نگاهی به موشک های کروز؛ سرعت آنها چقدر است؟

به گزارش صدای بورس،موشک‌ها از انواع مختلف برای دهه ها وجود داشته‌اند، اما مفهوم موشک کروز یا موشک هدایت شونده خود پرواز (یا خود پیشران) برای اولین بار در اوایل قرن بیستم ظاهر شد. مسلماً، این فناوری از زمان پیدایش این مفهوم، راه درازی را پیموده است و موشک‌های کروز مدرن سیستم‌های تسلیحاتی فوق‌العاده مهمی هستند که دائماً تکامل پیدا می کنند.

بیش از یک نوع موشک کروز توسط ارتش های جهان مورد استفاده قرار می گیرد و معمولاً بر اساس سرعت از هم متمایز می شوند. بسته به سیستم های پرتاب و اهداف ترجیحی نسخه های متفاوتی وجود دارد، به همین دلیل است که سیستم های پرتاب هوایی، دریایی و زمینی برای موشک های کروز طراحی شده.

انواع مختلفی از موشک های کروز وجود دارد؛ مانند موشک‌های کروز ضد کشتی، موشک‌های کروز مجهز به کلاهک هسته‌ای و غیره. با این حال، هر نوع سیستمی که باشد، همه موشک‌های کروز سریع هستند و قدرت تخریب زیادی به همراه دارند.

گستره سرعت این موشک ها بسیار وسیع و متفاوت است و با موشک‌های مادون صوت با قابلیت پرواز با سرعت کمتر از ۱ ماخ شروع می‌شود. موشک‌های فراصوت با سرعت ۱ تا ۵ ماخ پرواز می‌کنند و موشک‌های مافوق صوت بسیار سریع تر بوده و سرعت آن ها فراتر از ۵ ماخ است.

دلایلی وجود دارد برای اینکه چرا یک ارتش ممکن است استفاده از یک موشک کروز مادون صوت را به یک موشک مافوق صوت ترجیح دهد، زیرا سرعت لزوما مهمترین عامل در استفاده از این موشک ها نیست.

مانند بسیاری از هواپیماهای ملخی که توسط ارتش استفاده می شود، خودروهای کندتر معمولاً سوخت کمتری می سوزانند که برد را افزایش می دهد. اساساً، هرچه سرعت کمتر باشد، برد بیشتر است، هرچند این همیشه در مورد موشک‌های کروز صادق نیست.

اگر زمان و برد لازم برای ضربه زدن به هدف را داشته باشید، کاملاً خوب است، اما استفاده از پرتابه های سریع‌تر نیز می‌تواند ایده‌آل باشد، زیرا ساقط کردن آن ها با چنین سرعتی در آسمان تقریباً غیرممکن است. در ادامه این مطلب طبقه بندی های مختلف سرعت موشک های کروز و سرعت پرواز آنها خواهد آمد.

موشک های کروز مادون صوت

اولین موشک کروز مورد استفاده در جنگ، V-۱ آلمانی بود که توسط نازی ها در طول جنگ جهانی دوم توسعه یافت، اگرچه سنگین، بسیار نادقیق بود و برد محدودی معادل ۲۴۰ کیلومتر داشت. از آن زمان، موشک های کروز مادون صوت در قابلیت استقرار، مرگباری، سرعت و برد بهبود یافته اند.

شناخته شده ترین موشک کروز در غرب احتمالاً موشک کروز تاماهاک است که موشک نسبتاً کندی به شمار آمده و هزینه کمتری نسبت به سامانه های سریعتر دارد. موشک‌های کروز تاماهاک برای اولین بار در دهه ۱۹۸۰ به عنوان موشک هایی با قابلیت پرتاب از دریا، از جمله شلیک از شناورهای سطحی و همچنین زیردریایی‌ها به وجود آمدند.

تاماهاک ها با سرعت ۸۸۰ کیلومتر بر ساعت پرواز می کنند که آن ها را به موشک های مادون صوت تبدیل می کند. در حالی که سریع هستند، این موشک ها امکان شکستن دیوار صوتی را ندارند. تاماهاک‌ها از طریق راکت های بوستر سوخت جامد پرتاب می‌شوند و در ادامه موتور جت توربوفن راه می افتد تا سیستم تسلیحاتی را به مختصات هدف خود برساند.

آنها اغلب بسیار نزدیک به سطح زمین پرواز می کنند تا توسط سیستم های دفاعی شناسایی نشوند، قابلیتی که باعث می شود سوخت آن ها سریع تر مصرف شود اما برد آن ها قابل توجه و ۲,۴۰۰ کیلومتر است. برای پیدا کردن هدفشان، این موشک های کروز از ماهواره و رادار تطابق انحنای زمین یا TERCOM استفاده می کنند.

تاماهاک ها قادر به حمل کلاهک های متعارف و هسته ای هستند، اگرچه کنترل تسلیحات هسته ای این گزینه را از طریق تصمیم گیری های سیاسی حذف کرده است. موشک های کروز تاماهاک یکی از پرمصرف ترین سلاح ها در زرادخانه موشک های کروز ایالات متحده هستند. در حالی که آنها تنها موشک های کروز مورد استفاده ایالات متحده نیستند، تاماهاک ها خود را در برابر اهداف مختلف ثابت کرده اند و یکی از موفق ترین موشک های کروز مادون صوت هستند که تاکنون ساخته شده است.

موشک های کروز فراصوت

موشک های کروز فراصوت می توانند از سرعت صوت فراتر بروند: یعنی بیشتر از ۱,۲۲۵ کیلومتر در ساعت. برخی از آنها می توانند به سرعت ۵ ماخ نزدیک شوند، هرچند تعداد کمی از آنها به حوالی نزدیک این سرعت می رسند.

یکی از موشک های این دسته که سرعتی نزدیک به ۵ ماخ دارد موشک Raduga Kh-۳۲ است که یک موشک کروز فراصوت هوا پرتاب ساخت روسیه است که برای اولین بار در سال ۲۰۱۶ وارد خدمت شد. موشک های کروز فراصوت بسیار مختلفی وجود دارد، اگرچه Kh-۳۲ یکی از سریع ترین موشک هایی است که در حال حاضر توسط یکی از بزرگترین قدرت های نظامی جهان استفاده می شود.

این موشک می تواند با سرعت ۴.۶ ماخ (۵,۶۴۶ کیلومتر در ساعت) پرواز کند، اگرچه به نظر می رسد این حداکثر سرعت آن باشد، نه یک سرعت کروز معمول. Kh-۳۲ بردی در حدود ۹۶۰ کیلومتر داشته و بر روی بمب افکن های Tu-۲۲M۳M نصب می شوند. آنها به یک کلاهک جنگی ۵۰۰ کیلوگرمی مسلح هستند که می تواند از استراتوسفر و از ارتفاع ۱۳۰,۰۰۰ پا به سمت هدف شلیک شوند. وزن هر موشک کروز از این نوع حدود شش تن است و تنها دو موشک در آن واحد می تواند توسط این بمب افکن حمل شود.

این موشک های کروز برای از بین بردن ناوگروه های تهاجمی طراحی شده اند و عمدتاً به عنوان یک بازدارنده، به جای یک سلاح عملی برای عملیات های رزمی معمولی، استفاده می شوند. یکی دیگر از موشک های کروز فراصوت فوق العاده سریع موشک CJ-۱۰۰/DF-۱۰۰ ساخت چین است.

این موشک های کروز می توانند تا ۳,۸۴۰ کیلومتر با سرعت ۵ ماخ (۶,۱۳۸ کیلومتر بر ساعت) پرواز کنند که آنها را در حداکثر محدوده موشک های فراصوت قرار می دهد. هر مرحله از پرواز آنها با سرعت فراصوت انجام می شود که CJ-۱۰۰/DF-۱۰۰ را به یکی از سریع ترین و مرگبارترین موشک های کروز تبدیل می کند که امروزه استفاده می شود. البته، حامل های موشکی سریع تری نیز همیشه در حال توسعه هستند.

موشک های کروز مافوق صوت

موشک‌های کروز مافوق صوت موشک های نسبتاً جدیدی در زرادخانه‌های نظامی مدرن بوده و کشورهای سراسر جهان به شدت در حال توسعه این فناوری هستند. اولین موشک استفاده شده در جنگ در این دسته، موشک ۳m۲۲ Zircon ساخت روسیه بود، یک موشک کروز ضد کشتی مافوق صوت که از کشتی های نیروی دریایی این کشور پرتاب می شود.

این موشک اولین بار در فوریه ۲۰۲۴ برای حمله به اهدافی در اوکراین استفاده شد. این موشک ها آنقدر سریع هستند که شناسایی و ساقط کردن آن ها در آسمان با فناوری مدرن غیرممکن است که شرایط را برای پیشرفته ترین سیستم های دفاع هوایی نیز دشوار می سازد.

طبق گزارش ها، ۳m۲۲ Zircon می تواند تا سرعت ۹ ماخ (۱۱,۰۵۸ کیلومتر در ساعت) پرواز کند که بسیار سریع است. این موشک ها برای اولین بار در ژانویه ۲۰۲۳ وارد خدمت شدند، در حالی که کشورهای غربی سخت تلاش دارند تا با نوآوری های موشک های کروز روسیه همگام شوند.

بسیاری از اطلاعات مربوط به این سیستم تسلیحاتی ناشناخته است، اما جزییاتی نیز در مورد آن وجود دارد. اعتقاد بر این است که این یک موشک با سوخت دو مرحله ای است، در ابتدا با استفاده از سوخت جامد موشک و در ادامه یک اسکرمجت. برد این موشک کروز مافوق صوت حدود ۹۶۰ کیلومتر تخمین زده می شود.

کشورهایی مانند ایالات متحده در حال کار بر روی توسعه موشک های کروز مافوق صوت خود هستند، اگرچه تا اوایل سال ۲۰۲۵ هیچکدام به بهره برداری نرسیده اند. اما چندین پروژه ممکن است به ثمر بنشیند، از جمله نسخه مفهومی سلاح هواتنفسی مافوق صوت (HAWC)، موشکی با موتور اسکرمجت و بدون کلاهک که از انرژی جنبشی خود برای از بین بردن اهداف استفاده می کند. دیگری موشک کروز Hypersonic Attack است، یک موشک کروز مافوق صوت با موتور اسکرمجت که در حالت ایده آل به سرعت ۸ ماخ (۹,۸۲۰ کیلومتر در ساعت) می رسد و ممکن است تا سال ۲۰۲۷ عملیاتی شود.

منبع: هفت صبح