توقف بورس چه تاثیری بر بازار دارد؟/لزوم بازگشایی صندوق‌های طلا

بهناز اکبرپور، کارشناس بازار سرمایه، در گفت و گو با صدای بورس با توجه به شرایط کنونی کشور گفت: با توجه به اینکه هفته آینده آخرین هفته کاری سال ۱۴۰۴ نیز محسوب می‌شود، تصمیم‌گیری در این خصوص نیازمند توجه به مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، روانی و مدیریتی است. در حال حاضر به نظر می‌رسد با توجه به تداوم شرایط جنگی و ابهامات جدی در فضای سیاسی و اقتصادی، ادامه تعطیلی بازار سهام تصمیم منطقی‌ بود.

وی درادامه با اشاره به اینکه بازار سرمایه به شدت تحت تأثیر انتظارات و هیجانات قرار دارد افزود: در شرایطی که اخبار جنگی همچنان جریان دارد و چشم‌انداز روشنی از ثبات کوتاه‌مدت وجود ندارد، بازگشایی بازار می‌توانست منجر به شکل‌گیری موج شدید عرضه و رفتارهای هیجانی از سوی سرمایه‌گذاران شود. چنین وضعیتی نه تنها می‌تواند به افت قابل توجه قیمت‌ها منجر شود، بلکه ممکن است اعتماد عمومی به بازار را نیز در مقطع حساسی که اقتصاد با فشارهای مختلف مواجه است، تضعیف کند.

کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: بنابراین در شرایط فعلی، بسته ماندن بازار سهام تا زمانی که سطحی از ثبات نسبی در فضای سیاسی و امنیتی ایجاد شود، می‌تواند از شکل‌گیری شوک‌های شدید در بازار جلوگیری کند. همچنین باید توجه داشت که تبعات جنگ دو هفته اخیر بر عملکرد شرکت‌های بورسی هنوز به‌طور دقیق مشخص نیست.

اکبرپور ادامه داد: از یک سوی دیگر میزان تأثیر این درگیری‌ها بر تولید و فروش شرکت‌ها در اسفندماه نامعلوم است و همچنین صحت و ابعاد برخی اخبار منتشرشده درباره آسیب دیدن پالایش نفت تهران یا حملات به شرکت‌هایی مانند سایپا و ایران‌خودرو نیز به‌طور کامل روشن نیست. بنابراین پیش از بازگشایی بازار سهام، ضروری است سازمان بورس شرکت‌های بزرگ و اثرگذار را ملزم کند در این خصوص اطلاعیه‌های شفاف‌سازی منتشر کنند تا سرمایه‌گذاران با اطلاعات دقیق‌تر و شفاف‌تری تصمیم‌گیری کنند.

وی اظهارداشت:با این حال موضوع صندوق‌های طلا وضعیت متفاوتی دارد. متأسفانه در این دوره نیز مانند تجربه جنگ ۱۲ روزه، معاملات صندوق‌های مبتنی بر طلا نیز متوقف شده است؛ در حالی که ذات سرمایه‌گذاری در این ابزارها علاوه بر پوشش ریسک تورم، نوعی سرمایه‌گذاری با ماهیت ریسکی و مبتنی بر نوسان قیمت نیز محسوب می‌شود.

این کار شناس بازار سرمایه تاکید کرد : بسیاری از سرمایه‌گذاران با این هدف وارد این صندوق‌ها شده‌اند که در شرایط پرریسک بتوانند دارایی خود را مدیریت کرده یا در صورت نیاز آن را نقد کنند. در حال حاضر اما سرمایه این افراد عملاً قفل شده و امکان نقدشوندگی از آن‌ها گرفته شده است. ممکن است برخی سرمایه‌گذاران در این شرایط به نقدینگی فوری نیاز داشته باشند و عدم امکان فروش واحدهای سرمایه‌گذاری می‌تواند برای آنها مشکل‌ساز شود.

اکبرپور اضافه کرد: از این منظر شاید راهکار مناسب آن باشد که حتی اگر بازار سهام همچنان بسته بماند، صندوق‌های طلا حداقل برای چند ساعت در روز امکان معامله داشته باشند. چنین مدلی می‌تواند هم تا حدی نقدشوندگی مورد نیاز سرمایه‌گذاران را فراهم کند و هم از شکل‌گیری فشارهای شدید در زمان بازگشایی کامل جلوگیری کند. این اقدام می‌تواند تعادلی میان مدیریت ریسک سیستماتیک بازار و حفظ حقوق سرمایه‌گذاران ایجاد کند.

کارشناس بازار سرمایه گفت:در کنار این مباحث، باید از هم‌اکنون به شرایط احتمالی پس از بازگشایی بازار نیز توجه داشت. تجربه نشان داده است که پس از وقفه‌های طولانی در معاملات، به‌ویژه در شرایط بحرانی، معمولاً در روزهای ابتدایی بازگشایی فشار فروش قابل توجهی در بازار شکل می‌گیرد. بسیاری از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند در اولین فرصت ممکن ریسک خود را کاهش دهند و همین موضوع می‌تواند موجب شکل‌گیری صف‌های فروش و افت سریع قیمت‌ها شود. در چنین شرایطی نقش نهادهای حمایتی بازار بسیار مهم خواهد بود.

وی افزود: صندوق توسعه بازار، صندوق تثبیت بازار سرمایه، نهادهای مالی بزرگ، بانک‌ها و همچنین دستگاه‌های سیاست‌گذار اقتصادی از جمله بانک مرکزی و وزارت امور اقتصادی و دارایی باید از هم‌اکنون برای مدیریت این وضعیت برنامه‌ریزی کنند. تأمین نقدینگی لازم برای حمایت از بازار در روزهای ابتدایی بازگشایی می‌تواند نقش مهمی در کنترل هیجانات و جلوگیری از شکل‌گیری سقوط‌های شدید قیمتی داشته باشد.

تحلیلگر بازار های مالی در ادامه تصریح کرد: نکته مهم این است که تجربه‌های گذشته، از جمله اتفاقات دوره جنگ ۱۲ روزه، نشان داد که تأخیر در ورود منابع حمایتی می‌تواند هزینه‌های بیشتری به بازار تحمیل کند. اگر حمایت‌ها با چند روز تأخیر انجام شود، بخش زیادی از نقدینگی حمایتی صرف جبران افت‌های شدید شده و عملاً اثرگذاری آن کاهش می‌یابد؛ در حالی که اگر این منابع از همان ابتدای بازگشایی به‌صورت هدفمند وارد بازار شوند، می‌توانند فشار فروش را مدیریت کرده و از افت‌های عمیق‌تر جلوگیری کنند.

اکبرپور گفت:بنابراین در کنار تصمیم‌گیری درباره زمان مناسب بازگشایی بازار، آماده‌سازی ابزارهای حمایتی و برنامه‌ریزی دقیق برای مدیریت روزهای ابتدایی معاملات اهمیت بسیار بالایی دارد. مدیریت صحیح این دوره می‌تواند به حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران و جلوگیری از تشدید بی‌ثباتی در بازار سرمایه کمک کند.