروه نشان می‌دهد که سرانه فروش در اکثر سهام پتروشیمی از سرانه خرید پیشی گرفته است، که این امر بیانگر خروج سرمایه‌گذاران و افزایش فشار فروش است. همچنین، درصد آخرین معاملات در اغلب نمادها منفی ثبت شد. تنها استثناها نمادهای دهدشت، شمواد، شجم و شگامرن بودند که درصد مثبت برای خود به ثبت رساندند. در مقابل، نمادهای شکف، شسم و شتولی با درصد صفر، نشان‌دهنده تعادل نسبی اما بدون رشد بودند.

این آمار معاملاتی، زنگ خطری برای سرمایه‌گذاران است و نشان می‌دهد که بازار در حال حاضر تمایل بیشتری به فروش دارد، که می‌تواند منجر به ادامه روند نزولی در کوتاه‌مدت شود.

هرچند افزایش ریالی نرخ خوراک گاز طبیعی به عنوان یکی از عوامل اصلی این نوسانات معرفی می‌شود، اما نمی‌توان تمام مسئولیت را بر دوش این تصمیم گذاشت. در هفته‌های اخیر، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک در منطقه نقش پررنگی در روند نزولی بازار سرمایه ایفا کرده است. این تنش‌ها نه تنها گروه پتروشیمی، بلکه اکثر گروه‌های بورسی را تحت تاثیر قرار داده و منجر به کاهش شاخص کل بورس شده است.

با این وجود، سوال کلیدی این است: آیا این روند نزولی پس از کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک ادامه خواهد یافت؟ تحلیلگران بازار معتقدند که اگر نرخ خوراک گاز به عنوان یک متغیر ثابت باقی بماند و شرکت‌های پتروشیمی نتوانند این افزایش هزینه را از طریق افزایش قیمت محصولات یا بهینه‌سازی عملیات جبران کنند، فشار بر سهام این گروه پایدار خواهد ماند. از سوی دیگر، در صورت بهبود شرایط جهانی و کاهش ریسک‌های سیاسی، ممکن است شاهد بازگشت سرمایه‌گذاران و بهبود بازدهی باشیم.

صنعت پتروشیمی به عنوان یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد ایران، همواره تحت تاثیر سیاست‌های دولتی و عوامل خارجی بوده است. ابلاغیه جدید وزارت نفت، اگرچه با هدف پایداری تامین انرژی اتخاذ شده، اما می‌تواند حاشیه سود شرکت‌ها را کاهش دهد.
در نهایت می‌توان گفت که بازار سرمایه ایران بیش از هر چیزی نیاز به ثبات سیاست‌گذاری دارد تا بتواند از پتانسیل‌های خود بهره‌برداری کند و اتخاذ سیاست و تصمیمات متفاوت را بازه های زمانی کوتاه جز اثر منفی تاثیر دیگری نخواهد داشت.