نبرد صندوق‌های درآمد ثابت برای جذب نقدینگی

به گزارش صدای بورس، معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت در بازار سرمایه ایران در روز جاری با گردش نقدینگی قابل توجهی همراه بود و در مجموع بالغ بر ۳۲ هزار میلیارد تومان دادوستد در این بخش ثبت شد.

بررسی توزیع معاملات نشان می‌دهد همچون روزهای گذشته تمرکز نقدینگی همچنان در تعداد محدودی از صندوق‌های بزرگ بازار قرار دارد و فاصله محسوسی میان صندوق‌های پیشتاز و سایر صندوق‌ها مشاهده می‌شود.

در میان ۸۸ صندوق معامله‌شده، میانگین ارزش معاملات هر صندوق حدود ۳۶۶ میلیارد تومان بوده است، هرچند توزیع معاملات به شدت ناهمگن است و بخش قابل توجهی از ارزش بازار در چند نماد نخست متمرکز شده است.

در صدر فهرست معاملات، صندوق «سپر» (سرمایه بیدار) با ثبت حدود ۹۲۰۶ میلیارد تومان دادوستد، فاصله قابل توجهی با سایر رقبا ایجاد کرد و به تنهایی بیش از ۲۸ درصد از کل ارزش معاملات بازار صندوق‌های درآمد ثابت را به خود اختصاص داد؛ سهمی که نشان‌دهنده تمرکز سنگین جریان نقدینگی معاملات امروز در این صندوق است.

پس از آن صندوق «فیروزا» با بیش از ۳۰۰۰ میلیارد تومان (سهم ۹ درصدی از ارزش معاملات امروز) و صندوق «یاقوت آگاه» با حدود ۱۶۹۷ میلیارد تومان در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. صندوق‌های افران (۱۵۴۶ میلیارد تومان) و کارا (۱۲۷۶ میلیارد تومان) نیز دیگر نمادهای فعال بازار در روز جاری بودند.

بررسی شاخص‌های تمرکز معاملات نشان می‌دهد ۵ صندوق نخست بازار در حدود ۵۲ درصد از کل ارزش معاملات را در اختیار داشته‌اند و این در حالی است که سهم ۱۰ صندوق اول به بالای ۶۷ درصد از کل معاملات صندوق‌های درآمد ثابت می‌رسد.

این ارقام بیانگر آن است که علی‌رغم تعداد زیاد صندوق‌ها، بخش عمده گردش نقدینگی بازار در چند صندوق بزرگ و شناخته‌شده متمرکز است؛ صندوق‌هایی که معمولاً سرمایه‌گذاران حقوقی فعال‌تر و نقدشوندگی بالاتری برخوردارند.

در لایه میانی بازار نیز صندوق‌هایی نظیر لبخند فارابی، توسکا، اعتماد آفرین پارسیان، ثبات ویستا، آوای فردای زاگرس، تداوم اطمینان تمدن، کامیاب آشنا و رشد پایدار آبان با ارزش معاملاتی بین حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلیارد تومان قرار گرفته‌اند که ۱۴ درصدی از نقدینگی فعال بازار را جذب کرده‌اند.

در مقابل، در انتهای جدول معاملات فاصله بسیار زیادی با صدر بازار مشاهده می‌شود. برخی صندوق‌ها ارزش معاملاتی کمتر از یک میلیارد تومان ثبت کردند و حتی چند صندوق با معاملاتی در حد چند میلیون تومان (سخند، نیلی و ماکان با کمتر از ۵ میلیون تومان) در پایین‌ترین سطوح قرار گرفتند. این شکاف قابل توجه، بیانگر تمرکز نقدشوندگی در صندوق‌های بزرگ و محدود بودن گردش معاملات در بخشی از صندوق‌های کوچک‌تر است.

در مجموع، داده‌های معاملات روز جاری نشان می‌دهد بازار صندوق‌های درآمد ثابت همچنان از ساختار تمرکز بالای نقدینگی برخوردار است؛ به‌طوری‌که یک صندوق به تنهایی بیش از یک‌چهارم کل معاملات را در اختیار دارد و چند صندوق نخست بازار جهت اصلی جریان پول را تعیین می‌کنند. این الگو معمولاً نشان‌دهنده ترجیح سرمایه‌گذاران به صندوق‌هایی با سابقه عملکرد، بازارگردانی فعال و نقدشوندگی بالاتر است.

ورود ۱۵۲۵ میلیارد تومانی سرمایه حقیقی

بررسی جریان پول حقیقی در معاملات امروز صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت نشان می‌دهد که چند صندوق بزرگ مقصد اصلی ورود جریان نقدینگی حقیقی به ارزش ۱۵۲۵ میلیارد تومانی در روز جاری بوده‌اند و در یک نمای جزئی‌تر نیمی از صندوق‌ها دارای جریان ورود نقدینگی حقیقی به ارزش ۲۲۳۷ میلیارد تومان و نیم دیگر دارای جریان خروج نقدینگی به ۷۱۱ ارزش میلیارد تومان بودند.

در صدر جدول جذب سرمایه حقیقی، صندوق ارمغان فیروزه آسیا (فیروزا) قرار گرفت که با ثبت حدود ۵۶۵ میلیارد تومان ورود پول حقیقی بیشترین جذب سرمایه در میان صندوق‌های درآمد ثابت را به خود اختصاص داد. پس از آن صندوق افرا نماد پایدار (افران) با حدود ۵۰۲ میلیارد تومان ورود نقدینگی حقیقی در رتبه دوم قرار گرفت.

در ادامه نیز صندوق یاقوت آگاه با ۲۲۱ میلیارد تومان ورود پول حقیقی و صندوق لبخند فارابی با حدود ۱۷۵ میلیارد تومان جذب سرمایه در زمره مهم‌ترین مقاصد ورود نقدینگی حقیقی قرار داشتند. همچنین صندوق‌های آوند مفید، کیان و کارا نیز هر کدام بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان ورود سرمایه حقیقی را تجربه کردند که نشان‌دهنده توجه قابل توجه سرمایه‌گذاران خرد به این صندوق‌هاست.

در لایه بعدی بازار، صندوق‌هایی نظیر کامیاب آشنا، اونیکس، ارکیده، کارین و مانی نیز با ثبت رکورد کمتر از ۱۰۰ میلیارد تومان ورود سرمایه حقیقی در میان نمادهای با جذب قابل توجه نقدینگی قرار گرفتند.

در مقابل، برخی صندوق‌ها با خروج قابل توجه سرمایه حقیقی مواجه شدند. در این میان صندوق درآمد ثابت پاسارگاد با حدود ۱۶۲ میلیارد تومان خروج پول حقیقی بیشترین خروج سرمایه را ثبت کرد. همچنین صندوق‌های توسعه فولاد (توسکا) با حدود ۷۲ میلیارد تومان خروج، آرمان آتی کوثر (آکورد) با حدود ۷۱ میلیارد تومان خروج و ثمر گندم با حدود ۶۱ میلیارد تومان خروج سرمایه حقیقی از دیگر نمادهایی بودند که با فشار فروش سرمایه‌گذاران حقیقی مواجه شدند.

صندوق‌های اعتبار، اصیل، یارا، رابین، دامون و داریک نیز از جمله نمادهایی بودند که خروج چند ۱۰ میلیارد تومانی سرمایه حقیقی را تجربه کردند.

به طور کلی الگوی جریان پول امروز به مانند ارزش معاملات نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران حقیقی تمرکز خود را بر چند صندوق بزرگ و نقدشونده بازار قرار داده‌اند و بخش عمده ورود سرمایه در همین نمادها رخ داده است. چنین الگویی معمولاً زمانی مشاهده می‌شود که سرمایه‌گذاران در شرایط نااطمینانی بازار سهام، صندوق‌های درآمد ثابت بزرگ‌تر و با نقدشوندگی بالاتر را به عنوان پناهگاه سرمایه انتخاب می‌کنند.