کامودیتی‌ها زیر سایه نرخ بهره و انرژی

به گزارش صدای بورس،سیاوش غفاری، مدیر تحلیل اقتصاد کلان مشاور سرمایه‌گذاری ترنج در یادداشتی نوشت:

در حالی که به سال ۲۰۲۶ وارد می‌شویم، چشم‌انداز بازارهای جهانی کالاها با یک واگرایی میان بخش‌های انرژی و غیرانرژی روبه‌رو است. ما در حال ورود به سالی هستیم که احتمالاً ادامه شروع ۲ چرخه بزرگ است: یک بازار صعودی ناشی از تغییرات ساختاری در «فلزات گذار انرژی» (مس و نقره) و دارایی‌های «پناهگاه امن» (طلا)، که در تضاد با بازار نزولی چرخه‌ای در انرژی‌های سنتی (نفت) قرار دارد.

تحلیل‌گران اقتصاد جهانی در موسسات بین‌المللی رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) جهانی در سال ۲۰۲۶ را حدود ۳ درصد پیش‌بینی می‌کنند که با کاهش سرعت همراه است اما به دلیل نزدیک شدن فدرال‌رزرو به مراحل پایانی چرخه کاهش نرخ بهره خود، احتمالاً بازار کار و رشد اقتصادی هم‌چنان از خود انعطاف نشان دهند. در چین نیز تمرکز رشد با پیشرانی بخش املاک، به سمت رشد با کیفیت‌تر ناشی از انرژی‌های نو و هوش مصنوعی تغییر یافته است.

۱- پس‌زمینه کلان-پولی: چرخش نهایی فدرال‌رزرو

چشم‌انداز ۲۰۲۶ بر پایه واکنش فدرال‌رزرو به تثبیت تورم و بهبود شرایط بازار کار بستگی زیادی دارد. پس از چند مرحله کاهش نرخ بهره فدرال‌رزرو در سال ۲۰۲۵، انتظار می‌رود فدرال‌رزرو ۰.۵ تا ۰.۷۵ درصد دیگر نرخ‌بهره را در سال ۲۰۲۶ کاهش دهد و نرخ را به محدوده ۳درصد تا ۳.۲۵درصد برساند.

کاهش نرخ‌های بهره واقعی به‌طور تاریخی به‌عنوان اصلی‌ترین محرک صعودی برای فلزات گران‌بها عمل می‌کند. تحقیقات جی‌پی‌مورگان (J.P. Morgan) و گلدمن‌ساکس (Goldman Sachs) نشان می‌دهد با کاهش هزینه فرصت نگهداری دارایی‌های بدون سود نقدی، تخصیص سرمایه‌های بزرگ به صندوق‌های قابل معامله (ETF) طلا و نقره شتاب خواهد گرفت.

انتظار می‌رود دلار آمریکا در سال ۲۰۲۶ وارد دوره‌ای از تثبیت موقت و فشار رو به پایین روبه‌رو شود. کسری‌های مالی و تجاری و تلاش‌های تنوع‌بخشی توسط برخی بانک‌های‌مرکزی بزرگ نظیر کشورهای عضو بریکس، می‌تواند فشارهای نزولی بلندمدتی را بر دلار آمریکا وارد ‌کند. تضعیف شاخص دلار (DXY) در سال ۲۰۲۶ یک محرک برای فلزات صنعتی خواهد بود چرا که همه آن‌ها با دلار قیمت‌گذاری می‌شوند و تضعیف دلار، قدرت خرید بیش‌تری به خریداران فلزات صنعتی در سایر کشورها می‌دهد و تقاضا رشد خواهد داشت.

۲- فلزات گران‌بها: طلا ۵۰۰۰ دلار در هر اونس خواهد شد؟

خرید طلا در دنیا دیگر صرفاً ناشی از ترس تورم یا رکود نیست و جایگاه خود را به عنوان یک ذخیره استراتژیک مجدد تثبیت کرده است. قیمت طلا در سال ۲۰۲۵ حدودا ۶۵ درصد بازده داشته است که تکرار این بازده در سال ۲۰۲۶ تقریباً بعید به‌نظر می‌رسد. اما عمده پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که قیمت طلا در سال ۲۰۲۶ می‌تواند رکورد ۴۵۲۵ دلاری خود را شکست دهد. میانگین ۴۷۰۰ دلار در هر اونس در سال ۲۰۲۶ توسط تحلیل‌گران پرتکرار است و احتمال شکستن سطح ۵۰۰۰ دلار تا سه ماهه چهارم زیاد به چشم می‌خورد.

محرک‌های طلا چیست؟

۱. تقاضای بانک‌های‌مرکزی: پیش‌بینی می‌شود بانک‌های‌مرکزی، به رهبری بانک‌مرکزی چین، بیش از ۷۵۰ تن طلا در سال ۲۰۲۶ خریداری کنند. این دلارزدایی از ذخایر، کف قیمتی ایجاد می‌کند که هم‌بستگی‌های سنتی با نرخ‌بهره واقعی را نسبت به دهه‌های گذشته کم‌اثرتر می‌سازد.

۲. نگرانی از وضعیت مالی دولت آمریکا: با باقی ماندن نسبت بدهی به تولید آمریکا در سطوح تاریخی، طلا توسط صندوق‌های ثروت ملی به‌عنوان پوششی در برابر سلطه مالی ستفاده می‌شود. وضعیتی که در آن سیاست پولی مجبور به سازگار کردن خود با رشد بدهی دولت می‌شود و برای جلوگیری از رشد سود پرداختی نرخ‌های بهره را به پایین هدایت می‌کند.

نقره: تقاضای صنعتی قوی و نبود توان افزایش عرضه در کوتاه مدت

اگر قیمت فلزات صنعتی در سال ۲۰۲۶ به یک مسابقه اسب‌سواری تشبیه شود، نقره اسبی است که بسیاری تمایل دارند روی آن شرط ببندند. پس از عبور از ۷۵ دلار در اواخر سال ۲۰۲۵، اکنون توسط چندین کشور به‌عنوان یک ماده معدنی ضروری طبقه‌بندی شده است. برخلاف طلا، ۶۰ درصد تقاضای نقره صنعتی است. کاربرد در ساخت سلول‌های خورشیدی و همچنین در ساخت زیرساخت‌های مربوط به هوش مصنوعی به دلیل رسنایی قوی تقاضا برای نقره را هم‌چنان بالا نگه می‌دارد.

کسری ساختاری مس

مس در سال ۲۰۲۶ به‌عنوان «نفت جدید» و محبوب‌ترین فلز صنعتی میان تحلیل‌گران شناخته می‌شود، چرا که با وجود پیش‌بینی کاهش رشد اقتصادی چین، تقاضا برای این ماده معدنی از بخش مسکن مستقل شده و به پیشران‌های استراتژیکی هم‌چون گذار انرژی، تولید خودروهای برقی و توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی گره‌خورده است. در حالی که طبق تخمین جی‌پی‌مورگان، تجهیز مراکز داده با رشدی ۳۰ درصدی نسبت به سال قبل، بیش از ۴۷۰ هزار تن از تقاضای جهانی را به خود اختصاص می‌دهد، سمت عرضه به دلیل کاهش عیار سنگ معدن در شیلی و پرو و فقدان پروژه‌های بزرگ جدید با کسری ساختاری ۳۳۰ هزار تنی مواجه است؛ این ناترازی شدید موجب می‌شود که قیمت مس پس از تثبیت اولیه در محدوده ۱۱,۵۰۰ دلار، در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ تحت فشار کمبود عرضه به سوی مرز ۱۳,۰۰۰ دلار در هر تن صعود کند.

۳- انرژی: مازاد عرضه نفت و تنگنای اوپک

در تضاد کامل با فلزات، چشم‌انداز نفت‌خام برای سال ۲۰۲۶ نزولی پیش‌بینی می‌شود. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) و نهادهای معتبری مانند ING به مازاد عرضه فزاینده جهانی اشاره می‌کنند. اوپک پلاس در حال حاضر دارای بیش از ۴ میلیون بشکه در روز ظرفیت مازاد است. هرگونه تلاش برای بازگرداندن داوطلبانه این تولید به بازار در محیطی با تقاضای ضعیف، به فرسایش فوری قیمت منجر خواهد شد. صلح میان اوکراین و روسیه و کاهش برخی تحریم‌های روسیه و بازگشت نفت روسیه به بازار رسمی تا می‌تواند بر کاهش قیمت نفت در سال ۲۰۲۶ موثر باشد. تا انتهای سال ۲۰۲۶، انتظار می‌رود سهم بازار خودروهای برقی در چین از ۴۰ درصد فراتر رود که به‌طور ساختاری تقاضای بنزین را در بزرگترین کشور واردکننده جهان کاهش می‌دهد.

۴- نتیجه‌گیری و توصیه‌های استراتژیک

در سال ۲۰۲۶، استراتژی تخصیص دارایی باید بر واگرایی میان کالاهای سنتی و مواد معدنی استراتژیک متمرکز باشد؛ چرا که مس و نقره از دارایی‌های صرفاً چرخه‌ای به زیرساخت‌های بنیادین قرن جدید تبدیل شده و با کسری ساختاری تا سال ۲۰۲۷ روبه‌رو هستند، در حالی که طلا در سایه کاهش نرخ بهره، بحران بدهی و تنش‌های ژئوپلیتیک، همچنان نقش لنگرگاه امن و صعودی خود را حفظ می‌کند. در مقابل، بخش انرژی با «ریسک قیمت پایین برای مدت طولانی» ناشی از مازاد عرضه و شتاب گذار انرژی مواجه است و هم‌زمان، کانون تقاضای چین نیز از بخش مسکن به سمت زیرساخت‌های نوین و صنایع تکامل‌یافته تغییر مسیر داده است. لذا برندگان نهایی این سال، دارایی‌هایی هستند که در نقطه تلاقی کاهش نرخ‌های‌بهره جهانی و تحولات ساختاری ناشی از گذار انرژی قرار می‌گیرند.