گواهی سپرده کالایی؛ پیوند تولید، سرمایه‌گذاری و سودآوری

به گزارش صدای بورس، مهدی حاجی غلام سریزدی، عضو هیئت مدیره کارگزاری ایساتیس پویا با بیان اینکه گواهی سپرده کالایی یکی از ابزارهای مهم بازار مالی بورس کالای ایران و نشان‌دهنده مالکیت دارنده آن بر تعداد معینی از کالا است، گفت: تاریخچه این اوراق به سال ۱۳۹۴ برمی‌گردد، در این سال براساس ماده ۳۳ قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی، از این اوراق جهت فروش ذرت و سپس جو و زعفران استفاده شد.

کارشناس بازار سرمایه افزود: گواهی سپرده، نوع جدید سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه است؛ به گونه‌ای که افرادی که نیاز به خرید کالای سپرده شده در آینده دارند و در حال حاضر منابع کافی را در اختیار ندارند از طریق خرید این گواهی به اندازه منابع خود سرمایه‌گذاری کرده و از منافع ناشی از نوسان قیمت بهره‌مند می‌شوند.

او ادامه داد: از طرفی باتوجه به پیش‌بینی‌های صورت گرفته در تحویل فیزیکی کالا، سرمایه‌گذاران در صورت خرید به میزان حداقل لازم جهت تحویل کالا، می‌توانند در سررسید مشخص شده، موضوع دارایی پایه این گواهی را تحویل بگیرند. عرضه‌کنندگان این گواهی‌ها که در واقع فروشنده اولیه محسوب می‌شوند ضمن جمع‌آوری منابع خرد سرمایه‌گذاران، امکان برنامه‌ریزی مناسب برای تولید و سپس زمانبندی در تحویل را فراهم کرده و از مزیت پوشش ریسک این اوراق بهره‌مند می‌شوند.

مهدی حاجی غلام سریزدی ادامه داد: از نظر مالیاتی، معاملات گواهی سپرده کالایی از شمول مالیات ارزش افزوده معاف است و صرفاً خریدارانی که قصد تحویل کالا را دارند، مکلف به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده براساس قیمت اعلامیه خرید خود هستند. یکی دیگر از مزایای این اوراق، نقدشوندگی مناسب آن است. باتوجه به حضور بازارگردان و انجام معاملات ثانویه در بازار سرمایه، این اوراق از نقدشوندگی بالایی برخوردار هستند، به گونه‌ای که خریداران اوراق تا قبل از سررسید و موعد تحویل آن، می‌توانند اوراق خود را در تابلوی بورس بفروشند یا طی دوره به تعداد اوراق در اختیار خود اضافه کنند.

این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه دارندگان گواهی سپرده کالایی می‌توانند با توثیق این اوراق از شبکه بانکی کشور تسهیلات مالی دریافت کنند، تصریح کرد: ایجاد تنوع در سبد سرمایه‌گذاری با خرید گواهی سپرده کالایی به عنوان اوراق بهادار نقدشونده و عدم نیاز به تحویل فیزیکی و جابجایی کالا، مزیت دیگر این گروه از اوراق است.

حاجی غلام سریزدی خاطرنشان کرد: علاوه‌بر بازار کشاورزی، با طراحی و بازگشایی انبارهای متعدد، استفاده از این گواهی گسترش پیدا کرده است، به گونه‌ای که در بازار سکه نیز این ابزار معرفی و تجربه موفق آن باعث شد که بورس کالا از آن برای تامین مالی در بازارهای دیگر نیز استفاده کند. پس از عرضه موفق شمش طلا و نقره در قالب گواهی سپرده کالایی، با فراهم شدن بستر لازم، معاملات گواهی سپرده شش کالای جدید انجام شد.

او به پذیرش انبار ۸ شرکت در بورس کالای ایران اشاره کرد و گفت: سیاست توسعه ابزارهای مالی و تنوع بخشیدن به دارایی‌های قابل معامله در بورس کالا تداوم داشته و معاملات گواهی سپرده کاتد مس، شمش روی، میلگرد، گندله سنگ آهن، خودرو KMC T۹ و قیر آغاز و این کالاها به مجموعه گواهی‌های سپرده کالایی افزوده شد.

عضو هیئت مدیره کارگزاری ایساتیس پویا ادامه داد: ایجاد شرایط فروش متنوع از جمله گواهی سپرده در کنار افزایش کیفیت و تنوع تولید می‌تواند شرکت‌های تولیدی را در مسیر جلب رضایت مشتری با موفقیت بیشتری همراه سازد.

او با بیان اینکه در بُعد جهانی نیز گواهی سپرده کالایی(Commodity Deposit Certificate) یکی ازمهمترین ابزارهای مالی برای سرمایه‌گذاری و تامین مالی است، تاکید کرد: باتوجه به ویژگی‌هایی که از این ابزار مطرح کردیم، جایگاه ویژه‌ای در بازارهای مالی دارد و به منظور تسهیل در معاملات کالایی و پوشش ریسک استفاده می‌شود. این ابزار به تسهیل خرید و فروش فیزیکی کالا کمک کرده و به مالک آن فرصت بهره‌گیری از تغییرات قیمت و نوسانات بازار را در کنار کاهش هزینه‌های معاملاتی و مدیریت زمان می‌دهد.

حاجی غلام سریزدی هدف اصلی هر سرمایه‌گذار در بازارهای مالی را کسب سود و به حداقل رساندن ریسک عنوان و خاطرنشان کرد: گواهی سپرده کالایی نیز از جمله ابزاری است که به عنوان پوشش ریسک از آن استفاده می شود. گواهی سپرده کالایی در بازارهای رسمی و توسط نهادهای مالی معتبر و رسمی منتشر می‌شود، لذا دارای حداکثر شفافیت و اعتبار است.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: گواهی سپرده کالایی در بازارهایی مانند طلا، نفت، فلزات اساسی و محصولات کشاورزی و بر روی بسیاری از کالاها که دارای حجم معاملات بالا و تقاضای زیادی هستند صادر می‌شود، لذا این تنوع در گواهی‌ها می‌تواند در تنوع سبد سرمایه‌گذاران نقش اساسی داشته باشد و سرمایه‌گذاران بر روی طیف وسیعی از کالاها سرمایه‌گذاری و نوسان‌گیری کنند.

او خاطرنشان کرد: طلا، نقره، نفت خام، انواع غلات، مس، پلاتین و . . . بیشترین سهم از گواهی سپرده‌های منتشر شده را دارا هستند.

عضو هیئت مدیره کارگزاری ایساتیس پویا با اشاره به اینکه گواهی سپرده کالایی به منظور تضمین کیفیت کالاها دارای استاندارهای تعیین شده از سوی نهادهای ناظر است، گفت: کیفیت کالا، اندازه و وزن، زمان اعتبار و سررسید و ... از جمله این موارد است. بسیاری از استاندارها می‌تواند واحد و جهانی و مواردی تابع قوانین هر کشوری باشد. به عنوان مثال نهاد ناظر و متولی در ایران بورس کالا است و این مسئولیت نظارتی در هر بورسی می‌تواند متفاوت باشد. در کل کارکرد و هدف این ابزار در تمامی بازارها یکی بوده اما شرایط خاص کشور می‌تواند تفاوت‌هایی را در الزامات قانونی، نوع کالاها، دامنه نوسان و قیمت‌گذاری، محدودیت‌های فقهی و شرعی ایجاد کند.

حاجی غلام سریزدی در پایان ابراز داشت: سیاستی که بورس کالای ایران در پیش گرفته توسعه هرچه بیشتر و سریعتر این ابزار است. در کنار مزایایی که از این ابزار نام برده و اشاره کردیم می‌تواند به عنوان یکی از ابزارهای مالی جدید به رشد اقتصادی کشور و شکل‌گیری بازار منسجم کالایی کمک کرده و نقش کلیدی و سازنده‌ای در ایجاد بازارهای کارآمد ایفا کند.

منبع: مدار اقتصادی