توسعه زیرساخت‌ها و تنوع‌بخشی به درآمد کارگزاری‌ها در دستور کار

به گزارش صدای بورس، نشست خبری حسن رضایی‌پور، دبیرکل کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار، به مناسبت روز خبرنگار برگزار شد و در جریان آن مهم‌ترین اقدامات کانون در دوره تعطیلی و بازگشایی بازار سرمایه، وضعیت درآمدی کارگزاری‌ها، ضرورت توسعه زیرساخت‌های صنعت، برنامه‌های تنوع‌بخشی به درآمد کارگزاری‌ها و همچنین برنامه‌های آموزشی و رسانه‌ای این کانون تشریح شد.
رضایی‌پور با تبریک روز خبرنگار، سال گذشته را یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های بازار سرمایه عنوان کرد و گفت: خبرنگاران و فعالان حوزه اطلاع‌رسانی در سخت‌ترین شرایط کاری به رسالت خود در اطلاع‌رسانی به ذی‌نفعان و سرمایه‌گذاران ادامه دادند. به گفته وی، کانون کارگزاران نیز در این دوره با مجموعه‌ای از تحولات و اتفاقات مواجه شد و تلاش کرد ضمن حفظ ارتباط میان ارکان بازار، نقش خود را در مدیریت شرایط ایفا کند.
دبیرکل کانون کارگزاران با اشاره به عملکرد این نهاد در دوره تعطیلی بازار اظهار داشت: کمیته‌های سازش کانون به‌صورت منظم برگزار شد و حتی یک جلسه نیز به تعویق نیفتاد. همچنین با وجود تعطیلی بازار، زیرساخت پاسخگویی و شبکه آموزشی کانون به‌صورت آنلاین فعال بود و شبکه ایجادشده برای استخدام نیز به کارکنانی که در شرایط سخت بازار با تعدیل یا خروج از شرکت‌های خود مواجه شده بودند، کمک کرد تا با کمترین آسیب به سایر شرکت‌ها معرفی شوند؛ در نتیجه خروج نیرو از شبکه کارگزاری در این دوره بسیار محدود بود.
وی افزود: در دوره تعطیلی و بازگشایی مجدد بازار، کانون کارگزاران به‌عنوان واسطه میان ذی‌نفعان، سرمایه‌گذاران و بازار سرمایه عمل کرد و نظرات فعالان بازار را به‌صورت مکتوب و آنلاین جمع‌آوری و به سازمان بورس منتقل کرد. این تصمیم‌گیری‌ها با مشارکت حدود ۸۰ درصد بازار انجام شد و مدیریت شرایط تعطیلی و بازگشایی نیز با همکاری سازمان بورس و سایر ارکان بازار پیش رفت.
رضایی‌پور با بیان اینکه کارگزاری‌ها با وجود وابستگی درآمدی به کارمزد معاملات، از تداوم تعطیلی بازار تا زمان ایجاد آرامش حمایت کردند، گفت: بازگشایی بازار با شرایط مطلوبی انجام شد و این روند تاکنون ادامه داشته است. وی همچنین با اشاره به تغییر رفتار سرمایه‌گذاران پس از بازگشایی بازار اظهار داشت: نقش گزارش‌های تحلیلی پررنگ‌تر شده و بررسی رفتار سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد وزن تحلیل بنیادی در تصمیم‌گیری‌ها افزایش یافته و تأثیرپذیری از اخبار کاهش پیدا کرده است.
دبیرکل کانون کارگزاران تأکید کرد: بازار سرمایه با سرعت زیادی در حال تغییر است و روزانه ابزارهای مالی و تحولات جدیدی در آن شکل می‌گیرد؛ بنابراین فضای رسانه‌ای بازار نیز باید بتواند این تحولات را به‌صورت جامع و ۳۶۰ درجه پوشش دهد. به گفته وی، استفاده از هوش مصنوعی و داده‌های موجود می‌تواند زمینه تولید گزارش‌های عمیق‌تر و افزایش کیفیت تحلیل و اطلاع‌رسانی در بازار سرمایه را فراهم کند.
وی همچنین از طراحی برنامه‌های آموزشی جدید برای فعالان رسانه‌ای خبر داد و گفت: ساختارهای نوین، ابزارهای جدید و تغییرات فضای مجازی، شیوه اطلاع‌رسانی و انتشار اخبار را تغییر داده‌اند و الگوریتم‌های جدید انتشار و وایرال شدن محتوا نیز نیازمند به‌روزرسانی مهارت‌های رسانه‌ای است. بر همین اساس، کارگروه راهبری آموزش کانون طراحی دوره‌های آموزشی مرتبط با این حوزه را در دستور کار قرار داده است.
در همین رابطه علیرضا نجفی، مدیر روابط عمومی کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار، از برگزاری «بوت‌کمپ خبرنگار حرفه‌ای» خبر داد و اظهار داشت: این دوره با هدف ارتقای مهارت‌های رسانه‌ای و با همکاری کانون آموزش و مشاوره و همچنین سردبیران و مدیران مسئول رسانه‌ها طراحی شده است. این بوت‌کمپ پنج‌شنبه ۱۲ شهریورماه برگزار خواهد شد و خبرنگاران و تولیدکنندگان محتوای اقتصادی، بورسی، بانکی و بیمه‌ای، فعالان روابط عمومی و علاقه‌مندان به حوزه رسانه می‌توانند در آن شرکت کنند.
نجفی افزود: این دوره در قالب ۲۴ ساعت آموزش تخصصی طی شش هفته و هر هفته چهار ساعت برگزار می‌شود و کلاس‌ها به‌صورت حضوری و آنلاین و با رویکرد کارگاه‌محور و مبتنی بر کیس‌استادی‌های عملی خواهد بود. شش سرفصل «تجزیه و تحلیل و اجرای حرفه‌ای خبر»، «ارتباطات حرفه‌ای در رسانه»، «کاربرد هوش مصنوعی در رسانه»، «سوژه‌یابی و تحلیل داده‌های مالی»، «موبایل‌گرافی و تولید محتوا» و «دیجیتال‌مارکتینگ در رسانه» برای این دوره در نظر گرفته شده است.
در ادامه نشست، رضایی‌پور با اشاره به وضعیت درآمدی صنعت کارگزاری اظهار داشت: پیش از بررسی درآمد کارگزاری‌ها باید به نیازهای زیرساختی این شبکه توجه کرد. به گفته وی، از سال ۱۳۹۹ و پس از محدود شدن درآمدهای کارگزاری‌ها و تمرکز بیشتر بر درآمد کارمزدی، در پنج تا شش سال گذشته سرمایه‌گذاری متناسبی در زیرساخت شبکه کارگزاری با توجه به توسعه بازار انجام نشده است.
وی افزود: محدودیت درآمدی کارگزاری‌ها تنها این شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار نداده و شرکت‌های نرم‌افزاری و سایر مجموعه‌هایی که از این درآمد برای توسعه زیرساخت‌های خود استفاده می‌کنند نیز با چالش مواجه شده‌اند. رضایی‌پور تأکید کرد که پیش از بحث درباره افزایش درآمد، باید نیاز توسعه‌ای صنعت مورد توجه قرار گیرد.
دبیرکل کانون کارگزاران با اشاره به بسته پیشنهادی افزایش کارمزدها گفت: سال گذشته با همراهی سازمان بورس و پشتوانه تیم کارشناسی، بسته‌های کارمزدی متناسب با تورم در حوزه اوراق بهادار به سازمان بورس پیشنهاد شد که به تصویب و ابلاغ رسید. به گفته وی، این اقدام به پایداری شبکه کارگزاری کمک کرد و کارگزاری‌ها حتی در شرایط جنگ توانستند فعالیت خود را حفظ کنند.
رضایی‌پور همچنین از ارائه بسته مشابهی برای کارمزد معاملات در بورس کالا خبر داد و گفت: بررسی‌های فنی و کارشناسی این پیشنهاد تقریباً به پایان رسیده و در انتظار تصویب و ابلاغ هیئت‌مدیره سازمان بورس است. وی با اشاره به اهمیت توسعه بازار برق و بورس انرژی اظهار داشت: با توجه به ناترازی انرژی و برنامه دولت برای استفاده بیشتر از ظرفیت بورس انرژی، سرمایه‌گذاری سریع در زیرساخت و شبکه کارگزاری ضروری است و افزایش کارمزد در این حوزه برای تداوم توسعه صنعت اهمیت حیاتی دارد.
وی در ادامه از تلاش کانون برای متنوع‌سازی منابع درآمدی کارگزاری‌ها خبر داد و گفت: درآمد کارمزدی نباید تنها منبع درآمد این شرکت‌ها باشد. در همین راستا، پیشنهادهایی در حوزه مدیریت دارایی، خدمات ارزش افزوده، مشاوره سرمایه‌گذاری، کارگزار معامله‌گر و همچنین فعالیت در حوزه رمزارز و دارایی‌های دیجیتال به سازمان بورس ارائه شده است.
رضایی‌پور درباره مدیریت دارایی توضیح داد: کارگزاری‌ها می‌توانند از منابع مشتریان خود خدمات مدیریت دارایی ارائه کنند، بدون آنکه مشتری برای استفاده از این خدمات دغدغه جابه‌جایی منابع یا تغییر نهاد مالی داشته باشد. همچنین در حوزه خدمات ارزش افزوده، پلتفرم‌های کارگزاری می‌توانند قابلیت‌های تحلیلی و گزارش‌های تخصصی متنوعی را در اختیار مشتریان قرار دهند که این موضوع می‌تواند به یکی از منابع درآمدی جدید صنعت تبدیل شود.
وی همچنین ورود بازار سرمایه به حوزه دارایی‌های دیجیتال و رمزارز را یک فرصت مهم دانست و تأکید کرد: این حوزه نیازمند همکاری سازمان بورس، نهادهای مالی و کانون کارگزاران است و می‌تواند در آینده به سبد درآمدی کارگزاری‌ها اضافه شود.
دبیرکل کانون کارگزاران همچنین از تصویب و اجرای مدیریت دارایی و پیگیری دو مجوز «مشاور سرمایه‌گذاری» و «کارگزار معامله‌گر» خبر داد و گفت: این ابزارها می‌توانند ظرفیت درآمدی شبکه کارگزاری را افزایش داده و زمینه توسعه خدمات جدید را فراهم کنند.
رضایی‌پور با اشاره به اهمیت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های فناوری گفت: هدف این است که درآمدهای جدید در خود بازار باقی بماند و صرف توسعه شبکه کارگزاری شود. وی یکی از ریسک‌های مهم بازار را وابستگی به تعداد محدودی شرکت ارائه‌دهنده خدمات نرم‌افزاری دانست و تأکید کرد: باید به سمتی حرکت کنیم که هر کارگزاری زیرساخت و نرم‌افزار مستقل خود را داشته باشد تا ریسک اختلال گسترده در فعالیت بازار کاهش پیدا کند.
وی افزود: با توسعه بازارهای جدید و احتمال ورود رمزارز و دارایی‌های دیجیتال به بازار سرمایه، نیاز به زیرساخت‌های قدرتمند بلاک‌چین، الزامات فنی و امنیتی افزایش خواهد یافت و این موضوع نیازمند سرمایه‌گذاری جدی در شبکه کارگزاری است.
دبیرکل کانون کارگزاران همچنین درباره صورت‌های مالی کارگزاری‌ها گفت: پس از پایان مهلت بارگذاری صورت‌های مالی، بیش از ۵ درصد کارگزاری‌ها صورت‌های مالی خود را بارگذاری کرده‌اند و کانون نیز در کمتر از ۴۸ ساعت این صورت‌ها را به داده‌های قابل بررسی تبدیل کرده و در حال تهیه گزارش جامع از وضعیت مالی صنعت کارگزاری است.
وی با انتقاد از برخی برداشت‌های رسانه‌ای از ارقام صورت‌های مالی اظهار داشت: بخشی از درآمد ثبت‌شده در صورت‌های مالی مربوط به درآمد سرمایه‌گذاری است و ارتباطی با درآمد کارمزدی ندارد. به گفته رضایی‌پور، در یکی از گزارش‌های اخیر ارقام درآمدی کارگزاری‌ها به شکل قابل‌توجهی بزرگ‌نمایی شده بود و حدود ۷۵ درصد از رقم مورد اشاره مربوط به درآمد سرمایه‌گذاری بوده است؛ بنابراین تحلیل صورت‌های مالی کارگزاری‌ها صرفاً با نگاه به یک عدد نمی‌تواند تصویر دقیقی از وضعیت واقعی صنعت ارائه دهد.
رضایی‌پور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه و تحولات پس از آن، اظهار داشت: تجربه جنگ ۱۲ روزه موجب شد در مواجهه با شرایط جدید، ارتباط میان شبکه کارگزاری و سازمان بورس سریع‌تر شکل بگیرد. پس از وقوع بحران نیز این ارتباط به‌صورت مستمر ادامه یافت تا مسائل و نیازهای شبکه کارگزاری به سازمان منتقل شود.
وی افزود: در جریان تعطیلی بازار، حتی با وجود دشواری‌های عملیاتی، فرآیندهای تسویه و فعالیت‌های ضروری شبکه انجام شد و بازار اوراق درآمد ثابت نیز پایداری خود را حفظ کرد. همچنین بورس کالا و بورس انرژی پس از شروع مجدد فعالیت، توانستند روند عملیاتی خود را ادامه دهند.
دبیرکل کانون کارگزاران در پایان تأکید کرد: توسعه شبکه کارگزاری و تقویت زیرساخت‌های آن یکی از محورهای اصلی برنامه‌های کانون است و افزایش درآمدهای پایدار، تنوع‌بخشی به منابع درآمدی، توسعه خدمات ارزش افزوده و سرمایه‌گذاری در فناوری باید به‌صورت همزمان دنبال شود تا شبکه کارگزاری بتواند پاسخگوی نیازهای رو به رشد بازار سرمایه و ابزارهای جدید مالی باشد.
در این نشست همچنین بر ضرورت دسترسی رسانه‌ها به داده‌های بازار تأکید شد و فعالان رسانه‌ای خواستار تسهیل دسترسی به آمار عملکرد کارگزاری‌ها شدند؛ موضوعی که می‌تواند زمینه تحلیل دقیق‌تر عملکرد این صنعت و تولید محتوای داده‌محور در رسانه‌های تخصصی بازار سرمایه را فراهم کند.