بازار سرمایه در شش ماه نخست سال/ تامین مالی به کجا رسید؟

به گزارش صدای بورس، بازار سرمایه در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ تنها محل داد و ستد سهام نبود و آمارهای رسمی از حجم قابل‌ توجهی تامین مالی از مسیر افزایش سرمایه و انتشار اوراق بدهی حکایت دارد، مسیری که نشان می‌دهد شرکت‌ها و دولت همچنان بخش مهمی از نیاز مالی خود را از این بازار دنبال می‌کنند.

بر اساس گزارش مدیریت نظارت بر بازار اولیه، سازمان بورس در ۶ ماهه نخست امسال مجوز افزایش سرمایه ۹۳ شرکت را صادر کرده که مجموع این مجوزها به حدود ۱۸۹ هزار میلیارد تومان رسیده است. در این میان بیش از نیمی از افزایش سرمایه‌ها از محل سود انباشته تامین شده و مطالبات حال‌ شده و آورده نقدی و همچنین مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها نیز سهم قابل‌توجهی داشته‌اند.

اما بخش بدهی بازار نیز در همین دوره ارقام بزرگ‌تری را ثبت کرده است. در نیمه نخست سال پذیره‌ نویسی ۷۱ مورد اوراق بدهی با ارزشی بالغ بر ۶۱۰ هزار میلیارد ریال انجام شده که در میان آن‌ها اوراق مرابحه با ۳۱۸ هزار میلیارد ریال، اوراق سلف با بیش از ۲۲۵ هزار میلیارد ریال اوراق اجاره با ۳۶.۵ هزار میلیارد ریال و مرابحه کوچک و کوتاه‌ مدت با ۳۱.۳ هزار میلیارد ریال قرار دارند.

تصویر معاملات ثانویه حتی بزرگ‌تر است، جایی که طی همین مدت، آغاز معاملات ۷۱ مورد اوراق بدهی به ارزش بیش از ۶ میلیون میلیارد ریال ثبت شده است. در این بخش، اوراق مرابحه عام با بیش از ۴.۳ میلیون میلیارد ریال و اسناد خزانه با ۱.۳۷ میلیون میلیارد ریال بیشترین حجم را به خود اختصاص داده‌اند.

در سمت افزایش سرمایه نیز نام شرکت‌های بزرگی دیده می‌شود. از جمله ملی صنایع مس ایران افزایش سرمایه‌ای از ۱۰۵ هزار میلیارد تومان به ۱۴۴ هزار میلیارد تومان، بانک پارسیان از حدود ۳۱.۲ هزار میلیارد تومان به ۵۰ هزار میلیارد تومان و بانک اقتصاد نوین از حدود ۲۴.۳ هزار میلیارد تومان به ۲۹.۸ هزار میلیارد تومان را در فهرست مجوزهای صادرشده داشته‌اند.

نکته قابل توجه دیگر، غلبه اصلاح ساختار مالی بر اهداف افزایش سرمایه‌هاستT موضوعی که در فهرست شرکت‌های مشمول مجوز بارها تکرار شده است. در کنار آن برخی شرکت‌ها از افزایش سرمایه برای اجرای طرح‌های توسعه‌ای استفاده کرده‌اند از جمله چادرملو، صنایع پتروشیمی کرمانشاه، کشتیرانی دریای خزر و گروه مپنا.

در بخش اوراق بدهی نیز حضور دولت پررنگ است، اسناد خزانه اسلامی به نمایندگی از دولت در مجموع ۱.۳۷ میلیون میلیارد ریال ارزش داشته و اوراق مرابحه عام دولت نیز بیش از ۴.۳ میلیون میلیارد ریال ثبت شده است.

در مجموع گزارش عملکرد نیمه نخست سال، بازاری را نشان می‌دهد که در آن دو مسیر تامین مالی همزمان فعال بوده‌اند. از یک سو شرکت‌ها با افزایش سرمایه به دنبال اصلاح ساختار مالی یا تامین منابع توسعه‌ای رفته‌اند و از سوی دیگر انتشار و گردش اوراق بدهی در مقیاسی چند برابر بزرگ‌تر جریان داشته است. این ترکیب، وزن فزاینده بازار سرمایه در تامین مالی اقتصاد را بیش از پیش نمایان می‌کند.