«ومعادن» چگونه به حاشیه رفت؟  

به گزارش صدای بورس، توسعه معادن و فلزات که یکی از هلدینگ‌های اصلی سنگ آهن کشور به شمار می‌رفت، یکی از ضعیف ترین عملکردها را در سال‌های اخیر تجربه کرده است. ارزش دلاری معادن از اوج ۵ میلیارد دلاری و متوسط ۱.۴ میلیارد دلاری، حتی پس از رشد اخیر به کمتر از ۸۰۰ میلیون دلار رسیده است.

«ومعادن» در ۵ سال اخیر سرمایه خود را ۱۱ برابر کرده در حالی که سود شرکت در این دوره تنها ۶ برابر شده است. در مقابل سیاست تقسیم سود شرکت نیز از محدوده بیش از ۹۰ درصد در یک دهه قبل به محدوده ۵۰ درصد و کمتر کاهش یافته است و سود نقدی نیز در افزایش سرمایه‌ها از سوی شرکت پس گرفته شده و در نتیجه نماد بازده نقدی خاصی نداشته است و سهامداران را فروشنده ساخته است.
اما این هلدینگ، افزایش سرمایه‌های خود را در چه محلی سرمایه‌گذاری کرده است؟ چرا بازدهی این هلدینگ از شاخص و شرکت‌های مشابه جا مانده است؟ این هلدینگ سنگ آهنی، در سال‌های اخیر تغییر مسیر داده و به جای تمرکز بر اجرای پروژه‌ها و خلق ارزش افزوده بیشتر، به سمت صنایع دیگر رفته است. در حالی که هلدینگ‌های مالی و صنعتی به سمت سرمایه‌گذاری در زنجیره مس و طلا رفته اند، انتظار می‌رفت این هلدینگ معدنی نیز به سمت سرمایه‌گذاری در زنجیره معدن مانند مس و طلا برود، اما عمده سرمایه‌گذاری در مسیر متفاوت و صنایع کم بازده بوده است.

سرمایه‌گذاری در نیروگاه
شرکت توسعه معادن و فلزات در سال‌های اخیر اقدام به سرمایه‌گذاری در پروژه‌های نیروگاهی نموده است. علاوه بر بازدهی پایین تر صنعت نیروگاهی، دوره وصول مطالبات نیز بسیار طولانی است. از سوی دیگر، برخی از نیروگاه‌های خریداری شده به موجب آرای قضایی به دلیل عدم ایفا تعهدات از سوی شرکت، به خریدار برگشت گردیده است و زیان و مطالبات لاوصول دیگری به شرکت وارد ساخته است. این موضوع در خرید شرکت تولید نیروی برق شاهرود از سازمان خصوصی‌سازی دیده می‌شود.

ترکیب هیأت مدیره
هیأت مدیره ومعادن و انتصابات جدید در آن پیام دهی جالب و قابل درکی برای سرمایه‌گذاران دارد. به‌نظر می‌رسد مدیران سیاسی که از سمت‌های خود برکنار یا معزول شده اند، به عنوان هیأت مدیره این هلدینگ انتخاب می‌شوند در حالی که این شرکت با ده‌ها پروژه نیازمند دوری از سیاست و سیاست‌ورزی و تمرکز موضوعات تأمین مالی و ساخت و اجرا پروژه‌ها است. در آخرین انتصاب، رئیس سابق سازمان ایمیدرو چند روز پس از برکناری به عنوان هیأت مدیره این شرکت تعیین می‌گردد. انتصاب برخی از اعضای دیگر و ده‌ها عضو هیأت مدیره شرکت‌های زیرمجموعه برخلاف ماده ۲۴۱ قانون تجارت دارای عضویت هیأت مدیره همزمان در چندین شرکت هستند و سبب عدم تمرکز و وقت کافی و حتی بعضا تضاد منافع گردیده است. به نظر می‌رسد حتی هیچ اقدامی در خصوص استعفا و معرفی جایگزین این افراد و رفع این تخلف از قانون تجارت صورت نگرفته است. حتی حضور و انتصابات برخی از افراد در کمیته‌های مختلف شرکت برخلاف دستورالعمل حاکمیت شرکتی است و شاهد عضویت برخی افراد در بیش از سه کمیته است.

پروژه‌های بی ثمر
نگاهی به شرکت‌های غیربورسی که ومعادن در آن‌ها سرمایه‌گذاری کرده است، حاکی از عدم بازدهی مناسب و عدم اجرا و تکمیل پروژه‌ها است. در سال‌های اخیر، برخلاف هلدینگ‌های دیگر، حتی شرکتی برای عرضه اولیه نداشته است.
چندین شرکت فولادی از جمله فولاد توس، فولاد سهند و چندین شرکت دیگر مانند مهندسان ایران، کک سازی سال‌ها است که سود نقدی خاصی ندارند و اطلاعات مالی آن‌ها در سامانه کدال در دسترس نیست. از سوی دیگر، اولین شرکت سهامی عام پروژه تجلی توسعه معادن و فلزات نمونه یک شکست در این نوع شرکت‌ها شده است و سبب عدم اقبال از این شرکت‌ها گردیده است به نحوی که برخلاف طرح توجیهی ارائه شده و برنامه‌ها و وعده‌ها داده شده، این شرکت نتوانسته پروژه مهمی را به بهره برداری برساند و عمده پروژه‌ها کمتر از ۶۰ درصد
پیشرفت دارند.

عملکرد ضعیف سهام
بررسی بازدهی سهام شرکت از ابتدای سال حاکی از بازدهی منفی است که زیان پنج درصدی برای سهامداران داشته است، این در حالی است که شاخص کل بازده نزدیک به ۲۰ درصد داشته و سه سهم اصلی پرتفوی شرکت شامل فملی، کگل و کچاد بازدهی مثبت داشتند و فملی یکی از پربازده ترین نمادها در میان نمادهای بزرگ بازار بوده است. در عین حال، شرکت از طریق شرکت‌های زیرمجموعه صد درصدی اقدام به خرید سهام ومعادن برخلاف دستورالعمل حاکمیت شرکتی و مالکیت سهام شرکت اصلی توسط شرکت وابسته کرده است که علاوه بر تخلف، حتی این موضوع نیز نتوانسته بهبودی در عملکرد و بازدهی نماد ایجاد کند.

شماره ۶۱۴ هفته نامه اطلاعات بورس