تصمیم جدید بورسی برای صادرات سیمان 

به گزارش صدای بورس، سازمان توسعه تجارت ایران بخشنامه معاون اول رئیس جمهور مبنی بر ممنوعیت صادرات سیمان خارج از رینگ صادراتی بورس کالا را به گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ کرد.

در بخشنامه معاون اول رئیس جمهور آمده: «به منظور ایجاد شفافیت در ارزش کالاهای اولیه همگن قابل عرضه در بورس کالا و همچنین جلوگیری از رقابت منفی صادرکنندگان و از بین رفتن بازارهای صادراتی این کالاها، صادرات کالاهای مذکور که فهرست آنها توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت تعیین می‌شود، صرفاً با ارائه گواهی معامله در حلقه (رینگ) صادراتی بورس انجام می‌شود.
بر این اساس سازمان توسعه تجارت صورتجلسه کارگروه مدیریت بازار کالاهای پایه (صادرات سیمان و کلینکر خاکستری) را به بورس کالا و گمرک ایران ابلاغ کرد که مطابق آن از یکم تیرماه امسال، تأییدیه خرید سیمان از رینگ صادراتی بورس کالا مبانی تشریفات گمرکی خواهد بود. تصمیم گیری در مورد صادرات سیمان از طریق بورس کالا در حالی است که بسیاری از کارشناسان معتقدند این تصمیم که در اصل به منظور نظارت بر بازارهای خارجی این محصول است، گرفته شده، نیازمند پیش زمینه‌های مهمی است تا بلکه موفق عمل کند. با این حال به نظر می‌رسد دولت به مهر «اجباری است»، زبان صادرکنندگان را بسته است.
دولت قصد دارد چند تیر را با یک نشان بزند؛ نخست صادرات سیمان را از کانالی رسمی مورد نظارت قرار دهد. دوم این که در صورت هر نوع تصمیم گیری در مورد این محصول، بورس کالا در نقش دبیرخانه دولت عمل کند و این تصمیمات را مدیریت نماید و سوم این که مانع از رقابت درون سیستمی بین صادرکنندگان گردد. اما مشکلات هم زیادند؛ دولت باید در زمینه حمایت از تولید که تحت تاثیر قطعی‌های مکرر برق و گاز توان مقاومت ندارد، اقدامات مقتضی را به عنل آورد. همین هفته‌های اخیر قطعی گسترده برق در شبکه دولتی باعث کاهش تولید این محصول شد و قیمت آن را در بازار به شدت بالا برد. نمونه این اتفاق را در میانه زمستان شاهد بودیم؛ جایی که دولت هم گاز شرکت‌ها را قطع کرده بود و هم برق آنان را و در عین حال مازوت سوزی را برای دوره ای تحریم کرد.
در همان دوره نیز کمبود تولید سیمان بازار داخل را با روند سرسام آوری روبه رو کرد، این در حالی است که افزایش قیمت ارز دلیل خوبی شده بود تا مشکلات تولید داخلی از مجاری صادراتی برطرف شوند. در این بین برق کارخانه‌های سیمانی از همان ابتدای سال کاهش یافته و گفته می‌شود برخی از کارخانه‌های تولید سیمان حتی تعطیل شده اند.
در حال حاضر وزارت نیرو تأمین حدود ۶۵۰ مگاوات برق برای کارخانه‌های سیمان را پذیرفته، یعنی یک‌سوم نیاز صنعت قرار است تامین شود. طبق اعلام انجمن سیمان، نیاز کامل برق صنعت سیمان ۱۸۰۰ مگاوات است. چون ظرفیت کامل نصب‌شده ۹۰ میلیون تن است. در چنین شرایطی تولیدکنندگان چشم به بازارهای صادراتی دوخته اند بلکه در سایه قیمت‌های مناسب منطقه ای و استفاده از فرصت‌های ارزی بتوانند منافع خود را تأمین کنند، اما در واقع کاهش مداوم قیمت ارز مشکلاتی را برای آنها ایجاد کرده است.
از سوی دیگر تجربه عرضه سیمان در بورس کالا که به سامان بخشی این بازار منجر شد، تجربه خوبی را پیش روی تولیدکنندگان و فعالان بازار و تحلیلگران آن قرار داد، بطوری که علاوه بر اصلاح درصد بالایی از قیمت سیمان در کشور، فرصت‌های مبادلاتی نیز افزایش یافت. به نظر می‌رسد تکرار همین سیاست در بورس کالا، این بار برای سیمان صادراتی در پی همین تفکر مطرح شده است. با این حال بازار سیمان در خارج از کشور اساسا با بازار داخلی آن متفاوت است.
در چنین شرایطی عرضه سیمان در بورس کالا و در رینگ صادراتی به عنوان یک راهکار مطرح شده است. هرچند هنوز نمی دانیم رینگ صادراتی بورس کالا تا چه حد موفق عمل کرده و همانطور که عرضه نفت و فراورده‌ها با نوسانات روبه رو است، آیا صادرات سیمان نیز همین روند را طی می‌کند، یا زمینه‌های اجرای درست آن فراهم خواهد شد؟