به گزارش صدای بورس، «اکوتراست» با تبلیغات گسترده در بیلبوردهای شهری و نمایش خانگی، خود را به‌عنوان ارائه‌دهنده خدمات مشاوره سرمایه‌گذاری معرفی می‌کند؛ این در حالی است که به گفته یک مقام مسئول در سازمان بورس، این مجموعه مجوزی برای مشاوره سرمایه‌گذاری از این سازمان ندارد؛ وضعیتی که پرسش‌هایی جدی درباره نظارت بر تبلیغات خدمات مالی و حفاظت از سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کند.
تبلیغات گسترده، مجوز نامشخص
نام اکوتراست در تبلیغات محیطی و محتوای تبلیغاتی نمایش خانگی دیده می‌شود؛ حضوری که می‌تواند برای مخاطب، تصویری از اعتبار و تأیید رسمی ایجاد کند. وقتی یک خدمت با عنوان «مشاوره سرمایه‌گذاری» عرضه می‌شود، پرسش فقط گستردگی تبلیغات یا جذابیت پیام آن نیست؛ مسئله این است که ارائه‌دهنده خدمت، صلاحیت و مجوز لازم برای فعالیت در این حوزه را دارد یا خیر. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده درباره مجوزهای این مجموعه، اکوتراست دارای اینماد، مجوز فعالیت در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات برای شخص حقوقی و کارت بازرگانی است؛ اما این موارد، به‌تنهایی مجوز فعالیت به‌عنوان مشاور سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه نیستند. همچنین مجوزهای تجاری یا فناوری، جایگزین مجوز تخصصی بازار سرمایه نیستند.
اکوتراست از بورس مجوز ندارد
یک مقام مسئول در سازمان بورس و اوراق بهادار در گفت‌وگو با اطلاعات بورس در این باره تأکید کرد: اپلیکیشن اکوتراست، با وجود تبلیغ در بیلبوردهای شهری و نمایش خانگی، از سازمان بورس مجوز مشاوره سرمایه‌گذاری ندارد، در حالی که خود را با همین عنوان معرفی می‌کند. به گفته این مقام مسئول، موضوع برای پیگیری به بخش‌های مرتبط ارجاع شده و قرار است در سازمان بررسی شود. نتیجه رسمی بررسی و هرگونه اقدام احتمالی هنوز اعلام نشده است.
اعتماد تبلیغاتی، ریسک واقعی
مشاوره سرمایه‌گذاری با تبلیغ یک محصول معمولی تفاوت دارد. مخاطب در این حوزه ممکن است تصمیم‌هایی بگیرد که مستقیماً بر پس‌انداز، دارایی و آینده مالی او اثر بگذارد. معرفی یک مجموعه به‌عنوان مشاور، به‌ویژه در تبلیغات پرتکرار و پرهزینه، می‌تواند این برداشت را ایجاد کند که فعالیت آن از سوی نهاد مسئول بررسی و تأیید شده است؛ برداشتی که لزوماً با واقعیت مجوزها منطبق نیست.
اگر مرز میان تبلیغ تجاری و ارائه خدمت مالی مجاز برای مخاطب روشن نباشد، احتمال اعتماد بی‌پشتوانه افزایش می‌یابد. سرمایه‌گذار ممکن است پیش از بررسی مجوزها، سابقه، مدل درآمدی و حدود مسئولیت ارائه‌دهنده، صرفاً به حضور پررنگ آن در رسانه‌ها اتکا کند. در صورت بروز زیان یا اختلاف، نبود شفافیت درباره جایگاه حقوقی خدمت و سازوکار پاسخ‌گویی می‌تواند پیگیری حقوق مخاطب را پیچیده‌تر کند. این موارد به‌معنای اثبات تخلف یا زیان مشتریان نیست؛ مسئله، ریسک ناشی از نامشخص بودن مجوز است.
خلأ نظارت بر تبلیغات مالی
پررنگ‌ترین پرسش این پرونده، فقط وضعیت مجوز اکوتراست نیست؛ چگونگی عبور تبلیغات چنین خدماتی از مسیرهای انتشار نیز اهمیت دارد. تبلیغات محیطی برای نصب در سطح شهر و تبلیغات رسانه‌ای، از مجراهای متفاوتی عبور می‌کنند. اگر هنگام پذیرش تبلیغ، عنوان خدمت و مجوز تخصصی ارائه‌دهنده به‌صورت مؤثر بررسی نشود، ممکن است پیام تبلیغاتی پیش از آنکه نهاد ناظر بازار سرمایه درباره صلاحیت فعالیت اظهارنظر کند، به مخاطبان گسترده برسد. این موضوع ضرورت هماهنگی میان نهادهای ناظر بازار سرمایه، مراجع صدور مجوزهای تبلیغاتی، مدیریت شهری و رسانه‌های پخش‌کننده را برجسته می‌کند. باید مشخص شود چه مدارکی برای تبلیغ خدمات مالی لازم است، کدام مرجع ادعاها را بررسی می‌کند و تبلیغ مشکوک چگونه متوقف می‌شود. صرف وجود یک مجوز عمومی یا ثبت قانونی شرکت نباید به‌عنوان تأیید صلاحیت آن برای ارائه خدمات تخصصی مالی تلقی شود.
پاسخ روشن، نه وعده پیگیری
اکوتراست هنوز نیازمند پاسخ‌گویی شفاف درباره مبنای معرفی خود به‌عنوان مشاور سرمایه‌گذاری و مجوزی است که برای این عنوان به آن استناد می‌کند. سازمان بورس نیز باید نتیجه بررسی و ابزارهای قانونی خود را روشن کند. این پاسخ برای کاربران و فعالان دارای مجوز اهمیت دارد؛ زیرا فعالیت بدون مجوز، در صورت احراز، رقابت را نابرابر و اعتبار بازار را تضعیف می‌کند. تا وقتی وضعیت مجوز و حدود فعالیت این مجموعه روشن نشده، تبلیغات گسترده نباید جای پاسخ حقوقی را بگیرد. معیار اعتماد، صلاحیت قابل‌راستی‌آزمایی و نظارت مؤثر است. اکنون پرسش اصلی پیش روی نهادهای مسئول این است: چگونه تبلیغ خدماتی با عنوان مشاوره سرمایه‌گذاری منتشر می‌شود، در حالی که بنا بر اظهارات مقام مسئول سازمان بورس، مجوز مربوطه صادر نشده است؟ پاسخ به این پرسش باید فراتر از وعده پیگیری باشد و به روشن شدن وضعیت فعالیت، سازوکار کنترل تبلیغات و مسئولیت هر مرجع منتهی شود.
-
غزل غفاریان - خبـرنگـار
-
هفته‌نامه اطلاعات بورس ۶۵۱