به گزارش صدای بورس نماد «شبندر» ۶ آبان‌ماه گزارش فعالیت ماهانه مهرماه را منتشر کرد و امروز ۹ آبان به منظور بررسی وضعیت شفافیت اطلاعاتی ناشر تعلیق شد.
افت ۳۶ درصدی درآمد؛ آیا شبندر زیان‌ده شده است؟
براساس گزارش فعالیت مهر، درآمد فروش شبندر به حدود ۱۱۳٫۵ هزار میلیارد تومان رسیده؛ در حالی که این رقم در شهریور نزدیک به ۱۷۷ هزار میلیارد تومان بود. کاهش ۳۵٫۹ درصدی درآمد زمانی معنادارتر می‌شود که بدانیم مقدار فروش شرکت تنها ۳٫۵ درصد کاهش داشته است. بنابراین افت درآمد را بیش از کاهش حجم فروش، باید در تغییر نرخ‌های محاسباتی و ترکیب محصولات جست‌وجو کرد.
نکته قابل‌توجه دیگر مبلغ مواد اولیه است. شبندر در مهر حدود ۱۱۹٫۲ هزار میلیارد تومان مواد اولیه گزارش کرده که تقریبا ۵٫۷ هزار میلیارد تومان بیشتر از درآمد فروش همان ماه است. همین اختلاف منشا زیان‌ده شدن شرکت است.
دو تصویر متفاوت از عملکرد مهر
ابهام زمانی جدی‌تر می‌شود که محاسبات مهر در شرایط عادی را کنار گزارش منتشرشده قرار دهیم. در «شرایط عادی (غیراضطرار)»، فروش مهر حدود ۱۸۶٫۶۵ هزار میلیارد تومان و مبلغ نفت خام و میعانات گازی حدود ۱۷۳٫۱۹ هزار میلیارد تومان درج شده است.
به این ترتیب، درآمد فروش در محاسبات شرایط عادی حدود ۷۳٫۱۴ هزار میلیارد تومان بیشتر از رقم گزارش منتشرشده مهر است. البته این فاصله نه زیان قطعی است و نه مستقیماً پولی که شرکت از دست داده؛ بلکه نشان می‌دهد تغییر مبنای قیمت‌گذاری تا چه اندازه می‌تواند تصویر درآمد پالایشگاه را دگرگون کند.
ریشه این تفاوت به مصوبه جدید هیئت وزیران و دستورالعمل اجرای آن بازمی‌گردد. طبق مقررات شرایط اضطرار، برای برخی فرآورده‌های اصلی، آخرین قیمت‌های اعلامی پیش از ۹ اسفند ۱۴۰۴ مبنای محاسبه قرار می‌گیرد. در عین حال تغییر فرمول علاوه بر درآمد فروش، مبلغ خوراک را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
شکاف ۸۶ همتی در پیش‌بینی سود
اثر بزرگ‌تر این ابهام در برآورد عملکرد سالانه شرکت دیده می‌شود. شبندر در گزارش تفسیری شش‌ماهه، دو سناریوی متفاوت از سودآوری سال ۱۴۰۵ ارائه کرده است.
شرکت در نیمه نخست سال حدود ۱۲۳٫۳ هزار میلیارد تومان سود خالص شناسایی کرده است. بنابراین اگر سناریوی اضطرار تحقق یابد، سود نیمه دوم در مقایسه با نیمه نخست حدود ۷۰ درصد کاهش خواهد یافت.
مسئله فقط شبندر نیست. نمادهای شپنا، شتران و شراز نیز پیش‌تر با تعلیق مواجه و سوم آبان بازگشایی شدند. شتران در مهر با وجود افزایش مقدار فروش، کاهش محسوس درآمد ریالی را ثبت کرد؛ نشانه‌ای از اینکه تغییر نرخ‌ها برای دیگر پالایشگاه‌ها نیز اهمیت دارد. البته آثار نهایی به ترکیب خوراک و فرآورده‌های هر شرکت وابسته است.
اکنون پرسش اصلی از شبندر و نهاد ناظر این است: کدام نرخ‌ها همچنان قطعی نشده‌اند، اثر واقعی قیمت‌گذاری اضطراری بر سود شرکت چقدر است و سهامداران باید براساس کدام برآورد تصمیم بگیرند؟ تا زمانی که پاسخ روشنی منتشر نشود، مسئله اصلی ابهام درباره میزان سودی است که سهامداران می‌توانند روی آن حساب کنند.