تغییر دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی/ این تصمیم چقدر موثر است؟

به گزارش صدای بورس، دامنه نوسان صندوق‌های سهامی اهرمی از شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵، در بورس تهران و فرابورس ایران از مثبت و منفی ۴ درصد به مثبت و منفی ۶ درصد افزایش می‌یابد؛ تغییری که می‌تواند معادلات معاملاتی این صندوق‌ها را دستخوش تغییر کند و بر روند تعدیل قیمت آن‌ها در شرایط مختلف بازار اثر بگذارد.

این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که فاصله قیمت معاملاتی برخی صندوق‌های اهرمی با ارزش خالص دارایی‌های آن‌ها (NAV) همچنان یکی از چالش‌های این بخش از بازار سرمایه است.

افزایش دامنه نوسان می‌تواند امکان واکنش سریع‌تر قیمت‌ها به تغییرات عرضه و تقاضا را فراهم کند اما میزان تأثیر آن به شرایط کلی بازار، ترکیب سفارش‌های خرید و فروش و عملکرد بازارگردان‌ها بستگی دارد.

صندوق‌های اهرمی به دلیل ساختار متفاوت خود در دوره‌های رونق و افت بازار می‌توانند نوسانات قابل‌توجهی را تجربه کرده و در چنین شرایطی، افزایش دامنه نوسان از یک سو محدودیت حرکت قیمت را کاهش می‌دهد و از سوی دیگر امکان ثبت افت یا رشد بیشتر در یک جلسه معاملاتی را فراهم می‌کند بنابراین این تغییر لزوما به معنای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری یا افزایش بازدهی نیست.

از سوی دیگر، فاصله قیمت بازار با NAV می‌تواند تصویری از وضعیت قیمت‌گذاری واحدهای این صندوق‌ها ارائه دهد با این حال، کاهش این فاصله صرفا با افزایش دامنه نوسان تضمین نشده و به میزان تعادل عرضه و تقاضا، عمق معاملات و کارایی سازوکار بازارگردانی نیز وابسته است در صورت تداوم عدم تعادل میان خریداران و فروشندگان، حتی دامنه گسترده‌تر نیز نمی‌تواند به‌تنهایی مانع شکل‌گیری حباب قیمتی یا تشدید نوسانات شود.

افزایش دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی را می‌توان آزمونی برای سنجش کارایی سازوکار معاملات این ابزارها دانست، اگر این تغییر به نزدیک‌تر شدن قیمت‌ها به ارزش واقعی دارایی‌ها و بهبود کیفیت معاملات منجر شود می‌توان آن را گامی در جهت افزایش کارایی بازار ارزیابی کرد اما اگر صرفا دامنه حرکت روزانه قیمت‌ها را بزرگ‌تر کند بدون آنکه عمق معاملات و تعادل عرضه و تقاضا بهبود یابد نتیجه آن می‌تواند افزایش نوسانات بدون حل مسئله اصلی باشد.
به بیان دیگر، مسئله اساسی تنها میزان آزادی قیمت برای نوسان نیست بلکه کیفیت کشف قیمت در بازاری است که سرمایه‌گذاران آن با ابزارهای اهرمی و ریسک بالاتری مواجه‌اند.