دامنه نوسان و عدم رعایت معاملات منصفانه در بورس

دامنه نوسان و حجم مبنا همواره از موضوعات مهم در حوزه زیرساختارهای بازار سرمایه محسوب می‌شوند و پیش از اصلاح آنها نیازمند پایش مستمر هستیم و نیز ضرورت دارد به صورت پویا با عواملی که مانع نقدشوندگی هرچه بیشتر بازار سرمایه هستند مقابله شود و این موانع از پیش رو برداشته شوند.
هدف مدیران بازار سرمایه فقط باید افزایش نقدشوندگی و حجم معاملات باشد و در شرایط کنونی محدودیت دامنه نوسان و وجود حجم مبنا به زیان بورس و نقدینگی موجود در آن است. یکی از خصایص و ویژگی‌های بازار سرمایه نسبت به دیگر بازارها همان نقدشوندگی است اما وقتی دامنه نوسان محدود شود و یا حجم مبنای بالا وجود داشته باشد، با این کار چنین خصیصه و ویژگی مهم از بازار سرمایه ستانده خواهد شد و دیگر توان رقابت با سایر بازارها را نخواهد داشت. در اصل حجم مبنا و دامنه نوسان اجازه نمی‌دهند قیمت سهام تعدیل و واقعی شوند و ادامه این روند از جذابیت سهام می‌کاهد.
از سوی دیگر وقتی دامنه نوسان را محدود می‌کنیم منجر به شکل‌گیری انباشت سفارش در سطوح مختلف قیمتی می‌شود که به عبارتی به صف‌های خرید و فروش معروف هستند و تسری نوسان به روزهای کاری بعدی را به همراه خواهد داشت.باید به متعادل شدن بازار سرمایه کمک کرد و موانعی را که در این عرصه وجود دارند برطرف ساخت. به طور کلی و از دیدگاه نظری ضرورت دارد دامنه نوسان افزایش پیدا کند و حجم مبنا کاهش یابد یا اینکه به کل حذف شود البته میزان افزایش دامنه نوسان نیازمند پایش بازار سرمایه است؛ چون هر بازاری با توجه به قواعد و سطح کارایی‌اش نیاز به یک روش مناسب به عنوان ساختار و زیرساختار دارد. به عبارت بهتر نباید دامنه نوسان و حجم مبنای ثابت را برای همه نمادها و گروه‌ها مدنظر داشت؛ زیرا شرایط هر نماد و بازار با هم متفاوت هستند و به همین دلیل ضرورت دارد به صورت دوره‌ای این موضوع مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
امروز موضوع دامنه نوسان به یک موضوع حیثیتی تبدیل شده و خیلی از دلایل مؤثر بر بازار، نوسانات و روندهای مثبت و منفی را به آن گره زده‌اند؛ این موضوعات قاعدتاً جز اینکه اتفاقات درون بازار و عرضه و تقاضای بازار را به مسئولیت مدیران بازار سرمایه گره نزنند و ربط ندهند هیچ فایده دیگری ندارد. مدیران بازار سرمایه باید کاری کنند که معاملات بیشتری انجام شود، دستکاری در قیمت‌ها به حداقل برسد و استفاده از اطلاعات پنهان به کمترین حد خود نزول یابد و به طور کلی معاملات منصفانه‌ای در بورس شکل بگیرند.
امروز نسبت به دامنه نوسان سه درصدی نوعی اجماع به وجود آمده و خیلی‌ها موافق آن هستند ولی باید گفت دامنه نوسان بالا یا دامنه نوسان پایین باید در شرکت‌ها به صورت پویا پیگیری شود چون این موضوع مهم در خصوص هر نمادی متفاوت است و از سوی دیگر حجم مبنا نباید به عاملی برای کنترل قیمت سهم مورد استفاده قرار نگیرد.

روح‌ا... حسینی مقدم - کارشناس بازار سرمایه

شماره ۵۷۶ هفته نامه اطلاعات بورس