به گزارش صدای بورس، در مقایسه بازار مس داخلی با بازار جهانی فلز سرخ مشاهده میشود که قیمت هر سهم «فملی» در فاصله اول خرداد ماه تا کنون از ۱۳ هزار و ۳۸۵ ریال به ۲۵ هزار و ۱۰۰ ریال رسیده است (رشد ۸۷ درصدی). هر سهم باهنر نیز از ۷ هزار و ۲۱۰ ریال به ۱۲ هزار و ۲۲۰ ریال افزایش یافته (۷۰ درصد رشد) و این روند برای سرمایه گذاری مس سرچشمه با افزایش ۴۶۰۰ تومانی هر سهم و رسیدن به قیمت ۸ هزار و ۱۰۰ تومان (رشد ۱۳۱ درصدی) رقم خورده است.
در بورس کالا نیز در همین مدت قیمت هر تن مس کاتد از ۱۷ میلیون و ۶۰۴ هزار ریال در ابتدای سال به ۲۳ میلیون و ۶۵۰ هزار ریال رسیده که رشد قیمتی معادل ۳۴.۵ درصدی را نشان می دهد. قیمت هر تن مس مفتول نیز از ۱۸ میلیون و ۱۳۲ هزار ریال به ۲۷ میلیون و ۶۳۳ هزار ریال رسیده و رشدی معادل ۵۲.۴ درصدی را تجربه کرده است. این افزایش قیمتها در حالی است که طی این مدت قیمت جهانی مس از ۱۲ هزار و ۴۸ دلار در ابتدای سال جاری شمسی به ۱۴ هزار و ۷۵۸ دلار در روز سه شنبه رسیده و رشدی معادل ۲۲.۵ درصد را طی این مدت تجربه کرده است. به این ترتیب اختلاف قیمت مس داخلی و جهانی ریشه در رشد ۵۵ درصدی قیمت دلار آمریکا به عنوان متغیر مهم در فرمول قیمت این فلز در بورس دارد.
در این بین با آغاز جنگ و رشد شدید قیمت دلار از یک سو و محدودیتهای صادراتی از سوی دیگر، وضعیت بازار مس در داخل کمی پیچیده به نظر می رسد. از یک سو رشد هزینههای تولید و مشکلات و چالشهای حوزه انرژی برای تولیدکنندگان و از سوی دیگر افت دسترسی به بازارهای جهانی باعث شده تا نگرانیها در مورد وضعیت این صنعت افزایش یابد.
مطابق آمار رسمی، ایران در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۹ هزار تن مس پالایششده صادر کرده است و بازارهای منطقهای نیز ظرفیت مناسبی برای جذب محصولات مس ایران دارند. کارشناسان معتقدند هرچه بتوانیم از ماده معدنی به کنسانتره مس، از کنسانتره به کاتد و از کاتد به محصولات دارای ارزش افزوده بیشتر حرکت کنیم، ارزش اقتصادی ایجادشده برای کشور افزایش مییابد. در برنامه هفتم توسعه نیز ارقام بزرگی برای صنعت مس دیده شده است؛ هدفگذاری تولید حدود ۳.۳ میلیون تن کنسانتره و ۸۰۰ هزار تن کاتد مطرح شده است و به عقیده کارشناسان اگر چنین ظرفیتی ایجاد شود، مس میتواند به یکی از پایههای جدی ارزآوری غیرنفتی ایران تبدیل شود و صحبت از افق صادرات ۱۰ میلیارد دلاری مس به تحقق نزدیک شود.
مس ایران پس از جنگ؛ فرصتها و چالشهای پیشروی صنعت
بازار مس ایران پس از جنگ ایران و آمریکا وارد مرحلهای متفاوت شده است؛ مرحلهای که در آن همزمان دو عامل متضاد بر این صنعت اثر میگذارند: افزایش اهمیت مس در اقتصاد جهانی و تداوم محدودیتهای داخلی و خارجی ایران.
مس در سالهای اخیر به یکی از فلزات استراتژیک جهان تبدیل شده است. توسعه شبکههای برق، خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر، تجهیزات الکترونیکی و مراکز داده، تقاضای جهانی برای این فلز را افزایش داده است. در چنین شرایطی، برخورداری ایران از ذخایر قابلتوجه مس میتواند یک مزیت مهم برای اقتصاد کشور باشد. با این حال، صنعت مس ایران در دوره پس از جنگ با چالشهایی جدی مواجه است. اختلال احتمالی در زنجیره تأمین، محدودیتهای انرژی، مشکلات حملونقل، دشواری انتقال پول و تحریمها میتواند هزینه تولید و صادرات را افزایش دهد. از سوی دیگر، افزایش نرخ ارز اگرچه هزینه برخی نهادههای تولید را بالا میبرد، اما میتواند درآمد ریالی صادرکنندگان مس را نیز افزایش دهد.
در بازار داخلی نیز صنایع پاییندستی، بهویژه تولیدکنندگان سیم و کابل، تجهیزات برقی و صنایع ساختمانی، نسبت به تغییرات قیمت مس و نرخ ارز حساس هستند. افزایش قیمت مس میتواند هزینه تولید این صنایع را بالا برده و در نهایت به افزایش قیمت محصولات نهایی منجر شود.
در این میان، شرکت ملی صنایع مس ایران و پروژههای توسعهای معادن بزرگ کشور نقش مهمی در آینده این صنعت دارند. افزایش ظرفیت استخراج و فرآوری، تکمیل زنجیره ارزش و حرکت به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر میتواند وابستگی صنعت به صادرات مواد اولیه را کاهش دهد.
در مجموع، دوران پس از جنگ برای مس ایران میتواند همزمان دورهای از فشار و فرصت باشد. اگر مشکلات انرژی، سرمایهگذاری، فناوری و تجارت خارجی مدیریت شود، رشد تقاضای جهانی مس میتواند فرصت مهمی برای افزایش تولید، صادرات و ارزآوری ایران ایجاد کند؛ در غیر این صورت، بخشی از این فرصت در اختیار رقبای منطقهای و تولیدکنندگان جهانی قرار خواهد گرفت.
-
هفتهنامه اطلاعات بورس ۶۴۶