صندوق‌های ارزی و الزامات اعتمادسازی

صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی به ذات، یکی از ابزارهای مالی بسیار مناسب هستند که می‌توانند در شرایط استاندارد و عادی برای دارندگان یونیت‌های صندوق، بازدهی مطلوب ایجاد کنند. همچنین این ابزار می‌تواند برای کسانی که صندوق را تأسیس و تأمین می‌کنند، به گونه‌ای عمل کند که منابع ارزی وارد شده به صندوق به خرید ارز تخصیص یافته و بازدهی مناسبی ایجاد شود.
با این حال، این ابزار مالی تنها زمانی می‌تواند به اهداف غایی خود برسد که چند پارامتر کلیدی در مورد آن رعایت شود. نخستین و مهم‌ترین بحث، اعتمادسازی است. تجربه مشابهی از حساب‌های سپرده ارزی در سنوات گذشته در بانک‌ها وجود دارد؛ در آن تجربه، نرخ بهره تعلق گرفته جذاب نبود و بزرگ‌ترین ریسک آن، تفاوت بین ارز تحویل داده شده و ارزش تحویل گرفته شده در زمان برداشت بود. به‌طور مثال، اگر نرخ ارز در بازار ۱۰۰ هزار تومان بود، سیستم بانکی با نرخ تقریباً تکلیفی ۶۵ هزار تومان تصفیه می‌کرد. چنین روشی باعث می‌شد بازدهی سرمایه‌گذاری یا سپرده‌گذاری ارزی کاملاً زیر سؤال رود. بنابراین، برای موفقیت صندوق‌های ارزی، نباید نرخ‌ها به صورت تکلیفی تعیین شود و ارزش یونیت‌ها باید معادل نرخ‌های بازار باشد. یکی دیگر از مزایای صندوق‌های ارزی، کاهش نیاز سرمایه‌گذاران به نگهداری فیزیکی ارز است. این صندوق‌ها می‌توانند ریسک نگهداری ارز و خطرات ناشی از سرقت یا سایر موارد را پوشش دهند. همچنین باید امکاناتی فراهم شود تا یونیت‌های صندوق قابلیت توفیق و سپرده‌گذاری داشته باشند. این بدان معناست که یونیت‌های صندوق می‌توانند به عنوان ضمانت قابل قبول در قراردادها و در مباحث وام‌گیری بانک‌ها و سایر مراکز مالی مورد استفاده قرار گیرند و درجه‌بندی اعتباری مناسبی داشته باشند.
نکته مهم دیگر، نظارت دقیق بر صندوق‌های ارزی است. این نظارت باید تضمین کند که مشکلات و ریسک‌های مدیریتی یا ساختاری صندوق‌ها و تأثیرات احتمالی آنها بر بازار ارز کشور به حداقل برسد. کسانی که سرمایه خود را در این صندوق‌ها وارد می‌کنند، باید اطمینان داشته باشند که تخلفات داخلی، سوءمدیریت یا ریسک‌های سیستمیک به دارایی آنان آسیب نمی‌رساند. هرچه ریسک‌ها کاهش یافته و مداخلات دستوری کمتر شود، اعتماد سرمایه‌گذاران بیشتر جلب خواهد شد و استقبال از صندوق‌های ارزی افزایش می‌یابد.
اعتماد لازم زمانی ایجاد می‌شود که سرمایه‌گذار بتواند با خرید یونیت‌های صندوق، ارزش سرمایه و سود خود را حتی در زمان تصفیه یا خروج از صندوق به ارزش روز دریافت کند. این نکته کلیدی، تضمین‌کننده موفقیت صندوق‌های ارزی و جذابیت آن برای سرمایه‌گذاران خواهد بود.

هومن عمیدی - کارشناس بازار سرمایه

شماره ۶۲۷ هفته نامه اطلاعات بورس