چشم‌انداز تک‌نرخی ارز را در هاله‌ای از ابهام

به گزارش صدای بورس،متن کامل یادداشت اسماعیل بیات مدیرعامل کارگزاری سهم آشنا را در ادامه بخوانید:

تک‌نرخی شدن ارز یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین مباحث اقتصاد ایران است. هدف اصلی این سیاست، کاهش فاصله میان نرخ ارز آزاد و نرخ‌های ترجیحی یا نیمایی و در نهایت، حذف رانت و فساد ساختاری در نظام ارزی است.

نزدیک شدن این نرخ‌ها می‌تواند شفافیت در قیمت‌گذاری کالاها را افزایش دهد، فضای رقابتی سالم‌تری برای واردکنندگان و صادرکنندگان ایجاد کند و انگیزه فعالیت‌های غیرشفاف مانند قاچاق را کاهش دهد. هم‌چنین، ثبات و شفافیت ارزی یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی محسوب می‌شود.

با این حال، باید توجه داشت که اقتصاد ایران یک اقتصاد منابع‌محور است و آزادسازی کامل نرخ ارز بدون آماده‌سازی زیرساخت‌های لازم، می‌تواند به بی‌ثباتی قیمتی و فشار تورمی منجر شود؛ فشاری که در نهایت بیش از همه بر اقشار آسیب‌پذیر جامعه وارد خواهد شد.

تجربه نشان داده صرف اعلام تک‌نرخی شدن ارز، بدون توان نظارتی مؤثر دولت بر واردات، صادرات و زنجیره توزیع، در عمل قابل تحقق نیست. در شرایط فعلی، مدیریت نرخ ارز در یک بازه یا دالان قیمتی مشخص، رویکردی واقع‌بینانه‌تر نسبت به تثبیت یک نرخ واحد است؛ چرا که نوسانات ناشی از اخبار و شایعات می‌تواند به‌سرعت تعادل بازار را بر هم بزند.

در عین حال، برای برخی کالاهای اساسی به‌ویژه در حوزه دارو، تخصیص ارز حمایتی همراه با نظارت دقیق هم‌چنان ضروری است تا تبعات اجتماعی و معیشتی به حداقل برسد.

در مجموع، کاهش فاصله نرخ‌های ارزی و محدودسازی رانت، اقدامی مثبت و ضروری برای اقتصاد ایران محسوب می‌شود. موفقیت این مسیر، منوط به اجرای هم‌زمان انضباط پولی، اصلاح سیاست‌های تجاری، تسهیل واردات مواد اولیه و حرکت تدریجی و حساب‌شده در مسیر اصلاحات ساختاری است؛ مسیری که می‌تواند به بهبود فضای کسب‌وکار و بازگشت اعتماد به بازار سرمایه پس از سال‌ها رکود کمک کند.