چرا بورس همچنان تعطیل مانده است؟

به گزارش صدای بورس،با آغاز حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند سال گذشته، سازمان بورس و اوراق بهادار تصمیم به تعطیل کردن بورس گرفت. این اقدام به‌عنوان یک واکنش اضطراری برای حفظ امنیت سرمایه‌گذاران و جلوگیری از نوسانات شدید قیمت‌ها انجام شد.

در روزهای گذشته نیز حملات هدفمندی از سوی دشمن به برخی از شرکت‌های بورسی، به‌ویژه صنایع کلیدی مانند شرکت‌های فولادی و پتروشیمی که به‌عنوان ستون‌های مهم اقتصاد کشور شناخته می‌شوند انجام شده است. این حوادث، نگرانی‌های فراوانی را در میان سرمایه‌گذاران، تحلیلگران و نهادهای نظارتی برانگیخته و سؤالاتی اساسی درباره مدت‌زمان ادامه تعطیلی بازار را مطرح می‌کند.

صنایع پتروشیمی و فلزات به دلیل ارزآوری، در تقویت کلی اقتصاد نقش اساسی دارند

سجاد بوربور، کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اهمیت جایگاه صادرات غیرنفتی در کشور گفت: «صنایع پتروشیمی و فولاد در اقتصاد ایران جایگاه مهمی دارند. در صادرات غیرنفتی، صنعت فلزات اساسی نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند و پتروشیمی نیز به‌عنوان یک صنعت کلیدی، ارزآوری قابل توجهی داشته است.»

بوربور ادامه داد: «در سال‌های گذشته که اقتصاد ایران با تحریم‌های متنوعی مواجه بود، صنایع پتروشیمی و فلزات بودند که به اقتصاد کمک کردند تا بتواند تعادل مالی خود را نسبتا حفظ کند. بنابراین، این دو صنعت نه تنها در صادرات غیرنفتی بلکه در تقویت کلی اقتصاد نقش اساسی دارند.»

حمله به شرکت‌های فولادی و پتروشیمی ارزآوری را کاهش می‌دهد

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: «در حال حاضر می‌بینیم که جنگ به‌گونه‌ای پیش رفته که سه شرکت فولادی مهم فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و فولاد آلیاژی ایران تحت حملات شدیدی قرار گرفته‌اند. همچنین گفته می‌شود فولاد مبارکه حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد از توان تولیدی خود را از دست داده و فولاد خوزستان توقف تولید داشته است.»

بوربور افزود: «درباره شرکت‌های پتروشیمی اطلاعات دقیقی نداریم، اما می‌دانیم که منطقه ویژه پتروشیمی ایران به‌طور گسترده‌ای تخلیه شده و احتمال آسیب بیشتر به این صنایع وجود دارد. این وضعیت باعث کاهش شدید ارزآوری می‌شود و پیش‌بینی می‌کنیم که این روند ادامه یابد و شاید حتی به پارس جنوبی نیز سرایت کند؛ در این صورت نیروگاه‌های برق نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند.» وی تاکید کرد: «در نتیجه این حملات، ارزآوری کاهش می‌یابد، قیمت دلار بازار آزاد بالا می‌رود و تورم به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.»

رشد قیمت دلار در میان‌مدت و بلندمدت باعث افزایش تورم و به تبع آن، رشد اسمی بورس می‌شود

بوربور ادامه داد: «تورم در کشور دو عامل اصلی دارد؛ کاهش رشد اقتصادی و افزایش نقدینگی. در شرایط جنگی فعلی، هم کاهش رشد اقتصادی و هم افزایش نقدینگی وجود دارد که باعث تشدید تورم می‌شوند. رشد قیمت دلار نیز این تورم را مضاعف می‌کند و به‌طور اسمی در میان‌مدت و بلندمدت باعث رشد بورس می‌شود.»

او بیان کرد: «رشد دلار بلافاصله بر قیمت طلا تاثیر می‌گذارد، چه این رشد به دلیل ترس از جنگ باشد یا به خاطر افزایش رشد نقدینگی (تورم). اما اگر به دلیل جنگ دلار رشد کند، بورس از این رشد می‌ترسد و با وجود آنکه متغیرهای بنیادی دلار در میان‌مدت و بلندمدت از رشد دلار حمایت کرده، بورس در کوتاه‌مدت افت می‌کند، زیرا بورس از جنگ می‌ترسد ولی بدون شک در بلندمدت با تعدیل شرایط جنگی بر اساس متغییرهای بنیادی در مسیر رشد اسمی قرار خواهد گرفت.»

بوربور افزود: «اما این جنگ قرار نیست تا ابد ادامه پیدا کند و قطعا تعدیل می‌شود؛ در آن زمانی که جنگ به تعادل برسد و سایه آن از سر کشور برداشته شود، شاهد آثار افزایش نرخ ارز بر بورس خواهیم بود.»

در شرایط بحرانی مانند وضعیت فعلی کشور، تعطیلی بورس تصمیم عاقلانه‌ای است

بوربور ادامه داد: «در شرایط بحرانی مانند وضعیت فعلی کشور، تعطیلی بورس تصمیم عاقلانه‌ای است، زیرا هیچ تحلیلی وجود ندارد و آینده جنگ نامشخص است؛ جنگ متغیری است که قابل پیش‌بینی نیست و همین مساله سبب غیرقابل پیش‌بینی شدن اقتصاد می‌شود. در نتیجه تعطیلی بورس تا زمانی که شرایط به تعادل برسد تصمیم درستی است.»

اگر سازمان بورس در شرایط فعلی تصمیم بگیرد که بورس را باز کند، آثار منفی شدیدی بر شاخص‌ها خواهد داشت

این کارشناس بازار سرمایه گفت: «در شرایط فعلی، اگر سازمان بورس تصمیم بگیرد که بورس را باز کند، آثار منفی شدیدی بر شاخص‌ها خواهد داشت. با توجه به آسیب‌های جدی به صنایع کلیدی مانند فولاد و پتروشیمی، تقریبا تمام سهام‌ها به‌صورت قرمز ظاهر می‌شوند و افت شدید قیمت‌ها رخ می‌دهد.»

بوربور افزود: «نبود اطمینان در خصوص وضعیت جنگ باعث می‌شود سرمایه‌گذاران به‌سرعت از بازار خارج شوند؛ صف‌های فروش گسترده شکل می‌گیرد و فشار فروش به‌گونه‌ای است که «دریای خون» در بورس ایجاد می‌شود.»

وزن ریسک‌های نظامی و سیاسی از متغیرهای مثبت موجود، بیشتر است

این کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: «به نظر نمی‌رسد این جنگ خیلی طولانی شود؛ به همین دلیل، تصمیم موقت برای بسته نگه داشتن بازار می‌تواند معقول باشد تا زمانی که شرایط واضح‌تر شود و یک چارچوب پیش‌بینی‌پذیر برای پایان یا کاهش شدت جنگ تدوین گردد.»

او در پایان گفت: «در حال حاضر نبود قطعیت بسیار بالاست و آینده بازار بورس به‌طور قابل اتکایی، پیش‌بینی‌پذیر نیست. اگرچه برخی متغیرهای مثبت وجود دارند که می‌توانند بورس را جذاب کنند، ولی وزن ریسک‌های نظامی و سیاسی به‌مراتب بیشتر است که بازده مورد انتظار را افزایش داده و تمایل به خروج سرمایه‌گذاران را تقویت می‌کند و معنی آن افت با اهمیت بازار سرمایه در وضعیت جنگی است.»