به گزارش صدای بورس کاهش قیمتها در بازار رمزارز، بهخصوص در شرایطی که بازار از حضور گسترده سرمایهگذاران نهادی و توسعه ابزارهای مالی جدید برخوردار است، پرسش مهمی را مطرح کرده است: آیا بازار در حال تجربه یک اصلاح عمیق است یا باید خود را برای یک دوره طولانیتر از رکود و کاهش قیمت آماده کند؟
برای پاسخ به این پرسش، نمیتوان تنها به نمودار قیمت اکتفا کرد. رفتار اخیر بیتکوین حاصل مجموعهای از تحولات اقتصادی، تغییر جریان سرمایه و افزایش احتیاط سرمایهگذاران است. از همین رو، بررسی آینده این بازار مستلزم شناخت عواملی است که در ماههای اخیر توازن میان عرضه و تقاضا را تغییر دادهاند. محسن عباسی، کارشناس بازار کریپتو، در گفتوگوی پیشرو به بررسی و تحلیل بازار ارز دیجیتال و چشمانداز آن پرداخته است.
چرا بیتکوین با چنین فشار فروشی مواجه شده است؟
یکی از مهمترین دلایل شرایط فعلی را باید در تغییر انتظارات نسبت به سیاستهای پولی آمریکا جستوجو کرد. افزایش نگرانیها درباره تورم و احتمال تداوم سیاستهای انقباضی فدرالرزرو موجب شده سرمایهگذاران در ارزیابی داراییهای پرریسک محتاطتر عمل کنند.
در چنین فضایی، افزایش نرخ بازده اوراق خزانهداری و تقویت دلار آمریکا به زیان داراییهایی تمام میشود که جریان درآمدی ثابتی ندارند. بیتکوین نیز با وجود تمام ویژگیهای متفاوت خود، همچنان در دورههای فشار نقدینگی رفتاری مشابه داراییهای پرریسک نشان میدهد.
عامل مهم دیگر، تغییر رفتار سرمایهگذاران نهادی است. صندوقهای قابل معامله بیتکوین که طی سالهای اخیر یکی از مسیرهای اصلی ورود سرمایه به بازار بودهاند، در هفتههای گذشته با خروج قابل توجه منابع مواجه شدهاند. این موضوع به معنای پایان علاقه نهادهای مالی به بیتکوین نیست، اما نشان میدهد تقاضای نهادی برخلاف تصور عمومی، یک جریان دائمی و یکطرفه نیست.
نهادهای مالی نیز متناسب با شرایط اقتصادی، نرخ بهره و میزان ریسک قابل پذیرش خود اقدام به افزایش یا کاهش موقعیت میکنند. زمانی که این جریان سرمایه منفی میشود، بازار بخشی از قدرت جذب عرضه را از دست میدهد و فشار فروش تأثیر بیشتری بر قیمت خواهد داشت.
از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از معاملات بازار رمزارزها در بازارهای مشتقه و با استفاده از اهرم انجام میشود. در چنین ساختاری، کاهش اولیه قیمت میتواند به فعال شدن حد ضررها و بسته شدن اجباری موقعیتهای معاملاتی منجر شود. نتیجه آن است که یک موج فروش معمولی، گاهی به ریزشی شدیدتر از آنچه عوامل بنیادی توجیه میکنند تبدیل میشود.
بنابراین نمیتوان تمام افت اخیر بیتکوین را به تغییر ارزش ذاتی یا چشمانداز بلندمدت آن نسبت داد. بخشی از این کاهش قیمت ناشی از خروج نقدینگی، افزایش هزینه سرمایه و تسویه موقعیتهای اهرمی است؛ عواملی که ممکن است با تغییر شرایط اقتصادی، شدت آنها نیز کاهش یابد.
بر اساس تحلیل تکنیکال؛ بازار را چگونه ارزیابی میکنید؟
بررسی نمودار هشتساعته بیتکوین نشان میدهد که قیمت پس از تشکیل سقفهای مهم در محدوده ۸۶ تا ۸۷ هزار دلار، بهتدریج ساختار صعودی خود را از دست داده است. شکست حمایتهای میانی و شکلگیری سقفها و کفهای پایینتر، نشانه انتقال کنترل بازار از خریداران به فروشندگان بوده است.
نکته قابل توجه این است که ریزش اخیر با سرعت بیشتری نسبت به موجهای اصلاحی قبلی اتفاق افتاده است. چنین رفتاری معمولاً نشاندهنده افزایش فشار نقدشوندگی و خروج معاملهگرانی است که انتظار بازگشت سریع قیمت را داشتهاند.
با این حال، ادامه کاهش قیمت لزوماً به معنای تداوم ریزش با همین شدت نیست. در تحلیل ساختار بازار، مناطقی وجود دارند که پیشتر آغازگر حرکتهای قدرتمند صعودی بودهاند و احتمال افزایش تقاضا در برخورد مجدد قیمت با آنها وجود دارد.
در نمودار مورد بررسی، محدوده تقریبی ۵۹ هزار و ۸۰۰ تا ۶۲ هزار و ۷۰۰ دلار بهعنوان یکی از مهمترین نواحی تقاضا شناسایی میشود. این محدوده با ساختار حمایتی قبلی بازار ارتباط دارد و میتواند زمینهساز کاهش فشار فروش و شکلگیری یک حرکت بازگشتی باشد.
البته صرف رسیدن قیمت به حمایت، نشانه قطعی پایان اصلاح نیست. آنچه اهمیت دارد، نحوه واکنش خریداران است. کاهش شتاب نزول، تشکیل کفهای بالاتر، افزایش حجم معاملات خرید و بازپسگیری مقاومتهای شکستهشده میتواند نشانهای از بهبود تدریجی شرایط باشد.
در صورت حفظ محدوده حمایتی یادشده، نخستین هدف بازگشتی را میتوان حوالی ۶۶ هزار و ۹۰۰ دلار در نظر گرفت. عبور از این سطح، مسیر حرکت به سمت محدوده ۷۰ هزار و ۷۰۰ دلار را هموارتر خواهد کرد و در صورت ادامه تقاضا، ناحیه ۷۴ هزار و ۴۰۰ دلار نیز بهعنوان مقاومت مهم بعدی مطرح میشود.
با وجود این، رسیدن به چنین قیمتهایی الزاماً به معنی بازگشت بازار به روند صعودی بلندمدت نیست. ممکن است بیتکوین پس از یک افت شدید، بخشی از مسیر نزولی را جبران کند و سپس بار دیگر با فشار عرضه مواجه شود. تفاوت میان یک بازگشت موقت و تغییر واقعی روند، در توانایی قیمت برای تثبیت بالای مقاومتها و حفظ کفهای جدید مشخص خواهد شد.
در سناریوی مقابل، اگر حمایت ۵۹ تا ۶۲ هزار دلار از دست برود و قیمت نتواند بهسرعت آن را پس بگیرد، احتمال حرکت به سمت محدوده ۵۶ هزار دلار و سپس سطوح پایینتر افزایش خواهد یافت. در چنین شرایطی باید تحلیل میانمدت را متناسب با ساختار جدید بازار بازنگری کرد. به اعتقاد من، در شرایط فعلی بهتر است به جای تلاش برای شناسایی دقیق پایینترین قیمت بیتکوین، بر علائم بازگشت تقاضای مؤثر تمرکز شود. کف بازار معمولاً زمانی با اطمینان بیشتری قابل تشخیص است که بخش مهمی از حرکت بازگشتی اتفاق افتاده باشد.
آیا افت قیمت رمزارزها به معنای تضعیف آینده صنعت داراییهای دیجیتال است یا این صنعت، مستقل از نوسانات قیمتی، همچنان در مسیر توسعه قرار دارد؟
یکی از اشتباهات رایج در بررسی بازار ارزهای دیجیتال، یکسان دانستن روند قیمت رمزارزها با روند توسعه صنعت داراییهای دیجیتال است. ممکن است قیمت بیتکوین و بسیاری از آلتکوینها در یک دوره چندماهه کاهش یابد، اما همزمان زیرساختهای معاملاتی، خدمات نگهداری دارایی، پرداختهای مبتنی بر استیبلکوین و توکنیزهسازی داراییهای واقعی همچنان در مسیر توسعه باشند.
ورود نهادهای مالی و شرکتهای بزرگ به این حوزه، ماهیت بازار را در مقایسه با چرخههای گذشته تغییر داده است. در گذشته بخش عمده تقاضا از سوی سرمایهگذاران خرد و جریانهای سفتهبازانه شکل میگرفت، اما اکنون تصمیمات مدیران دارایی، صندوقهای سرمایهگذاری و نهادهای مالی نیز تأثیر مستقیمی بر جریان نقدینگی دارد. با این حال، توسعه زیرساختهای صنعت به این معنا نیست که تمام رمزارزها آینده سرمایهگذاری مناسبی خواهند داشت. اتفاقاً هرچه بازار بالغتر میشود، اهمیت مدل اقتصادی پروژهها، کاربرد واقعی شبکه، درآمدهای عملیاتی و پایداری تقاضا افزایش مییابد.
در شرایط فعلی، آلتکوینها با مسئله دشوارتری مواجهاند. کاهش اشتهای ریسک باعث شده سرمایهگذاران تمایل کمتری به نگهداری داراییهای کوچکتر و کمنقدشونده داشته باشند. به همین دلیل، حتی اگر بیتکوین وارد مرحله تثبیت شود، نمیتوان انتظار داشت همه آلتکوینها به همان نسبت یا با همان سرعت بهبود پیدا کنند. به نظر میرسد بازار در حال عبور از دورهای است که صرفاً مطرح شدن یک ایده یا فناوری جدید برای جذب سرمایه کافی بود. در دوره پیش رو، احتمالاً پروژههایی که از نظر نقدینگی، کاربرد و مدل درآمدی وضعیت بهتری دارند، قدرت بیشتری برای عبور از شرایط نامساعد خواهند داشت.
چشمانداز میانمدت؛ چه عواملی میتوانند روند بازار را تغییر دهند؟
در افق یک تا سهماهه، آینده بیتکوین بیش از هر چیز به سه متغیر وابسته است: وضعیت نقدینگی جهانی، تغییر جریان سرمایه صندوقهای نهادی و واکنش قیمت به حمایتهای تکنیکال. در صورتی که انتظارات نسبت به افزایش نرخ بهره تعدیل شود و فشار بر بازار اوراق و دلار کاهش یابد، بخشی از منابعی که در هفتههای اخیر از داراییهای پرریسک خارج شدهاند، میتوانند به تدریج به بازار بازگردند.
همزمان، بازگشت جریان خالص سرمایه به صندوقهای بیتکوین و افزایش تقاضا در بازار نقدی میتواند به تثبیت قیمت کمک کند. نکته مهم این است که بازگشت پایدار بازار نیازمند تقاضای واقعی است؛ رشد قیمت صرفاً بر اثر افزایش موقعیتهای اهرمی، معمولاً از پایداری کمتری برخوردار خواهد بود.
در سناریوی مثبت، حفظ حمایتهای فعلی و عبور از مقاومتهای ۶۷ تا ۷۱ هزار دلار میتواند نخستین نشانههای خروج بازار از شرایط نزولی شدید باشد. تثبیت در محدودههای بالاتر نیز احتمال حرکت به سمت ۷۴ هزار دلار و بیشتر را افزایش میدهد.
سناریوی میانه، ورود بیتکوین به یک دوره نوسانی و فرسایشی است؛ دورهای که طی آن قیمت برای مدتی میان حمایتها و مقاومتها جابهجا میشود تا بازار بتواند عرضه موجود را جذب کند و به تعادل جدیدی برسد. این وضعیت شاید برای معاملهگران کوتاهمدت جذاب نباشد، اما میتواند زمینه شکلگیری یک روند پایدارتر در آینده را فراهم کند.
در سناریوی منفی، تداوم خروج سرمایه نهادی، فشار سیاست پولی آمریکا و شکست حمایتهای اصلی میتواند اصلاح را عمیقتر کند. بنابراین در مقطع کنونی، نمیتوان بازگشت سریع به سقفهای تاریخی را سناریوی قطعی یا حتی بدون شرط بازار دانست.
جمعبندی؛ انتظار پایان اصلاح یا آغاز یک دوره جدید را داشته باشیم؟
بازار بیتکوین اکنون در یکی از مقاطع مهم تصمیمگیری قرار گرفته است. افت شدید قیمتها از یکسو بخشی از هیجان و موقعیتهای اهرمی را از بازار خارج کرده و از سوی دیگر، شرایط اقتصادی و جریان سرمایه هنوز نشانههای کافی برای تأیید یک روند صعودی پایدار ارائه نمیکنند.
بر این اساس، ارزیابی من این است که احتمال شکلگیری یک حرکت بازگشتی میانمدت وجود دارد، اما هنوز برای اعلام پایان روند نزولی زود است. محدودههای حمایتی فعلی میتوانند نقطه شروع این بازگشت باشند، مشروط بر اینکه تقاضای واقعی در بازار تقویت شود و قیمت بتواند مقاومتهای پیش رو را پشت سر بگذارد.
در چشمانداز بلندمدت، گسترش کاربردهای فناوری بلاکچین، حضور نهادهای مالی و توسعه بازار داراییهای دیجیتال همچنان ظرفیتهای مهمی برای این صنعت ایجاد میکنند. اما در کوتاهمدت و میانمدت، آنچه مسیر قیمت را تعیین میکند نه صرفاً جذابیت فناوری، بلکه میزان نقدینگی و تمایل سرمایهگذاران به پذیرش ریسک است.