اقدامات سازمان بورس برای تسهیل تأمین مالی در سال نخست دولت چهاردهم

به گزارش صدای بورس،تصویب «قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت» در مجلس شورای اسلامی، زمینه‌ساز اصلاحات مهم در بازار سرمایه و تسهیل فرآیندهای تأمین مالی شد. بر همین اساس، سازمان بورس و اوراق بهادار اقدامات گسترده‌ای را در سال نخست دولت چهاردهم اجرایی کرده است.

کاهش زمان استفاده از حق تقدم و تسریع در فرآیند افزایش سرمایه

براساس اصلاح دستورالعمل مراحل زمانی افزایش سرمایه شرکت‌های سهامی عام ثبت‌شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار، مدت زمان استفاده از حق تقدم از ۶۰ روز به ۳۰ روز کاهش یافت. هم‌چنین زمان کل فرآیند افزایش سرمایه این شرکت‌ها از ۱۹۰ روز مهلت قانونی (به‌علاوه ۴۵ روز تمدید) به ۸۰ روز با امکان تمدید ۲۲ روز کاهش پیدا کرد. این اقدام به تسهیل و تسریع جذب منابع مالی برای شرکت‌های بورسی منجر شده است.

اصلاح دستورالعمل‌های مرتبط با تأمین مالی و بازار سرمایه

به استناد بند «الف» ماده ۲۰ قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها، دستورالعمل تأمین مالی در زنجیره تأمین به پشتوانه اسناد اعتباری در بورس‌های کالایی به تصویب وزارت اقتصاد رسید. بر اساس این اصلاح، شرکت بورس کالای ایران و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به سامانه عملیاتی «گام» بانک مرکزی متصل شدند. این اقدام، ضمن افزایش سهم اوراق گام به‌عنوان یکی از ابزارهای مهم تأمین مالی زنجیره تولید، موجب شفافیت در تسویه‌های اعتباری و جایگزینی احراز برخط اسناد به‌جای احراز دستی شده است.

بازنگری دستورالعمل‌های ثبت و عرضه اوراق بهادار

در اجرای قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها، بازبینی دستورالعمل‌های مرتبط با این قانون و دستورالعمل اجرایی ماده ۱۹ در حال انجام است. همچنین دستورالعمل نحوه حضور و اعمال حق رأی به‌صورت الکترونیک در مجامع عمومی، پس از نظرخواهی عمومی و بررسی در کمیته تدوین مقررات بازار سرمایه، به تصویب هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار رسیده و ابلاغ شده است.

راه‌اندازی ابزارهای جدید در بازار سرمایه

در حوزه نوآوری‌های مالی، اقداماتی هم‌چون پذیرش و راه‌اندازی معاملات گواهی سپرده شمش نقره در بورس کالای ایران بر اساس ماده ۲۱ قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت، اجرا شد. این پروژه در آذرماه ۱۴۰۳ با احداث خزانه فیزیکی تحت کنترل و نظارت بورس کالا برای ایجاد معاملات شفاف فلزات گران‌بها عملیاتی شد. هم‌چنین بازار قراردادهای آتی شمش نقره با همکاری گروه زرین به‌عنوان تأمین‌کننده نقره با کیفیت، برای توسعه بازار مشتقه در آذرماه ۱۴۰۳ آغاز به کار کرد.

گواهی‌های نوین برای توسعه پایدار

راه‌اندازی بازار گواهی صرفه‌جویی برق در بورس انرژی ایران به‌منظور کمک به رفع ناترازی انرژی و طراحی گواهی کاهش انتشار آلایندگی از دیگر اقدامات مهم بوده است. گواهی کاهش انتشار آلایندگی با تصویب در کمیته تخصصی فقهی بازار سرمایه، در قالب عقد بیع در بازار سرمایه قابل معامله است. هدف از این اوراق، تشویق صنایع به کاهش آلاینده‌ها و حفاظت از محیط‌زیست است.

رشد معاملات گواهی سپرده کالایی و رکوردشکنی در طلا

در سال ۱۴۰۳ بیش از ۳۵۰ هزار معامله گواهی سپرده کالایی با حجم بیش از ۲۰۷ میلیون واحد و ارزش معاملاتی بیش از ۳۶ هزار میلیارد تومان در بورس کالای ایران انجام شد. هم‌چنین در آبان‌ماه ۱۴۰۳، با ثبت معامله ۱.۷ تن شمش طلا به ارزش ۹.۸ هزار میلیارد تومان، رکورد تاریخی ماهانه معاملات گواهی سپرده شکسته شد. کالاهای دارای گواهی سپرده کالایی شامل شیشه، میلگرد، سیمان، برنج، زعفران، شمش نقره، شمش طلا و سکه طلا هستند.

نوآوری در معاملات پساب و اوراق مرابحه ارزی

معاملات پساب در بورس انرژی با عرضه ۷.۲ میلیون متر مکعب پساب شرکت فاضلاب استان تهران از ۱۵ آبان ۱۴۰۳ آغاز شد. این اقدام علاوه بر ایجاد شفافیت در قیمت‌گذاری، به توزیع عادلانه آب و ایجاد تعادل در عرضه و تقاضا کمک می‌کند. همچنین نخستین اوراق مرابحه ارزی کشور به ارزش ۵۰ میلیون یورو برای طرح بهسازی و احداث تأسیسات جمع‌آوری گازهای مشعل شرکت پالایش گاز بیدبلند خلیج فارس با عاملیت، ضمانت و تعهد پذیره‌نویسی بانک ملت و مشاوره شرکت تأمین سرمایه بانک ملت در آبان‌ماه ۱۴۰۳ منتشر شد.

افزایش حمایت از سهامداران خرد با ابزارهای نوین

اوراق اختیار فروش تبعی (همیار) توسط صندوق تثبیت بازار سرمایه برای سهامداران حقیقی با حداکثر پرتفولیوی ۵۰۰ میلیون تومان راه‌اندازی شد. هدف از این طرح، تضمین حداقل ۲۰ درصد بازده سالانه و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران خرد است.