نخستین صندوق پروژه نیروگاه خورشیدی در مسیر بازار سرمایه

به گزارش صدای بورس، این مراسم با هدف معرفی ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در صندوق پروژه نیروگاه خورشیدی و با حضور مدیران ارشد بازار سرمایه، نمایندگان انجمن‌های تخصصی و کارشناسان حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر برگزار شد.

تأکید بر توسعه منطقه‌ای و اقتضائات ملی

در ابتدای مراسم، رحمان بابازاده، بنیان‌گذار و رئیس هیئت مدیره گروه مالی فارابی، با تأکید بر رویکرد توسعه‌محور این مجموعه اظهار کرد: تمرکز گروه مالی فارابی همواره بر حوزه‌های مرتبط با نیاز کشور بوده و طی دو سال اخیر، این گروه با تمرکز بر حوزه انرژی به عنوان یکی از ضروری‌ترین عرصه‌های سرمایه‌گذاری، محصولاتی را ارائه کرده است.

وی افزود: با تلاش‌های مستمر همکاران گروه مالی فارابی و همراهی نهادهای بالادستی، بستر مشارکت عمومی در حوزه برق پاک فراهم شده است و با اجرای این پروژه در استان محروم سیستان و بلوچستان، گامی مهم در مسیر توسعه منطقه‌ای و رفع محرومیت رقم خواهد خورد.

بابازاده همچنین تصریح کرد: نه تنها اولویت‌های فراسازمانی مانع سودسازی این پروژه نشده است، بلکه به دلایلی همچون قیمت تمام‌شده مناسب، معافیت‌های مالیاتی و بهره‌وری بالا به‌واسطه شرایط محیطی مانند تابش آفتاب، این پروژه برای سرمایه‌گذاران جذابیت‌های ویژه‌ای دارد.

نقش بازار سرمایه در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

در ادامه نشست، محمود گودرزی، مدیرعامل شرکت بورس اوراق بهادار تهران با اشاره به اهمیت حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر بیان کرد: «رسالت اصلی نهادهای مالی در بازار سرمایه، تأمین مالی در بازار اولیه

برای مسائل و نیازهای اساسی کشور است؛ از این رو، ارائه نخستین صندوق پروژه در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر توسط گروه مالی فارابی گامی مهم در تحقق این امر محسوب می‌شود.

وی گفت: با توجه به بازدهی جذاب انرژی‌های تجدیدپذیر، امیدواریم این صندوق با حمایت بورس تهران به موفقیت چشمگیری دست پیدا کند.

گودرزی افزود: مطابق ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش‌بنیان، واحدهای تولیدی با مصرف انرژی بیش از یک مگاوات ملزم به سرمایه‌گذاری تدریجی سالانه از یک تا پنج درصد انرژی مصرفی خود در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر هستند و در غیر این صورت مشمول جریمه خواهند شد. شرکت بورس تهران برای تسهیل اجرای این قانون و جذب حداکثری سرمایه‌گذاری، پیشنهاد می‌دهد سرمایه‌گذاری واحدهای تولیدی در صندوق پروژه‌ها یا شرکت‌های سهامی فعال در حوزه انرژی‌های نو به عنوان معادل تعهدات قانونی آن‌ها لحاظ شود.

پیامدهای ناترازی برق و ضرورت سرمایه‌گذاری گسترده

سپس داوود مددی، رئیس هیئت مدیره انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران با اشاره به کسری ۱۷ هزار و ۵۰۰ مگاواتی برق در سال گذشته گفت: «در حال حاضر پیش‌بینی می‌شود این کسری در پیک مصرف به ۳۰ هزار مگاوات برسد و این امر خسارات اقتصادی جدی‌ای را به دنبال خواهد داشت.»

وی افزود: «۸۵ درصد نیروگاه‌های حرارتی کشور به گاز وابسته‌اند؛ در زمستان گذشته، کمبود ۳۰۰ میلیون مترمکعب گاز را شاهد بودیم. بنابراین، تا سال ۱۴۲۲ به تولید برق حدود ۲۰۰ هزار مگاواتی نیازمند خواهیم بود و این امر سرمایه‌گذاری ۸۳ میلیارد دلاری را می‌طلبد.»

مددی ادامه داد: «با راه‌اندازی تابلو سبز بورس، رغبت به سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر افزایش یافته است و فروش ۷۹۷ میلیون کیلووات‌ساعت برق تجدیدپذیر با قیمت‌گذاری آزاد تا سقف ۷ هزار تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت مورد توجه قرار گرفته است. همچنین با اختصاص ۵ میلیارد دلار سرمایه از سوی صندوق توسعه ملی به پروژه‌های تجدیدپذیر، شاهد رشد این صنعت خواهیم بود.»

بزرگ‌ترین گلوگاه: ضرورت تأمین مالی پروژه‌ها

در ادامه، امیر دودابی‌نژاد، معاون سرمایه‌گذاری و تنظیم مقررات سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) تصریح کرد: مهم‌ترین گلوگاه اجرای پروژه‌های انرژی، خصوصاً تجدیدپذیرها، بحث تأمین مالی است و بازار سرمایه یکی از ظرفیت‌هایی است که هنوز به اندازه کافی مورد توجه پروژه‌های انرژی‌محور قرار نگرفته است.

معرفی پروژه‌های نیروگاه خورشیدی و سناریوهای بازگشت سرمایه

در ادامه جلسه، احمد خلج، مدیر تأمین مالی شرکت سبدگردان فارابی با اشاره به ناترازی جدی برق در کشور گفت: در پایان برنامه ششم توسعه و در سال ۱۴۰۲، ظرفیت تولید برق تنها ۱.۷ درصد رشد داشت در حالی که تقاضا با رشد ۵.۸ درصدی روبه‌رو بود. در تابستان سال گذشته، اوج تقاضای برق کشور حدود ۸۰ هزار مگاوات اما ظرفیت عملی تولید ۵۸ تا ۶۱ هزار مگاوات بود که منجر به ناترازی ۱۸ تا ۲۰ هزار مگاواتی شد.

وی افزود: نیروگاه خورشیدی به علت صرفه اقتصادی و پیشرفت‌های فنی، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است؛ از این رو ساخت ۶۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در قالب سه نیروگاه ۲۰ مگاواتی در شمال استان سیستان و بلوچستان و در مناطق گوهرکوه، خاش و میرجاوه در دستور کار قرار دارد.

خلج تصریح کرد: مجری این طرح، مجموعه راهبرد آریا است که با تجربه موفق در طراحی، تأمین و اجرای نیروگاه‌های خورشیدی از جمله پروژه‌های نور، سما و گراغه، کارنامه درخشانی دارد.

در خصوص نیروگاه گوهرکوه گفت: این پروژه در کیلومتر ۱۲۰ جاده زاهدان-خاش با ظرفیت ۲۰ مگاوات قرار دارد و فاصله آن تا پست سراسری انتقال نیرو کمتر از ۵ کیلومتر است. ۳۰ هکتار زمین اختصاص یافته به این نیروگاه به مدت ۲۰ سال اجاره شده است. مطابق قرارداد با ساتبا، نرخ فروش برق در ۶ سال اول ۶.۹ سنت به ازای هر کیلووات‌ساعت تعیین شده و پس از آن، قیمت برق در تابلوی سبز بورس انرژی مشخص خواهد شد. برآورد سالانه تولید برق این نیروگاه، ۴۱ میلیون کیلووات ساعت است.

خلج درباره نیروگاه میرجاوه گفت: این نیروگاه میان شهرهای میرجاوه و زاهدان با توان تولیدی ۲۰ مگاوات ساخته خواهد شد و همچون نیروگاه قبلی، فاصله‌ای نزدیک به پست سراسری انتقال نیرو و زمینی ۳۰ هکتاری با اجاره ۲۰ ساله دارد. فروش برق این نیروگاه به‌طور کامل از طریق تابلوی برق سبز بورس انرژی انجام خواهد شد و تولید سالانه آن در حدود ۴۱ میلیون کیلووات ساعت برآورد می‌شود.

در مورد نیروگاه خاش نیز عنوان کرد:

این مجموعه بین شهرهای خاش و زاهدان قرار گرفته و دارای زمینی ۳۰ هکتاری با اجاره ۲۰ ساله است که تنها ۱.۵ کیلومتر تا پست سراسری فاصله دارد. ظرفیت آن ۲۰ مگاوات و برآورد تولید سالانه برقش ۴۲ میلیون کیلووات ساعت است که مانند نیروگاه میرجاوه، به‌صورت کامل از طریق عرضه در تابلوی برق سبز بورس انرژی فروخته می‌شود.

مدیر تأمین مالی سبدگردان فارابی ادامه داد: برای بررسی نرخ فروش برق، سه سناریو لحاظ شده است: حالت محتمل، خوشبینانه و بدبینانه. در حالت محتمل، پیش‌بینی می‌کنیم تا نرخ فروش نیروگاه گوهرکوه طی شش سال اول ۶.۹ سنت و در ۱۴ سال بعد ۶.۱ سنت و نیروگاه میرجاوه و خاش ۶.۱ سنت باشد که بازده داخلی سرمایه ۵۴.۱ درصد و دوره بازگشت سرمایه ۲.۸۵ سال باشد.

او افزود: در حالت خوش‌بینانه، نرخ فروش گوهرکوه پس از شش سال نخست به ۷.۴۸ سنت می‌رسد و نیروگاه‌های میرجاوه و خاش نیز با این نرخ فروش مواجه می‌شوند و به نرخ بازده داخلی ۵۹.۲ درصد می‌رسیم. در حالت بدبینانه، این نرخ به ۵ سنت محدود می‌شود و نرخ بازده داخلی به ۴۹.۸ درصد خواهد رسید.

خلج در پایان گفت: این صندوق برای سرمایه‌گذارانی مناسب است که افق سرمایه‌گذاری بلندمدت دارند. انتظار داریم با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، پذیره‌نویسی صندوق در هفته اول تیرماه اجرایی شود.