چشم‌انداز تحول‌آفرین حمل‌ونقل ریلی ایران

به گزارش صدای بورس،سرمد امامی توضیح داد: بررسی روند جابه‌جایی مسافران، وضعیت ناوگان، سهم بخش خصوصی و میزان بهره‌برداری از واگن‌ها، نشان می‌دهد این صنعت پس از دوران رکود ناشی از همه‌گیری کرونا، توانسته رکوردهای جدیدی را به ثبت برساند.

تحلیل‌گر شرکت مشاور سرمایه‌گذاری ترنج گفت: تعداد کل مسافران جابه‌جا شده با قطار در سال ۱۳۷۰ حدود ۸.۱ میلیون نفر بود که این رقم تا سال ۱۳۸۹ با رشد ۲۵۵ درصدی به ۲۸.۸ میلیون نفر رسید. پس از آن، در فاصله سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ با افزایش اقبال عمومی به حمل‌ونقل هوایی، سهم قطارها کاهش یافت؛ اما جهش نرخ ارز در سال ۱۳۹۷ و رشد قیمت بلیت هواپیما باعث بازگشت مسافران به ناوگان ریلی شد.

امامی با اشاره به اثرات همه‌گیری کرونا بر این صنعت گفت: در سال ۱۳۹۹ تعداد مسافران ریلی به ۱۱.۱ میلیون نفر کاهش یافت، اما با کاهش محدودیت‌ها در سال‌های بعد، مجدداً شاهد رشد قابل‌توجه تقاضا بودیم. در نهایت، در سال ۱۴۰۲ با جابه‌جایی ۳۱.۸ میلیون مسافر، رکورد جدیدی در تاریخ صنعت ریلی کشور به ثبت رسید.

تحلیل‌گر شرکت ترنج ادامه داد: در زمینه ناوگان نیز، تعداد کل واگن‌های مسافربری از ۹۱۶ دستگاه در سال ۱۳۷۰ به بیش از ۲,۱۸۹ دستگاه در سال ۱۴۰۲ رسیده است، اما نرخ بهره‌برداری از این واگن‌ها به دلیل فرسودگی و کمبود سرمایه‌گذاری در تعمیرات، از ۹۸ درصد در سال ۱۳۷۰ به ۶۵ درصد در سال گذشته کاهش یافته است.

او ادامه داد: سهم بخش خصوصی از کل واگن‌های کشور در سال ۱۳۸۵ حدود ۳۵ درصد بود که این سهم تا سال ۱۴۰۲ با رشد سرمایه‌گذاری به ۴۴ درصد افزایش یافت. هم‌چنین، نرخ بهره‌برداری از واگن‌های بخش خصوصی حدود ۸۰ درصد برآورد می‌شود؛ در حالی که این شاخص برای واگن‌های دولتی به حدود ۶۶ درصد رسیده است.

امامی در ادامه گفت: عملکرد مطلوب بخش خصوصی در حوزه تعمیر و نگهداری، موجب شده تا واگن‌های این بخش از نظر کارایی و در دسترس بودن، وضعیت بهتری نسبت به ناوگان دولتی داشته باشند.

او با اشاره به بهبود شاخص‌های بهره‌وری پس از دوران کرونا افزود: در سال ۱۴۰۲ مجموع کارکرد قطارها معادل ۱۸.۶ میلیون صندلی‌کیلومتر بوده که ۱۶.۶ میلیون نفرکیلومتر از آن مورد استفاده قرار گرفته؛ بنابراین ضریب اشغال پویای قطارها در این سال به ۸۹ درصد رسیده است.

به گفته امامی، این ضریب در دوران اوج محدودیت‌های کرونایی (سال ۱۳۹۹) به حدود ۴۶ درصد کاهش یافته بود، اما با بازگشت سفرها و افزایش تقاضا، شاخص‌های عملکردی صنعت حمل‌ونقل ریلی نیز بهبود چشمگیری پیدا کرده است.