به گزارش صدای بورس، بررسی سازوکار جدید قیمتگذاری خوراک پالایشگاهها و پتروشیمیها نشان میدهد در صورت تصویب نهایی هیئت وزیران، تخفیف میعانات گازی افزایش خواهد یافت تغییری که میتواند برای شرکتهای مصرفکننده این خوراک بهویژه پالایشگاه ستاره خلیج فارس اثر مثبتی بر بهای تمام شده و حاشیه سود داشته باشد.
در مدل پیشین، مصرفکنندگان میعانات گازی از جمله پالایشگاه ستاره خلیج فارس حدود ۲.۱ دلار تخفیف به ازای هر بشکه دریافت میکردند، اما بر اساس فرمول جدید این تخفیف حدود یک دلار افزایش یافته و به محدوده ۳ تا ۳.۱ دلار در هر بشکه خواهد رسید است، البته این تغییر هنوز به تصویب نهایی هیئت وزیران نرسیده و اجرای آن منوط به تصویب و ابلاغ رسمی مصوبه است.
تخفیف میعانات گازی در انتظار تصویب دولت
غلامحسین نجابت، کارشناس انرژی و پتروشیمی، در گفتوگو با صدای بورس درباره افزایش احتمالی تخفیف میعانات گازی گفت: میعانات گازی همراه نفت و گاز استخراج میشود و به صورت مایع از میدانهای نفت و گازی خارج میشود و با توجه به شرایط جدید، به نظر میرسد شرکتهای مصرفکننده این خوراک به دنبال دریافت تخفیف بیشتری از وزارت نفت هستند.
وی افزود: در صورت تخصیص یک دلار تخفیف بیشتر در قیمت خوراک، هزینه خوراک واحد تولیدی کاهش پیدا میکند و در نتیجه سود آن مجموعه افزایش خواهد یافت موضوعی که میتواند برای سهامداران شرکتهای مربوطه نیز منفعت ایجاد کند.
قیمتگذاری خوراک پالایشگاهها در مدل جدید با دو سازوکار انجام میشود، بخشی از تخفیف به شکل درصدی از قیمت جهانی و بخشی نیز به صورت کسر مبلغ مشخص از قیمت هر بشکه اعمال خواهد شد. در صورت تصویب این فرمول، افزایش تخفیف میعانات گازی میتواند بهای تمام شده خوراک مصرفی ستاره خلیج فارس را کاهش داده و از این مسیر حاشیه سود پالایشگاه را تقویت کند.
ستاره خلیج فارس؛ برنده احتمالی فرمول جدید خوراک
اهمیت این موضوع از آن جهت بیشتر است که ستاره خلیج فارس بخش قابل توجهی از خوراک خود را از میعانات گازی تامین میکند بنابراین، برخلاف پالایشگاههایی که عمدتا از نفت خام به عنوان خوراک استفاده میکنند این مجموعه میتواند به صورت مستقیم از افزایش تخفیف میعانات گازی منتفع شود.
بر اساس اطلاعات مطرح شده درباره فرمول جدید، در صورت تصویب نهایی، آثار مصوبه از ۳۱ تیرماه به بعد محاسبه و اعمال خواهد شد.با این حال، تا زمان تصویب و ابلاغ رسمی، ارقام مطرح شده درباره میزان تخفیف همچنان پیشنهادی محسوب میشوند و نمیتوان آنها را نرخ قطعی خوراک در نظر گرفت.
نجابت درباره اثر این تغییر بر بازار سرمایه نیز گفت: اگر تخفیف خوراک افزایش پیدا کند طبیعتا استقبال از سهام شرکتهای مربوطه میتواند افزایش یابد چراکه وقتی یک دلار از قیمت خوراک یک واحد تولیدی کاسته شود سودآوری آن واحد افزایش پیدا میکند و این افزایش سود در نهایت میتواند به نفع سهامداران باشد.
در سوی دیگر وضعیت نفت خام در فرمول جدید متفاوت است. طبق مدل تعیینشده در سال ۱۴۰۳، پالایشگاهها نفت سنگین را با ۶ دلار و نفت سبک را با ۵ دلار تخفیف دریافت میکردند اما در فرمول جدید تخفیف نفت سنگین از ۶ دلار به ۴ دلار و تخفیف نفت سبک از ۵ دلار به ۲.۵ دلار کاهش خواهد یافت.
این تغییر به معنای افزایش بهای تمام شده خوراک برای پالایشگاههایی مانند بندرعباس، اصفهان، تهران، تبریز، شیراز و لاوان خواهد بود. با این حال کاهش تخفیف نفت خام الزاماً به معنای افت شدید سود پالایشگاهها نیست؛ چراکه وضعیت بازار فرآوردههای نفتی و افزایش کرکاسپردها میتواند بخشی از فشار ناشی از افزایش هزینه خوراک را جبران کند در اطلاعات ارائه شده، رشد نرخ برخی فرآوردهها، بهویژه گازوئیل و افزایش کرکاسپرد تا محدوده ۳۰ دلار مورد توجه قرار گرفته است.
در این میان ستاره خلیج فارس را میتوان یکی از مهمترین ذینفعان احتمالی فرمول جدید دانست چرا که این پالایشگاه از یک سو از افزایش تخفیف خوراک میعانات گازی منتفع میشود و از سوی دیگر در صورت تداوم شرایط مناسب بازار فرآوردههای نفتی و کرکاسپردها امکان بهبود سودآوری آن تقویت خواهد شد.
این اثر تنها به خود ستاره خلیج فارس محدود نمیشود و میتواند در زنجیره مالکیت این شرکت نیز اهمیت داشته باشد. تاپیکو به عنوان سهامدار عمده ستاره خلیج فارس و در ادامه شستا به عنوان سهامدار بالادستی، در صورت افزایش سودآوری این پالایشگاه میتوانند به شکل غیرمستقیم از این تغییر منتفع شوند.
نوری و بوعلی در صف منتفعان احتمالی تخفیف خوراک
در کنار ستاره خلیج فارس، پتروشیمی نوری و پتروشیمی بوعلی نیز از جمله مصرفکنندگان میعانات گازی هستند و بنابراین تغییر نرخ این خوراک میتواند بر بهای تمام شده و حاشیه سود آنها اثرگذار باشد، البته میزان اثرگذاری برای هر شرکت به حجم مصرف خوراک، ترکیب تولید، قیمت فروش محصولات و سایر متغیرهای عملیاتی بستگی دارد.
صادرات LPG و نفت سفید؛ فرصتی برای تسویه بدهی پتروشیمیها
در بخش دیگری از این گفتوگو، نجابت درباره مجوز صادرات LPG و نفت سفید نیز توضیح داد و با اشاره به اینکه صادرات LPG موضوع جدیدی برای کشور نیست، گفت: LPG پیش از این نیز به میزان قابل توجهی از جنوب کشور صادر میشد و صادرات آن سابقه داشته است بنابراین، مجوز جدید را نمیتوان به معنای ایجاد یک مسیر کاملا جدید صادراتی برای این محصول دانست.
وی درباره نفت سفید نیز گفت: در گذشته صادرات این محصول به اندازه LPG مطرح نبوده و اکنون با توجه به مجوزهای صادرشده، امکان صادرات آن نیز مورد توجه قرار گرفته است. به گفته نجابت، این مجوزها در شرایطی مطرح شدهاند که دولت برای تسویه برخی معوقات و تعهدات خود به پتروشیمیها، امکان صادرات بخشی از مازاد تولید را فراهم کرده است.
از این منظر، افزایش امکان صادرات میتواند برای برخی شرکتهای پتروشیمی که توان تولید مازاد و دسترسی به بازارهای صادراتی دارند، اهمیت داشته باشد البته اثر نهایی این موضوع بر سودآوری شرکتها به میزان صادرات، قیمت جهانی محصولات، هزینههای حمل و شرایط فروش بستگی خواهد داشت.
با این حال، نکته کلیدی برای سهامداران همچنان تصویب و ابلاغ رسمی فرمول جدید است و تا زمانی که مصوبه هیئت وزیران ابلاغ نشود، میزان تخفیفهای اعلامشده قطعی نیست و ارزیابی دقیق اثر آن بر سود شرکتها نیز باید بر اساس نرخ نهایی خوراک و زمان اجرای مصوبه انجام شود.