فرصت جهانی چین

به گزارش صدای بورس، در حال حاضر دومین قدرت اقتصادی جهان با مشکلاتی همچون افت اقتصاد، نارضایتی اجتماعی، بیکاری جوانان، افزایش جمعیت سالمند و تنش‌های ژئوپلیتیک در دریای چین جنوبی و رقابت گسترده با آمریکا مواجه است. البته پکن هیچگاه این مشکلات را جداگانه بررسی نمی‌کند بلکه معتقد است، سیاست، اقتصاد، جامعه و سیاست خارجی امور به هم پیوسته‌ای هستند که بر یکدیگر تاثیر می‌گذارند.

پانزدهمین برنامه پنج‌ساله حزب کمونیست چین از زمان قدرت‌گیری در سال ۱۹۴۹ در ماه مارس ارائه خواهد شد. این برنامه نشان‌دهنده سیاست‌های دولت چین از ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ است. تمامی برنامه‌های پنج‌ساله سده گذشته چین بر اهداف بلندپروازانه تولید متمرکز بوده‌اند. برنامه‌های جدید، گرچه مبهم‌تر شده‌اند اما همچنان مهم هستند. مقام‌های رسمی در سطوح مختلف دولتی از این برنامه به عنوان دستورالعمل استفاده خواهند کرد. محتوای برنامه جدید روشن نیست. به ویژه هنوز مشخص نشده که دولت پکن برای مقابله با بحران‌های اقتصادی همچون تورم منفی، بحران املاک و افت مصرف چه تدابیری اندیشیده است. با این حال، برخی موارد تضمین شده‌اند.

یکی از مواردی که مقام‌های رسمی بر آن اتفاق‌نظر دارند، توسعه فناوری است. شرکت‌های چینی در حوزه «های‌تک» عملکرد بسیار خوبی دارند. هرچند برای تامین نیمه‌رسانا، موتور هواپیما و ربات‌های صنعتی همچنان به دانش خارجی محتاج هستند. مسائل زیست‌محیطی هم از دیگر نگرانی‌های برنامه پنج‌ساله جدید به شمار می‌رود. چین همچنان خود را متعهد به کاهش تولید کربن و افزایش تاسیسات تولید انرژی سبز (بادی و خورشیدی) می‌داند.

یکی از مشکلات بزرگ چین و برنامه پنج‌ساله این کشور، افزایش جمعیت سالمند است. بر اساس آمارها، جمعیت چین در سال ۲۰۲۵ برای چهارمین سال پیاپی با کاهش مواجه شد و نرخ زاد و ولد در این کشور به میزان ۰.۸۳ درصد نسبت به سال قبل افت کرد. در این میان، رشد جمعیت سالمند حتی پس از لغو سیاست تک فرزندی در سال ۲۰۱۶، همچنان رو به افزایش است. جمعیت سرزمین اصلی چین (جدا از هنگ‌کنگ، تایوان، ماکائو) در پایان سال ۲۰۲۵ به یک میلیارد و ۴۰۴ میلیون و ۸۹۰ هزار نفر رسید که نسبت به سال قبل ۳.۳۹ میلیون نفر کاهش داشته است. با وجود مشوق‌های دولتی، میزان زاد و ولد در چین در سال ۲۰۲۵ به ۷.۹۲ میلیون نفر رسید، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ به ۹.۵۴ میلیون نفر رسیده بود. در همین حال، نسبت افراد ۶۵ سال به بالا در سال ۲۰۲۵ میلادی با ۰.۳ درصد افزایش به ۱۵.۹ درصد رسید. جمعیت ۱۶ تا ۵۹ ساله چین نیز که بخش اصلی جامعه کاری این کشور را تشکیل می‌دهند، ۸۵۱ میلیون نفر بوده که نسبت به سال قبل ۶.۶۲ میلیون نفر کاهش یافته است. طبق برآوردهای سازمان ملل در سال ۲۰۲۲، جمعیت سرزمین اصلی چین برای اولین بار در ۶۱ سال گذشته با کاهش مواجه شده است.

با وجود جنگ تعرفه‌ای ترامپ، چین تاکنون در زمینه یافتن مقاصد جدید صادراتی موفق بوده است. آمارها نشان می‌دهند که در سال ۲۰۲۵ میزان فروش کالاهای مصرفی الکترونیکی با بیش از ۲۰ درصد رشد از مرز ۱۰۰ میلیارد یوان عبور کرد. در مجموع، تحلیلگران معتقدند که اقتصاد چین در سال ۲۰۲۶ با افت روبه‌رو خواهد شد، اما به مرز بحران نخواهد رسید.