در حالی که بازارهای جهانی طلا طی هفته‌های اخیر در محدوده‌ای نسبتاً خنثی و با نوسانات محدود حرکت کرده‌اند، بازار داخلی ایران شاهد یک سقف‌شکنی معنادار در قیمت طلا بوده است.

به گزارش صدای بورس، در حالی که بازارهای جهانی طلا طی هفته‌های اخیر در محدوده‌ای نسبتاً خنثی و با نوسانات محدود حرکت کرده‌اند، بازار داخلی ایران شاهد یک سقف‌شکنی معنادار در قیمت طلا بوده است؛ پدیده‌ای که بیش از هر چیز، از جهش نرخ ارز در بازار آزاد نشأت می‌گیرد. بررسی هم‌زمان نمودارهای یک‌ماهه قیمت طلای جهانی (اونس) و طلای داخلی نشان می‌دهد که برخلاف روند نسبتاً آرام اونس، منحنی قیمت داخلی با شیبی تندتر صعودی شده و به سطوح جدیدی رسیده است.
این واگرایی رفتاری، بار دیگر نقش تعیین‌کننده دلار در بازار دارایی‌های ریالی را برجسته کرده است؛ به‌گونه‌ای که حتی در شرایط نبود محرک قوی در بازار جهانی، قیمت طلا در داخل کشور همچنان مسیر صعودی خود را حفظ می‌کند.

دلار؛ متغیر کلیدی در سقف‌شکنی طلا
محمدصادق میرزائی، تحلیلگر بازار طلا، ریشه اصلی این تحولات را در افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک و ارزی می‌داند. به گفته وی، تشدید نااطمینانی‌های منطقه‌ای باعث تقویت انتظارات تورمی شده و همین موضوع، تقاضای احتیاطی برای دلار را افزایش داده است. او تاکید می‌کند: افزایش تقاضا برای ارز در چنین شرایطی، مستقیماً به رشد نرخ دلار در بازار آزاد منجر می‌شود و این متغیر، به‌سرعت خود را در قیمت ریالی طلا منعکس می‌کند. بر این اساس، حتی در دوره‌هایی که اونس جهانی فاقد روند صعودی قدرتمند است، بازار داخلی طلا به دلیل وابستگی بالا به نرخ ارز، می‌تواند مسیر متفاوتی را طی کند.

چرا طلای جهانی عقب ماند؟
نگاهی به نمودار جهانی طلا نشان می‌دهد که قیمت‌ها پس از یک موج صعودی در اواخر آگوست، وارد فاز اصلاحی و سپس نوسان در یک کانال محدود شده‌اند. این رفتار، تا حد زیادی تحت تاثیر عوامل کلان اقتصاد جهانی است.
میرزائی در این‌باره توضیح می‌دهد: مسیر اونس جهانی طلا به‌شدت وابسته به سیاست‌های پولی فدرال رزرو، داده‌های تورمی و نرخ بیکاری آمریکاست. در حال حاضر، نبود سیگنال قطعی درباره کاهش نرخ بهره و همچنین ثبات نسبی شاخص دلار جهانی، مانع از شکل‌گیری یک روند صعودی پرقدرت در بازار جهانی طلا شده است. به بیان دیگر، در شرایطی که بازارهای جهانی هنوز در حال ارزیابی مسیر سیاست‌های پولی هستند، طلا در سطح بین‌المللی با احتیاط حرکت می‌کند؛ اما این احتیاط، در بازار داخلی تحت‌الشعاع جهش ارزی قرار گرفته است.

واگرایی ساختاری؛ ویژگی مزمن بازار ایران
آنچه در هفته اخیر رخ داده، صرفاً یک نوسان کوتاه‌مدت نیست، بلکه نشانه‌ای از یک ویژگی ساختاری در اقتصاد ایران است؛ جایی که قیمت دارایی‌ها بیش از عوامل جهانی، از متغیرهای داخلی به‌ویژه نرخ ارز تاثیر می‌پذیرد. در چنین ساختاری، رابطه میان اونس جهانی و قیمت داخلی طلا، رابطه‌ای خطی و مستقیم نیست. بلکه دلار به‌عنوان یک ضریب تقویت‌کننده عمل می‌کند و می‌تواند اثرات جهانی را تشدید یا حتی خنثی کند.

آیا سقف‌شکنی ادامه دارد؟
پرسش اصلی فعالان بازار این است که آیا روند فعلی ادامه‌دار خواهد بود یا خیر. پاسخ به این سوال، به مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی وابسته است. از منظر داخلی، تداوم ریسک‌های سیاسی و ارزی، همچنان مهم‌ترین محرک رشد قیمت‌ها محسوب می‌شود. هرگونه تشدید تنش یا افزایش نااطمینانی، می‌تواند به رشد بیشتر نرخ دلار و به‌تبع آن، افزایش قیمت طلا منجر شود.
از سوی دیگر، در بازار جهانی، هرگونه تغییر در رویکرد فدرال رزرو (به‌ ویژه حرکت به سمت کاهش نرخ بهره) ‌ می‌تواند به‌عنوان یک محرک جدید برای رشد اونس عمل کند و در صورت هم‌زمانی با افزایش نرخ ارز، یک موج صعودی مضاعف در بازار داخلی ایجاد کند.
میرزائی در جمع‌بندی خود می‌گوید: با توجه به پایداری ریسک‌های ژئوپلیتیک و ابهام در سیاست‌های پولی، احتمال تداوم روند صعودی طلا دور از انتظار نیست؛ اما در کوتاه‌مدت، اصلاح‌های مقطعی و تکنیکال کاملاً طبیعی خواهد بود.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت؛ اصلاح در دل روند
بررسی رفتار اخیر بازار نشان می‌دهد که پس از هر جهش، بازار وارد فاز اصلاحی کوتاه‌مدت می‌شود؛ موضوعی که در نمودار طلای داخلی نیز قابل مشاهده است. این اصلاح‌ها، اگرچه ممکن است به‌صورت مقطعی از شدت رشد بکاهند، اما در صورت تداوم محرک‌های اصلی، به تغییر روند منجر نخواهند شد.
در مجموع، به نظر می‌رسد تا زمانی که دلار در مسیر صعودی قرار دارد، طلا در بازار داخلی نیز از این روند تبعیت خواهد کرد؛ حتی اگر بازار جهانی در حالت انتظار باقی بماند. همین واگرایی، مهم‌ترین نکته‌ای است که فعالان بازار باید در تحلیل‌های خود مدنظر قرار دهند.

  • غزل غفاریان - خبرنگـار

  • هفته‌نامه اطلاعات بورس ۶۴۴