نبرد ۲۰۷ و «خودرو»؛ ۴۵ میلیون تومان کجا بیشتر رشد کرد؟

به گزارش صدای بورس،‌ در دی‌ماه ۱۳۹۵ به جای خرید یک دستگاه پژو ۲۰۷، اگر ۴۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان را صرف خرید سهام ایران‌خودرو می‌کردیم، امروز صاحب چه میزان سرمایه‌ای بودیم؟ مقایسه قیمت یک ۲۰۷ تولید سال ۱۳۹۵ با عملکرد سهم «خودرو» در یک دهه گذشته، تصویر جالبی از رقابت بازار خودرو و بازار سرمایه ارائه می‌دهد؛ دو بازاری که هر دو در این سال‌ها رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند، اما با مسیرهایی کاملاً متفاوت.

در دی‌ماه ۱۳۹۵، یک دستگاه پژو ۲۰۷ در بازار حدود ۴۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان قیمت داشت. قیمت کارخانه این خودرو نیز در آن زمان ۴۱ میلیون و ۹۲۰ هزار تومان بود. حالا، پس از گذشت نزدیک به ۱۰ سال، یک دستگاه ۲۰۷ تولید سال ۱۳۹۵ که همچنان صفر کیلومتر باشد، حدود ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان معامله می‌شود.

به این ترتیب، قیمت این خودرو از ۴۵.۷ میلیون تومان به ۲.۲ میلیارد تومان رسیده؛ یعنی ارزش اسمی آن حدود ۴۸.۱ برابر شده و بازدهی قیمت آن در این دوره به حدود ۴۷۱۴ درصد می‌رسد.

اما اگر در همان روزها تصمیم دیگری می‌گرفتیم و به جای پارک کردن ۲۰۷ در پارکینگ، پول آن را وارد بازار سرمایه می‌کردیم، نتیجه چه بود؟

۴۵.۷ میلیون تومان چند سهم خودرو می‌خرید؟

قیمت سهم ایران‌خودرو با نماد «خودرو»، در دی‌ماه ۱۳۹۵ حدود ۲۸۰ تومان بوده است، بنابراین با سرمایه ۴۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی می‌شد حدود ۱۶۳ هزار سهم ایران‌خودرو خریداری کرد. اما اینجا محاسبه ساده قیمت خرید × قیمت امروز جواب نمی‌دهد. ایران‌خودرو در این فاصله افزایش سرمایه‌های سنگینی داشته و تعداد سهام سرمایه‌گذار طی این سال‌ها چندین برابر شده است.

یکی از مهم‌ترین این افزایش سرمایه‌ها در سال ۱۳۹۸ رخ داد؛ زمانی که سرمایه ایران‌خودرو حدود ۱۸۷۲ درصد افزایش یافت و بخش عمده آن از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها بود. پنج سال بعد، در سال ۱۴۰۳ نیز ایران‌خودرو یک افزایش سرمایه سنگین دیگر به میزان حدود ۷۵۰ درصد انجام داد که آن هم عمدتاً از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها بود. در نتیجه، سهامدار فرضی ما که در سال ۱۳۹۵ حدود ۱۶۳ هزار سهم در اختیار داشت، بدون آنکه برای این افزایش سرمایه‌ها پول جدیدی پرداخت کند، در نهایت حدود ۲۷.۳۶ میلیون سهم در اختیار می‌داشت.

سبد ۴۵ میلیونی حالا چقدر می‌ارزد؟

با فرض قیمت ۷۵.۲ تومان برای هر سهم خودرو، ارزش روز این تعداد سهم حدود ۲.۰۶ میلیارد تومان خواهد بود.

در کنار رشد ارزش سهام، این سرمایه‌گذار طی سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ نیز سود نقدی دریافت کرده است. بر اساس داده‌های ارائه‌شده، سود نقدی این سال‌ها به‌ترتیب ۵، ۱۵ و ۶ ریال به ازای هر سهم بوده است، بنابراین سود نقدی اولیه مجموعاً ۲۶ ریال به ازای هر سهم بوده که برای حدود ۱۶۳ هزار سهم اولیه، رقم آن حدود ۴۲۴ هزار تومان می‌شود. در نتیجه، با اضافه کردن سود نقدی، ارزش این سرمایه‌گذاری در محدوده ۲.۰۶ میلیارد تومان قرار می‌گیرد.

برنده این مقایسه؛ ۲۰۷ یا خودرو؟

حالا دو سرمایه‌گذاری را کنار هم بگذاریم. اگر ۴۵.۷ میلیون تومان در دی‌ماه ۱۳۹۵ صرف خرید یک دستگاه ۲۰۷ می‌شد، امروز ارزش آن خودرو حدود ۲.۲ میلیارد تومان بود و اگر همان پول صرف خرید سهام ایران‌خودرو می‌شد، ارزش سبد سهام با لحاظ افزایش سرمایه‌ها و سود نقدی، حدود ۲.۰۶ میلیارد تومان می‌شد.

یعنی در این مقایسه، ارزش ۲۰۷ حدود ۱۴۰ میلیون تومان بیشتر از سبد سهام خودرو است؛ اما این اختلاف، تمام داستان نیست.

یک رقابت نزدیک با دو مسیر کاملاً متفاوت

در نگاه اول شاید عجیب باشد که یک خودرو و سهام شرکتی که تولیدکننده همان خودرو است، پس از نزدیک به یک دهه به ارزش‌هایی تا این اندازه نزدیک برسند. اما ماهیت بازدهی این دو دارایی متفاوت بوده است.

رشد قیمت ۲۰۷ در این دوره مستقیماً در قیمت بازار خودرو منعکس شده است؛ در حالی که در مورد سهم خودرو، بخش قابل‌توجهی از تغییر تعداد سهام به دلیل افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها اتفاق افتاده است.

به بیان ساده، سهامدار در اثر افزایش سرمایه‌های تجدید ارزیابی، سهام بیشتری دریافت کرده، اما این موضوع به‌خودی‌خود به معنای ورود پول جدید یا ایجاد سود نقدی برای سهامدار نیست.

از طرف دیگر، مالک خودرو طی این سال‌ها با هزینه‌هایی مانند بیمه، تعمیرات، نگهداری و استهلاک مواجه بوده است؛ هزینه‌هایی که در این محاسبه لحاظ نشده‌اند. سهامدار نیز در مقابل با ریسک‌های بازار سرمایه، نوسانات قیمت، توقف نماد و سایر ریسک‌های معاملاتی مواجه بوده است.

بنابراین مقایسه ۲۰۷ و «خودرو» را باید صرفاً یک مقایسه ارزش اسمی سرمایه‌گذاری دانست، نه مقایسه کامل بازده اقتصادی دو دارایی.

با این حال، یک نتیجه روشن است: ۴۵.۷ میلیون تومان در دی‌ماه ۱۳۹۵، چه به یک ۲۰۷ تبدیل می‌شد و چه به سهام ایران‌خودرو، امروز دیگر سرمایه‌ای ۴۵ میلیون تومانی نبود و در هر دو سناریو به محدوده ۲ میلیارد تومان می‌رسید.

در این رقابت ۱۰ ساله، ۲۰۷ با ارزش حدود ۲.۲ میلیارد تومان کمی جلوتر از سبد سهام خودرو با ارزش حدود ۲.۰۶ میلیارد تومان قرار می‌گیرد؛ اختلافی که البته در برابر رشد چند ده‌برابری هر دو دارایی، چندان بزرگ نیست.