به گزارش صدای بورس،عرضههای اولیه در بازار سرمایه ایران برای سالها بهعنوان یکی از کمریسکترین گزینههای سرمایهگذاری شناخته میشدند؛ فرصتی که معمولاً با سودهای سریع و نسبتاً مطمئن همراه بود و توجه گسترده سرمایهگذاران خرد را به خود جلب میکرد.
با این حال، بررسی عملکرد عرضههای اولیه از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا ابتدای تیرماه ۱۴۰۵ (با حذف موارد غیرقابل اتکا) نشان میدهد این تصویر در حال تغییر است و این ابزار سرمایهگذاری بهتدریج وارد فاز جدیدی شده است.
بر اساس دادههای موجود، در این بازه زمانی ۲۴ عرضه اولیه قابل تحلیل در بازار سرمایه انجام شده که میانگین بازدهی آنها در محدوده حدود ۵۰ درصد قرار دارد. نکته قابلتوجه آن است که تمامی این عرضهها همچنان بازدهی مثبت دارند و هیچیک از آنها با در نظر گرفتن قیمتهای فعلی به محدوده زیان نرسیدهاند. با این حال، پراکندگی بازدهیها قابلتوجه است و اختلاف معناداری میان عملکرد نمادها دیده میشود. دامنه بازدهیها از سطوح پایینتر تا بازدهیهای بسیار بالا امتداد دارد که نشان میدهد تجربه سرمایهگذاران در این عرضهها یکسان نبوده است. این موضوع بیانگر آن است که اگرچه اصل سودده بودن عرضههای اولیه همچنان برقرار است، اما میزان سودآوری بهشدت به انتخاب نماد و زمانبندی وابسته شده است.
بازدهی عرضههای اولیه بر اساس قیمت عرضه محاسبه میشود، نه بر اساس بیشترین قیمتی که سهم در ادامه مسیر تجربه کرده است. به همین دلیل، ممکن است یک سهم در مقطعی رشد قابلتوجهی را ثبت کرده و سپس وارد فاز اصلاح شود، اما همچنان نسبت به قیمت عرضه اولیه در محدوده سود باقی بماند. بخش قابلتوجهی از عرضههای اولیه پس از رشدهای ابتدایی که عمدتاً ناشی از تقاضای بالا، محدودیت عرضه و فضای هیجانی روزهای نخست است وارد دوره اصلاح قیمتی شدهاند. این اصلاحها در برخی موارد باعث کاهش قیمت نسبت به سقفهای ثبتشده شده، اما این کاهش به معنای از بین رفتن بازدهی نیست. در واقع، بسیاری از نمادها با وجود افت از اوج قیمتی، همچنان فاصله قابلتوجهی با قیمت عرضه اولیه دارند و در محدوده سود معامله میشوند. این موضوع یکی از مهمترین نکاتی است که میتواند موجب برداشت اشتباه در میان سرمایهگذاران شود؛ بهطوری که کاهش قیمتهای اخیر در نگاه اول ممکن است بهعنوان زیان تلقی شود، در حالی که در عمل تنها بخشی از رشد اولیه تعدیل شده است. از منظر محل عرضه نیز بررسیها نشان میدهد بخشی از عرضههای با بازدهی بالا در بازار فرابورس انجام شدهاند، هرچند این موضوع بهتنهایی معیار قطعی برای قضاوت نیست و بیشتر به ویژگیهای بنیادی شرکتها و نحوه ارزشگذاری آنها بازمیگردد.
در مجموع، دادههای این دوره نشان میدهد عرضههای اولیه همچنان یکی از گزینههای جذاب سرمایهگذاری در بازار سرمایه هستند، اما دیگر نمیتوان آنها را بهعنوان فرصتهایی با سود یکنواخت و قابل پیشبینی در نظر گرفت. افزایش فاصله میان بازدهیها و شکلگیری اصلاحهای قیمتی، بیانگر آن است که این بازار وارد مرحلهای شده که در آن، تحلیل و انتخاب آگاهانه اهمیت بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده است. در شرایط فعلی، سرمایهگذاران برای بهرهمندی از فرصتهای عرضه اولیه باید علاوه بر توجه به شرایط کلی بازار، به بررسی دقیقتر متغیرهای بنیادی، چشمانداز سودآوری و نحوه ارزشگذاری شرکتها بپردازند؛ چرا که در فضای جدید، صرف حضور در عرضه اولیه لزوماً به معنای کسب بازدهی بالا نخواهد بود.
-
غزل غفاریان - خبرنگار
- شماره ۶۳۴ هفته نامه اطلاعات بورس
نظر شما