هفته تعادل و تثبیت بازار سرمایه

به گزارش صدای بورس،با فعال‌سازی مکانیسم ماشه بازار سرمایه برخلاف انتظارات روند افزایشی به خود گرفت؛ تا جایی که با صعود پنج پله‌ای از کانال ۲.۵ میلیون واحد به سه میلیون واحد رسید.

در روزهای نخست این هفته نیز شاخص کل بورس تحت تأثیر جو مثبت ناشی از خبرهای سیاسی، روندی صعودی گرفت و حتی از مرز روانی سه میلیون واحد عبور کرد، اما از میانه هفته و همزمان با شناسایی سود در برخی نمادهای بزرگ، بازار وارد فاز اصلاحی ملایمی شد که به گفته کارشناسان اقتصادی طبیعی و منطقی است و در صورتی که رخداد ویژه سیاسی یا تحرک تازه نظامی رخ ندهد، بازارها می‌توانند روند متعادلی را در پیش بگیرند و در صورت ثبات شرایط، بازار سهام بسیار جذاب و تا پایان سال سودده خواهد بود.

گردش سرمایه به سمت صنایع کوچک

نگاهی به بازدهی بورس در هفته سوم مهر حکایت از آن دارد که شاخص کل با رشد ۱.۶ درصدی از دو میلیون و ۹۲۵ هزار واحد به دو میلیون و ۹۷۲ هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز با جهش چهار درصدی خود را به نزدیکی ۸۷۰ هزار واحد رساند.

در معاملات این هفته، سرمایه‌ها از نمادهای بزرگ به سمت سهم‌های کوچک‌تر حرکت کردند. شاخص هم‌وزن با رشد چهار درصدی نسبت به هفته قبل، عملکردی بهتر از شاخص کل داشت که نشان می‌دهد بازار به سمت صنایع کوچک‌تر و جا مانده از رشد چرخش کرده است.

ورود نقدینگی حقیقی به بازار نیز این هفته حدود ۲.۲ همت برآورد شد؛ رقمی که نشان‌دهنده بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران است. میانگین حجم معاملات روزانه به ۳۹ میلیارد برگه سهم و ارزش معاملات نیز به حدود ۱۳ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان رسید. این داده‌ها نشان‌دهنده افزایش نسبی مشارکت معامله‌گران در روزهای ابتدایی هفته و کاهش جزئی آن در روزهای پایانی است که فعالان بازار این وضعیت را مقدمه‌ای برای تثبیت روند صعودی در هفته‌های آینده می‌دانند.

رونق بازار در سایه نرخ ارز

تحلیلگران بر این باروند که زنجیره‌ای از عوامل مانند نرخ سود بانکی، قیمت‌های جهانی، نرخ حامل‌های انرژی، سیاست‌های دولت، تنش‌های سیاسی و ... بر وضعیت کلی بازار سهام ایران اثرگذار است، اما هیچ‌یک از آنها به اندازه نرخ برابری ارز در ایجاد موج‌های رونق یا رکود ایفای نقش نمی‌کند، زیرا وزن عمده ارزش بازار در بورس تهران متعلق به تولیدکنندگان محصولات کالایی است که فروش آنها با یک فاز تأخیر از نرخ‌های ارز پیروی می‌کند.

برخی سیاست‌های تکراری دولت برای مهار تورم شامل تعیین سقف قیمت و سهمیه‌بندی در بورس کالا برای رقابت محصولات یا تشکیل تالارهای متعدد برای قیمت‌گذاری دستوری ارز صادراتی تنها برای مدت محدودی موفق به سرکوب نرخ فروش و به دنبال آن قیمت سهام می‌شود و هر بار با پدیدار شدن چشم‌انداز شکست این سیاست‌ها، فنر بورس رها شده و یک صعود سریع و کوتاه‌مدت برخلاف دوره‌های رکود طولانی و فرسایشی را رقم می‌زند.

در شرایط کنونی نیز با عبور شکاف قیمت ارز غیر رسمی با نرخ موسوم به سامانه نیما از مرز ۵۰ درصد، دست تصمیم‌گیرندگان برای ادامه سیاست سرکوب بسته شده و نشان می‌دهد که اصرار بر قیمت‌های پایین تبدیل ارز نه تنها باعث اتلاف منابع محدود ارزی می‌شود، بلکه با تشدید التهاب در بخش غیررسمی، می‌تواند زمینه‌ساز بر هم خوردن تعادل چرخه تولید، توزیع و مصرف کالا در کشور شود و به گفته فعالان اقتصادی در این فضا نشانه‌هایی از عقب‌نشینی سیاستگذار از مشی قبلی قابل مشاهده است.

چشم‌انداز بازگشت به سقف در پاییز

ارزش بازار شرکت‌های بورس تهران در نزدیکی ۸۰ میلیارد دلار، نه تنها به کف یک کانال نزولی بلندمدت برخورد کرد، بلکه با در نظر گرفتن تعدیلات مربوط به ورود شرکت‌های جدید در سطحی قرار گرفته بود که در سال ۹۷ هم به آن واکنش نشان داد.

از سوی دیگر، قیمت طلا و ارز با رسیدن به سقف‌های تاریخی تورم‌زدایی شده، مستعد ورود به فاز استراحت در صورت عدم بروز تنش نظامی مجدد هستند، به این ترتیب می‌توان گفت بورس ارزان مانده تهران از موقعیت خوبی برای جذب نقدینگی از دیگر بازارها در فصل پاییز برخوردار است که می‌تواند با در نظر گرفتن آثار تعدیل ارزی در سودآوری و ارزش بازار شرکت‌ها، لمس دوباره سقف اخیر شاخص در اردیبهشت امسال (کانال ۳.۲ میلیون‌واحدی) را در دسترس قرار دهد.

شکستن سد ریسک‌های سیستماتیک

سیاوش وکیلی، کارشناس بازار سرمایه اظهار کرد: اگر به روند گذشته بازار نگاه‌کنیم، می‌بینیم که ارزندگی بورس همیشه وجود داشته، اما در بسیاری از موارد ریسک‌های سیاسی و سیستماتیک اجازه حجم خوردن به این معاملات را نمی‌داد، اما این بار کاهش ریسک‌های سیاسی ناشی از تحولات بین‌المللی، اجازه داد که ظرفیت رشد بازار آزاد شود.

وی کاهش حجم نماگرهای بازار در دو روز پایانی هفته را طبیعی دانست و افزود: این افت در فضای کنونی طبیعی است، زیرا در روزهای پیش از آن شاهد افزایش بودیم و طبیعی بود که بازار نیاز به یک دوره استراحت داشته باشد.

این کارشناس بازار سرمایه درباره نقش پررنگ‌تر افزایش نرخ دلار یا کاهش ریسک‌های سیاسی بر رشد شاخص‌های بازار سرمایه توضیح داد: هر دو عامل در کنار یکدیگر در این رشد مؤثر بودند، زیرا در صورتی که ریسک‌های سیاسی کم نمی‌شد با وجود فاکتورهایی که برای رشد وجود دارد بازار همچنان در وضعیت رکود باقی می‌ماند و احتیاط چاشنی کار سرمایه‌گذاران می‌شد.

آهنگ رشد کم‌شتاب

وی با اشاره به پیش‌بینی وضعیت بازار در هفته آینده عنوان کرد: نخستین موضوعی که فضای خوش‌بینی در بین فعالان بازار ایجاد کرده این است که عوامل منفی ناشی از ریسک‌های سیاسی مخابره نمی‌شود.

وکیلی پیش‌بینی کرد که در صورتی که خبر منفی در این هفته مخابره نشود، روند رشد بازار ادامه پیدا کند و گفت: این رشد نه به شکل ناگهانی و جهشی خواهد بود بلکه بازار همچنان مستعد آن است که برخی از اخبار را دریافت کند و به رشد با آهنگ کُند ادامه دهد، بنابراین معتقدم که در صورت منتشر نشدن اخبار منفی، رشد شاخص‌ها نه به اندازه دو هفته اخیر بلکه با تانی و تأمل ادامه خواهد داشت.

وی درباره تأثیر سودآوری شرکت‌های بورسی بر رشد شاخص‌ها تصریح کرد: در موضوع فاصله نرخ ارز توافقی با بازار آزاد، مرتب اخباری مخابره شد که قرار است این دو نرخ به یکدیگر نزدیک شوند به همین دلیل بازار در اصطلاح این موضوع را پیش‌خور کرد در نتیجه اکنون در صورتی که گزارش‌های فصلی و ماهانه شرکت‌های تولیدی این موضوع را پشتیبانی کند، افتی در پیش نداریم.

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به پیش‌خور شدن اخبار مربوط به ارز در بورس یادآور شد: در صورتی که شاهد رشد دوباره ارزش بازار در روزهای آینده نباشیم، افتی مورد انتظار نیست و در اصطلاح می‌توان گفت که پای معاملات محکم می‌شود، زیرا اعداد و ارقام بازار نیز پیش‌خور شدن اخبار را تأیید کرده و امیدوار است که این روند رشد در آینده نیز تکرار شود.

هفته تعادل و تثبیت

وی تنها نکته حاشیه‌ای در بازار را تردید و ابهام درباره ورود نقدینگی بیان کرد و افزود: گفته می‌شود که جریان ورود پول به بازار از ناحیه فعالان سنتی بورس نیست، اما هیچ شاهد و دلیل در این زمینه وجود ندارد، زیرا ممکن است اکنون که فضا مثبت شده، بخشی از سهامدارانی که از بازار خارج شده بودند، آرام آرام به بورس برگردند.

وکیلی با اشاره به در پیش بودن هفته تعادل و تثبیت در بازار خاطرنشان کرد: بیشتر تحلیل‌هایی که درباره منشأ ورود پول به بازار مطرح می‌شود در سطح شایعه و گمانه‌زنی است و درباره منبع این گزاره هیچ مطلب قابل اتکایی وجود ندارد بنابراین بهتر است سهامداران به این گمانه‌زنی‌ها وزن خاصی در تحلیل‌های خود ندهند.

وی درباره احتمال حذف محدودیت دامنه نوسان تاکید کرد: این اتفاق نخواهد افتاد، زیرا همیشه گفته می‌شود که برای اجرای این کار لازم است که بازار حجم قابل توجه و استمرار قابل اعتماد داشته باشد در حالی که نزدیک به دو هفته است بازار به وضعیت مناسبی برگشته و نهاد ناظر منتظر خواهد ماند که ببیند روند معاملات در روزها و ماه‌های آتی به چه سویی می‌رود.

بورس با عبور از دوره‌های نوسانی اخیر، در موقعیتی قرار گرفته که فرصت رشد پایدار و جذب نقدینگی تازه را دارد. کاهش ریسک‌های سیاسی و افزایش شفافیت در بازار، به همراه ثبات نسبی نرخ ارز و سودآوری شرکت‌ها، زمینه‌ای فراهم کرده است تا سرمایه‌گذاران با احتیاط و اعتماد بیشتر وارد معاملات شوند.

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که اگر این شرایط بدون شوک‌های ناگهانی ادامه یابد، بورس قادر خواهد بود مسیر صعودی متعادل و تدریجی خود را حفظ کند و فرصت‌های ارزشمندی برای سوددهی در فصل پاییز و ماه‌های پایانی سال فراهم کند. این چشم‌انداز، نشان می‌دهد که حتی در محیط‌های اقتصادی پرچالش، ترکیب هوشمندانه سیاست‌های داخلی و رفتار آگاهانه سرمایه‌گذاران می‌تواند راهی برای تقویت اعتماد و ایجاد ثبات در بازار سرمایه باشد.

منبع: ایمنا