جنوب شرق آسیا در آستانه جهش انرژی پاک

به گزارش صدای بورس، بورس انرژی ایران اعلام کرد: تقاضای برق در «جنوب شرق آسیا» با یکی از سریع‌ترین نرخ‌ها در جهان در حال افزایش است؛ امری که بر لزوم تنوع‌بخشی به منابع انرژی و تقویت زیرساخت‌های شبکه در کشورهای این منطقه تأکید می‌کند. گزارش جدیدی که از سوی «آژانس بین‌المللی انرژی» منتشر شد، نشان می‌دهد که چگونه کشورهای منطقه می‌توانند از منابع تجدیدپذیر فراوان خود، به‌ویژه انرژی بادی و خورشیدی، برای تأمین تقاضای فزاینده و دستیابی به اولویت‌های انرژی خود بهره‌برداری کنند.

تقاضای برق در این منطقه در سال ۲۰۲۴ بیش از ۷ درصد رشد کرد، نرخی که تقریباً دو برابر میانگین جهانی است و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰ مجدداً دو برابر شود. این رشد ناشی از شهرنشینی سریع، رشد صنعتی و افزایش استانداردهای زندگی است.

همان‌طور که در بحران جهانی انرژی اخیر مشاهده شد، امروزه، بسیاری از کشورهای عضو «اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا» (آسه‌آن) به شدت به سوخت‌های وارداتی وابسته هستند، موضوعی که این منطقه را در معرض خطرات نوسانات قیمت سوخت و اختلال در عرضه قرار می‌دهد. طبق این گزارش، تأمین این رشد تقاضا به شیوه‌ای ایمن و مقرون‌به‌صرفه، نیازمند اقدامات هماهنگ از سوی سیاست‌گذاران، نهادهای نظارتی و شرکت‌های خدمات عمومی در سراسر منطقه است.

این گزارش نشان می‌دهد: «جنوب شرق آسیا» موقعیت بسیار مناسبی برای بهره‌مندی از منابع انرژی تجدیدپذیر خود دارد. با وجود پتانسیل تخمینی ۲۰ تراوات انرژی خورشیدی و بادی بهره‌برداری‌نشده که معادل حدود ۵۵ برابر کل ظرفیت برق فعلی منطقه است حتی بخشی از این ظرفیت می‌تواند تقاضای آینده را تأمین کرده و امنیت انرژی را تقویت کند. انرژی خورشیدی و بادی اکنون در زمره رقابتی‌ترین گزینه‌ها از نظر هزینه برای تولید برق جدید در سراسر «جنوب شرق آسیا» قرار دارند. بهره‌برداری از این منابع، واردات سوخت را کاهش می‌دهد، آسیب‌پذیری در برابر بازارهای پرنوسان جهانی را کم می‌کند و به کشورها در دستیابی به اهداف کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای کمک می‌کند.

ابتکارات منطقه‌ای در حال حاضر شتاب گرفته‌اند. در «چشم‌انداز ۲۰۴۵ آسه‌آن» و تمدید آتی «برنامه اقدام آسه‌آن برای همکاری در زمینه انرژی»، تأکید ویژه‌ای بر توسعه انرژی پاک شده است. هم‌چنین، هشت کشور از ده عضو «آسه‌آن»، اهداف کربن صفر خالص را اعلام کرده‌اند. ابزارهای سیاستی مانند مزایده‌های رقابتی و قراردادهای خرید مستقیم برق در سراسر منطقه برای تسریع پذیرش انرژی‌های تجدیدپذیر در حال گسترش هستند.

این گزارش تأکید می‌کند: چالش‌های کوتاه‌مدت ناشی از افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر متغیر، با اقدامات اثبات‌شده و کم‌هزینه قابل مدیریت است. امروزه، همه کشورهای «آسه‌آن» به جز «ویتنام» در مراحل اولیه یکپارچه‌سازی تجدیدپذیرهای متغیر قرار دارند؛ مرحله‌ای که در آن تأثیرات بر سیستم برق هم‌چنان محدود است. اقدامات عملی، مانند آزادسازی انعطاف‌پذیری در نیروگاه‌های موجود، بهبود پیش‌بینی، به‌روزرسانی و نوسازی نظارت بر شبکه، بدون نیاز به اصلاحات اساسی در سیستم قابل اجرا هستند. گسترش پاسخگویی بار از طریق سیستم‌های تهویه مطبوع هوشمند، شارژ خودروهای برقی و ذخیره‌سازی، می‌تواند ضمن کاهش قبض مصرف‌کنندگان، به یکپارچه‌سازی بیشتر کمک کند. این گزارش در نشست عمومی سطح بالای «مجمع تجاری انرژی آسه‌آن» در تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵ در «کوالالامپور» ارائه خواهد شد.

«آژانس بین‌المللی انرژی» با درک نقش حیاتی «جنوب شرق آسیا» در شکل‌دهی به روندهای جهانی انرژی، اخیراً «مرکز همکاری منطقه‌ای آژانس بین‌المللی انرژی» را در «سنگاپور» افتتاح کرده است. این مرکز، نخستین دفتر «آژانس» در خارج از مقر اصلی آن در «پاریس» است و بر پایه روابط دیرینه بنا شده و از منطقه در مقابله با چالش‌های فوری یکپارچه‌سازی انرژی‌های تجدیدپذیر، نوسازی شبکه و گذار انرژی حمایت می‌کند.